https://webradio.ert.gr/958fm/7okt2021-klitos-kyrou-en-olo-ekpobi-10i/
Home \ 958FM \ "Φωνές" από το Ραδιοφωνικό Αρχείο \ 7Οκτ2021- Κλείτος Κύρου «Εν όλω» (Εκπομπή 10η)
https://www.youtube.com/watch?v=qLDYlKK6FL4
ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ
Κλείτος Κύρου / Αφιέρωμα στην 5η Λογοτεχνική Σκηνή [18.11.2016]
Κλείτος Κύρου - Αναζήτηση
ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ (13/8/1921-10/4/2006)
Εκδήλωση στη μνήμη του Κλείτου Κύρου & παρουσίαση της έκδοσης "Ψήγματα μνήμης.Φωτογραφίες 1936-2000"
Ο ΚΛΕΙΤΟΣ ΚΥΡΟΥ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ.m4v
Κλείτος Κύρου - 3 Αποσπάσματα - Official Audio Release
Κλείτος Κύρου ΚΡΑΥΓΗ ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ
Κλείτος Κύρου
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1921.
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργάστηκε ως τραπεζικός:
Έργα του:
Ποίηση:
Αναζήτηση (1949), Σε πρώτο πρόσωπο (1957), Κραυγές της νύχτας (1960), Κλειδάριθμοι (1963), Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987), Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα (1992), Ο πρωθύστερος λόγος (1996) και Ακροτελεύτια (1997) που περιλαμβάνονται στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του.
Έχει εκδώσει τις εξής συγκεντρωτικές συλλογές ποιημάτων του: α) Απολογία (α' έκδοση 1966, β' συμπληρωμένη 1976), β) Κατασκευές, 1949-1978 (1980) και γ) Εν όλω συγκομιδή, 1943-1997 (1997).
Ασχολήθηκε επίσης ιδιαίτερα με τη μετάφραση έργων ξένων ποιητών και θεατρικών συγγραφέων.
Σημειώνουμε ορισμένες.
Ποίηση:
Νέοι Αγγλοι ποιητές (1945), Φ. Γκ. Λόρκα: Μοιρολόι για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας (1960),
Τ.Σ. Έλιοτ: α) Η Τετάρτη των τεφρών (1965), β) Τέσσερα κουαρτέτα (1981), γ) Η ρημαγμένη γη (1990) κ.ά.
Θεατρικά:
Φ. Γκ. Λόρκα: Σαν περάσουν πέντε χρόνια (1962), Πέρσυ Μπος Σέλλεϋ: Οι Τσέντσι (1993).
Για τη μετάφραση του έργου αυτού του απονεμήθηκε Κρατικό βραβείο μετάφρασης (1994).
Κλείτος Κύρου
| Κλείτος Κύρου | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Κλείτος Κύρου (Ελληνικά) |
| Γέννηση | 13 Αυγούστου 1921[1] Θεσσαλονίκη |
| Θάνατος | 3 Απριλίου 2006 Θεσσαλονίκη |
| Εθνικότητα | Έλληνες |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Ελληνικά Νέα ελληνική γλώσσα |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | μεταφραστής ποιητής καλλιτέχνης |
Ο Κλείτος-Δημήτριος Κύρου (13 Αυγούστου 1921 - 10 Απριλίου 2006) ήταν Έλληνας ποιητής.
Βιογραφία
Γεννήθηκε το 1921 στη Θεσσαλονίκη. Φοίτησε στο Κολλέγιο Ανατόλια και τον Σεπτέμβριο του 1939 εισήχθη στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε στον τραπεζικό τομέα (1951-1983) . Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από το 1974 μέχρι το 1976.[2][3]
Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1944, στο φοιτητικό περιοδικό Ξεκίνημα, αρχικά με μεταφράσεις ξένων, κυρίως Άγγλων, ποιητών. Ως ποιητής εμφανίστηκε για πρώτη φορά με το ποίημα Προσμονή στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης Φοιτητής , τχ. 3 (5.5.1945).
Το 1949 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Αναζήτηση, Αναμνήσεις μιας αμφίβολης εποχής. Συνεργάστηκε με πλήθος περιοδικών.
Ενδεικτικά αναφέρουμε τα περιοδικά Ξεκίνημα, Φοιτητής, Ελεύθερα Γράμματα, Διαγώνιος, Ο Αιώνας μας, Κοχλίας, Νέα Πορεία, Κριτική, Εντευκτήριο. Το σύνολο της ποιητικής του δουλειάς εκδόθηκε στη συλλογή Εν όλω, Συγκομιδή 1943-1997, Άγρα, Αθήνα 1997.
Το 1988 τιμήθηκε με το Β' Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το βιβλίο του Τα πουλιά και η αφύπνιση, το οποίο δεν δέχτηκε.
Το 1992 τιμήθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας για τη μετάφραση του έργου τού Κρίστοφερ Μάρλοου Δόκτωρ Φάουστους και το 1994 του απονεμήθηκε το Α' Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης για την τραγωδία τού Σέλεϊ Οι Τσέντσι. [6]
Το 2005 η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε για το σύνολο του ποιητικού του έργου, το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη.
Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά, ρωσικά, πολωνικά, βουλγαρικά και αραβικά.[4][5]
To 1969 παντρεύτηκε την Φιλιώ Αγγελίδου. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, την Ελένη (1970) και τον Γιώργο (1971).
Πέθανε στις 10 Απριλίου 2006 στο σπίτι του στην οδό Αθανασίου Σουλιώτη 2.
Ένας μεγάλος ποιητής του μεταπολέμoυ
Ο Κλείτος Κύρου ανήκει στην Πρώτη Μεταπολεμική Γενιά, αν δεχτούμε τον χωρισμό της μεταπολεμικής ποίησης σε γενιές και δεν την θεωρήσουμε, μαζί με τον Βύρωνα Λεοντάρη «μια ενότητα σε ταραχή και ακαταστασία»[6].
Αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση σε σχέση με τη λεγόμενη «ποίηση της ήττας» και την ιδιαιτερότητα αυτή αποτυπώνει πολύ εύστοχα ο ποιητής Γιώργος Θέμελης, όταν λέει ότι ο Κύρου κάνει μια ποίηση «κοινωνικού προβληματισμού από σκοπιά ατομικής συνείδησης».
Ξεκινώντας από έναν λυρισμό που εξαρχής αρνείται κάθε αισθηματολογία, ο Κύρου μετατοπίζεται αργά και σταθερά προς μια λιτότητα και μια ξηρότητα έκφρασης που απηχεί τη μετάλλαξη της ελληνικής κοινωνίας, και μαζί πολλών παλιών του φίλων, στη μεταπολεμική εποχή.
Ο ποιητής, αφού καταγγέλλει οργισμένα και προφητικά στις Κραυγές της νύχτας την αλλοτρίωση, επιστρέφει στους Κλειδάριθμους στους χαμηλούς τόνους, τους οποίους θα διατηρήσει ως το πέρας του βίου του, προσπαθώντας να διαφυλάξει τόσο τη διαύγεια της όρασης όσο και την καίρια λέξη - να σημειώσουμε στο σημείο αυτό πόσο επίκαιρες ακούγονται σήμερα οι Κραυγές του, πόσο περιγράφουν οικεία για μας δεινά.
Οι καβαφικοί ή οι καρυωτακικοί κατ' άλλους τόνοι χαρακτηρίζουν την περίοδό του ακολουθεί μετά τις Κραυγές, σφραγίζοντας μια επιλογή μόνωσης που οδηγεί στη δραστική λιτότητα και πύκνωση σε ένα λόγο εσώστροφο και την ίδια στιγμή σταθερά προσανατολισμένο στον άλλον, του παρελθόντος,του παρόντος και του μέλλοντος.
Βαθύς γνώστης της ξένης ποίησης και λογοτεχνίας και δεινός μεταφραστής της, ο Κύρου επηρεάζεται από τους μεγάλους τους οποίους μεταφράζει, αλλά δεν τους μιμείται:
στο έργο του αισθανόμαστε την αύρα ενός πολυσυλλεκτικού μοντερνισμού, που συναιρεί με ευθυβολία, όπως αποδεικνύει η εμβέλεια του ποιητικού ιδιόλεκτου του ποιητή, τον αγγλοσαξονικό με τον γαλλικό μοντερνισμό στις ποικίλες εκδοχές τους.
Αυτός ο μοντερνισμός χωνεύεται στον λόγο του, στην παράλληλη συνομιλία του με την ελληνική παράδοση, και μας δίνει την ποιητική του ιδιοπροσωπία: λόγος με ψυχή, είτε παθιασμένος είτε συγκρατημένος, λυρικός και/ή δραματικός, ελεγειακός και εξομολογητικός αλλά και αγανακτισμένος, ερωτικός κι εξεγερμένος. Ο ίδιος άλλωστε περιγράφει την ποίησή του καλύτερα από κάθε κριτικό:
ΑΣΠΡΟ/ ΜΑΥΡΟ
ΕΙΝΑΙ φορές
Που οι στίχοι μου
Ηχούν
Σαν τουφεκιές
Σε σκοτεινό φαράγγι
*
Κι άλλοτε
Απελεύθεροι
Βογκούν
Μέσα στα μύρα
Και στις διαστολές
Της Βαβυλώνας
Λίγα λόγια για το έργο του
Απόσπασμα από την κριτική του Γιώργου Θέμελη για τις Κραυγές της νύχτας:
«Ο Κλείτος Κύρου τοποθετείται ήδη σ’ ένα μεταίχμιο ανάμεσα στην εσωτερικότητα μιας υποκειμενικής απομόνωσης και το άνοιγμα προς την κοινωνία.
Η έγνοια του μοιράζεται ανάμεσα στο ‘εγώ’ και το ‘εμείς’. Δεν έφτασε στο τελευταίο σκαλί της απογοήτευσης, δεν έστησε ‘τοίχο’. Άνοιξε παράθυρο και βλέπει και ακούει τις ‘κραυγές της νύχτας’.
Αν ο Αναγνωστάκης μιλάει μονάχος για λογαριασμό δικό του και των ‘λίγων’, των ‘πολύ λίγων’, όσων έμειναν στο τέλος συνεπείς με τον εαυτό τους και προδόθηκαν και λεηλατήθηκαν,
ο Κύρου κάνει την απολογία και την υπεράσπιση της ‘γενιάς’ του, έστω σαν εκπρόσωπός της, θέλει να γίνει η φωνή της. [...]
Προμηνύεται μια ποίηση κοινωνικού προβληματισμού από σκοπιά ατομικής συνείδησης.[7]
Ήδη ο ποιητής αντιμετωπίζει την κοινωνία σε μικρογραφία μιας πολιτείας νυχτωμένης, απ’ όπου εκπέμπονται ‘κραυγές’ από στόματα που συντρίφτηκαν στον τροχό των κοινωνικών αναζυμώσεων, ως να ζητούν δικαιοσύνη και εξαγορά.
Ο ποιητής αναλαμβάνει να γίνει ο διερμηνέας και ο υπερασπιστής των με τη δική του ‘κραυγή’ μέσα στις άλλες».
Ο Γιώργος Μαρκόπουλος για τη συλλογή Οι κατασκευές, Αθήνα, Κέδρος, 1980
Και πράγματι, εκείνο που αμέσως διακρίνει κανείς στην πρώτη από τις παραπάνω συλλογές, Τα πουλιά και η αφύπνιση που ωστόσο το πρώτο μέρος της είχε ήδη κάνει την εμφάνισή του από τον συγκεντρωτικό, υπό τον τίτλο Κατασκευές (1949-1979), τόμο του 1980, είναι μια διάθεση ανυποχώρητου μονωτισμού ο οποίος όμως κρατά πάντα σε μια εγρήγορση, εμφανέστατη, τη μνήμη.
Ο εχθρός πλέον εδώ διακρίνουμε να έρχεται με άλλον μανδύα και η έλλειψη ονείρου ωθεί σε μια, σε άλλη βάση πια, εκ νέου προσφυγή στην ποίηση. Μια προσφυγή, που γίνεται σαφέστερη στην αμέσως επόμενη συλλογή του Κλείτου Κύρου με τον δηλώνοντα πολλά τίτλο Περίοδος χάριτος, στις σελίδες της οποίας το φάσμα του θανάτου πλανάται από σελίδα σε σελίδα, θα λέγαμε.
Σπαράγματα θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε τα ποιήματα αυτής της συλλογής, ίσως της πιο μεστής και της πιο ζοφερά αληθινής από όλε τις μέχρι τώρα του Κλείτου Κύρου.[8]
Ο Γιάννης Βαρβέρης για τη συλλογή Κλειδάριθμοι:
[…] Οι Κλειδάριθμοι (1963), σημαντικότατος σταθμός στην πορεία του Κύρου, ας αποκληθεί εδώ, μπορεί και λίγο αστόχαστα, βιβλίο αποστασιοποίησης, Το πρότερο πληθωρικό συναίσθημα περνάει τώρα μια αυστηρή επεξεργασία απόσταξης. Το προϊόν της είναι συμπαγές, ενιαίο, γνήσιο - μια έντονα προσωπική κατάσταση, καθώς πιστεύω.
Το ποιητικό βλέμμα θεωρεί και επιθεωρεί τα πράγματα, ο λόγος οικονομείται μέχρι και την κρυπτικότητα, το βίωμα παρίσταται πλέον ως λόγος περισσότερο συμπερασματικός.
Εδώ, το ύφος του Κύρου χαρακτηρίζεται από την ευεργετική ξηρότητα του βωμού πόνου, εκείνου που έχει κατακαθίσει πια σε σοφία ζωής και έχει μεταλλαχθεί σε φιλοσοφική ενατένιση ακόμη και των ατομικών πληγών.
Αν τώρα κάτι περισώζεται από κείνες τις παλαιότερες εναγώνιες «κραυγές της νύχτας» είναι μονάχα, όπως ομολογείται, «ρίζες αλλοτινών κραυγών» […][9]
Η σχέση του Κ. Κύρου με την Θεσσαλονίκη
Ο Κλείτος Κύρου απαθανάτιζε διαρκώς την πόλη, αλλά και τη χώρα ολόκληρη και την αλλοδαπή στα ταξίδια του, με τον φακό της φωτογραφικής του μηχανής.
Οι εικόνες αυτές συμπληρώνουν την τοπιογραφία της Θεσσαλονίκης, όπως τη σχεδιάζει στις Οπισθοδρομήσεις του, ένα κείμενο αλλά καταγράφει σκηνές της ζωής του ως σκηνές της ιστορίας της πόλης και της χώρας - από το βιβλιοπωλείο Μόλχο και το την οδό Αετοράχης, στο σπίτι του Μανόλη Αναγνωστάκη, τις ταβέρνες (ενδεικτικά αναφέρονται τα 13 αδέρφια στην περιοχή Γενική Κλινική και το στέκι ή αλλιώς η ταβέρνα του Θεόφιλου επί της Ζεύξιδος) και τα καφενεία όπου μαζεύονταν με τους φίλους του (καφενείο δίπλα στη θάλασσα, πίσω από το Βασιλικό Θέατρο), στη σχολή του και στα περιοδικά με τα οποία συνεργαζόταν (περιοδικό Ξεκίνημα, έκδοση του Εκπολιτιστικού ομίλου Α.Π.Θ.).
Είχε έντονη δράση στην πνευματική και πολιτιστική ζωή της πόλης και σύχναζε στην γκαλερί "Ζητα-Μι" στο υπόγειο της οδού Αριστοτέλους 3 και στην " Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρία- Η τέχνη")
Η απεικόνιση της πόλης ολοκληρώνεται, ωστόσο, στην ποίησή του, όπου εμφανίζεται περισσότερο υπαινικτικά, χωρίς πολλές ρητές αναφορές, ως σκηνικό της μνήμης του ποιητικού υποκειμένου, που δεν έχει ανάγκη να ονομάσει τους τόπους για να επανέρχεται σε αυτούς ξανά και ξανά.
Οι ρητές αναφορές είναι αρκετές στα πρώτα του ποιήματα, ειδικά στη συλλογή Αναζήτηση, όπου και το ‘Τρίγλυφο’, τρία ποιήματα για το Γερμανικό νεκροταφείο, τρία χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, όπου ήταν θαμμένοι οι Γερμανοί νεκροί του πολέμου (σήμερα έχει εγκαταλειφθεί).
Γνωρίζοντας πόσο ο Κύρου και η γενιά του υπέφεραν από τη ναζιστική κατοχή, γνωρίζοντας την αντιφασιστική του στράτευση, διαβάζουμε με μεγαλύτερη συγκίνηση τα τρία αυτά ποιήματα για τον άγνωστο νεαρό Γερμανό στρατιώτη που κείτεται στην ελληνική γη.
Στην ίδια συλλογή, την πρώτη του, υπάρχουν κι άλλες αναφορές στον κοντινό ακόμη καιρό του πολέμου,στους βομβαρδισμούς του λιμανιού, την εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στο ποίημα Εισβολή.
Καθώς το έργο του προχωρά και η μόνωση του ποιητικού υποκειμένου ενισχύεται, οι αναφορές στο εξωτερικό περιβάλλον περιορίζονται και ο ρόλος τους γίνεται μάλλον συμβολικός. Ο σιδηροδρομικός σταθμός ως αναφορά σε μια γειτονιά και έναν τρόπο ζωής . Η οδός Αετοράχης ως ενθύμηση της νεότητας, της παραφοράς των νεαρών ανδρών (Επίλογος) που τα άφησαν όλα τελικά στη μέση (Ερμής).
Κι όμως, με άλλο τρόπο από ό,τι στον Μανόλη Αναγνωστάκη ή στον Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου για παράδειγμα, η πόλη ανασαίνει μέσα από τους στίχους του Κλείτου Κύρου, υπόγεια, μυστική και κρυφή, ως τόπος δικός και μαζί ξένος, ένας γενέθλιος τόπος υπαρξιακού ξεριζωμού.
Έργα
Ποίηση[10]
Ποιητικές Συλλογές:
- «Αναζήτηση - Αναμνήσεις μιας αμφίβολης εποχής», τυπ. Θ.Γραικόπουλου, Θεσσαλονίκη, 1949
- «Σε πρώτο πρόσωπο», Θεσσαλονίκη, 1957
- «Κραυγές της νύχτας», Θεσσαλονίκη, 1960
- «Κλειδάριθμοι», εκδ. Ε. Σφακιανάκης, Θεσσαλονίκη, 1963
- «Απολογία», Θεσσαλονίκη, 1966 (και β' έκδοση συμπληρωμένη, Θεσσαλονίκη, 1976)
- «Οι κατασκευές 1949-1974», εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1980
- «Τα πουλιά και η αφύπνιση», εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1987
- «Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα», εκδ. Χειρόγραφα, Θεσσαλονίκη, 1992
- «Ο πρωθύστερος λόγος», εκδ. Αίγειρος, Θεσσαλονίκη, 1996
- «Εν όλω - Συγκομιδή 1943-1997» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Άγρα, Αθήνα, 1997
Πεζά
- Οπισθοδρομήσεις. Αναδρομή ζωής (2001, αυτοβιογραφικό)
Μεταφράσεις[10]
Ποίηση
- «Νέοι άγγλοι ποιητές», Θεσσαλονίκη, 1945
- «F. G. Lorca, Δύο Ωδές - Ωδή στον Salvador Dali & Ωδή στον Walt Whitman» (απόδοση: Κλείτος Κύρου - Μανώλης Αναγνωστάκης), Θεσσαλονίκη, 1948
- «F. G. Lorca - R. Alberti, Μοιρολόι για τον Ιγνάτιο Σάνχεθ Μεχίας», εκδ. Ποιητικής Τέχνης, Θεσσαλονίκη, 1950
- «A. Mac Leish, Η Πύλινη υδρία», ανάτυπο από το περιοδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1958
- «G. Apollinaire, Ζώνη», έκδοση περιοδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1962
- «Eliot, Η Τετάρτη των Τεφρών», ανάτυπο από το περιοδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη, 1965
- «B. Cendrars, Η πρόζα του Υπερσιβηρικού και της μικρής Ιωάννας της Γαλλίας», εκδ. Δίφρος (ανάτυπο από το περιοδ. Καινούρια Εποχή), Αθήνα, 1965
- «G. Apollinaire, Ποιήματα» (μεταφράσεις: Φανή Κισκήρα, Τόλης Καζαντζής, Κλείτος Κύρου), ανάτυπο από το περιοδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη, 1967
- «Eliot, Η Τετάρτη των Τεφρών και Τα τραγούδια του Άριελ», Θεσσαλονίκη, 1971
- «Auden, Ποιήματα»,. Θεσσαλονίκη, 1973
- «A. Mac Leish, Ποιήματα»,. 1973
- «Ξένες φωνές», εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1979
- «Έλιοτ Τ. Σ., Τέσσερα κουαρτέτα», εκδ. Διαγωνίου, Θεσσαλονίκη, 1981
- «Έλιοτ Τ. Σ., Burnt Norton», έκδοση της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (εκτός εμπορίου με δέκα εικόνες του Γ.Σκαράκη), Αθήνα, 1988
- «Έλιοτ Τ. Σ., Η Τετάρτη των τεφρών - Τα τραγούδια του Άριελ - Τέσσερα κουαρτέτα» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Ρόπτρον, Αθήνα, 1988
- «Έλιοτ Τ. Σ., Ρημαγμένη γη», εκδ. Ύψιλον, Αθήνα, 1990
Θέατρο
- «F. G. Lorca, Σαν περάσουν πέντε χρόνια», 1962
- «Τζων Φορντ, Κρίμα που είναι πόρνη», εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1986
- «Μάρλοου Κρίστοφερ, Δόκτωρ Φάουστους», εκδ. Άγρα, 1990
- «Σέλλεϋ Μπυς Πέρσυ, Οι Τσέντσι», εκδ. Άγρα, Αθήνα, 1993
Παραπομπές
- ↑ 1,0 1,1 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. catalogue
.bnf .fr /ark: /12148 /cb13609357k. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2019. - ↑ «Κλείτος Κύρου». www.translatum.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2015.
- ↑ «www.miet.gr» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2016.
- ↑ «Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2016.
- ↑ «Κλείτος Κύρου: Βιογραφικό». kleitoskyrou.blogspot.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2015.
- ↑ Λεοντάρης, Βύρων (Νοέμβριος 1984). «Η ακαταστασία της ελληνικής μεταπολεμικής ποίησης». Σημειώσεις (24): 35-36.
- ↑ Θέμελης, Γιώργος (1978). Η νεώτερη ποίησή μας (Β΄ έκδοση). Θεσσαλονίκη: Εκδ. Κωνσταντινίδη.
- ↑ Μαρκόπουλος, Γιώργος (1998). Ο ΠΟΛΙΤΗΣ.
- ↑ Βαρβέρης, Γιάννης (1999). Σωσίβια λέμβος. Αθήνα: Καστανιώτη. ISBN 960-03-2576-6, ISBN-13 978-960-03-2576-8 Check
|isbn=value: invalid character (βοήθεια). - ↑ 10,0 10,1 «Εθνικό Κέντρο Βιβλίου / Από το 18ο αιώνα μέχρι το 1935». www.ekebi.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2015.
Βιβλιογραφία
- Γουνελάς, Χαράλαμπος-Δημήτρης, Εισαγωγή στην ποίηση του Κλείτου Κύρου, Εξώπολις, τχ. 17 (Χειμώνας 2002-2003), σ. 171-178
- Κωσταβάρας, Θανάσης Κ., Η άλλη όψη του νομίσματος, Λέξη, τχ. 38 (Οκτ. 1984), σ. 678-684
- Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (εκδόσεις Πατάκη, σελ. 1191-1192)
- Μαρκόπουλος, Θανάσης, Κλείτος Κύρου: ο ένοικος της μνήμης και του ονείρου, Φιλόλογος, τχ. 101 (2000), σ. 419-438
- Σελίδες για τον Κλείτο Κύρου (αφιέρωμα), Εντευκτήριο, τχ. 37 (1996-1997), σ. 31-46
- Αναγνωστάκη Νόρα, Μαγικές εικόνες, Θεσσαλονίκη, εκδ. Τραμ, 1973, 105-115
- Αργυρίου Αλέξανδρος, «Κλείτος Κύρου», Η ελληνική ποίηση· Η πρώτη μεταπολεμική γενιά, Αθήνα, Σοκόλης, 1982, 284-285.
- Ζήρας Αλέξης, «Κύρου Κλείτος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
ΔΕΣ:https://fotografes.gr/galleries/%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%AF%
CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CF%8D%CF%81%CE%BF%CF%85/
Κλείτος Κύρου, Επικήδειος
Στις πλαγιές του Ολύμπου θα σκορπιστεί η στάχτη του αγαπημένου μας Κλείτου Κύ
ρου, αφού αποτεφρωθεί η σορός του στο εξωτερικό, σύμφωνα με την τελευταία του
επιθυμία. Μας άφησε μόνους το πρωί της Δευτέρας 10.4.2006. Οι οικείοι και οι φίλοι
του θα τον αποχαιρετήσουν σε ημερομηνία που θα ανακοινωθεί.
Κλείτος Κύρου – “Η απέναντι όχθη” και ακόμα έξι ποιήματα
Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες και σεμνότερες «φωνές» της ελληνικής ποίησης. Ο Κλείτος Κύρου γεννήθηκε στις 13 του Αυγούστου 1921 στη Θεσσαλονίκη και έφυγε από τη ζωή στις 10 του Απρίλη 2006.
Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες και σεμνότερες «φωνές» της ελληνικής ποίησης. Ο Κλείτος Κύρου γεννήθηκε στις 13 του Αυγούστου 1921 στη Θεσσαλονίκη και έφυγε από τη ζωή στις 10 του Απρίλη 2006.
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργάστηκε σε τράπεζα, αλλά αφοσιώθηκε στη λογοτεχνία. Στα φοιτητικά του χρόνια, στην κατοχή, ανέπτυξε δράση στο ΕΑΜ και ήταν μέλος της συντακτικής ομάδας του ΕΑΜίτικου περιοδικού των φοιτητών του ΑΠΘ «Ξεκίνημα». Και μετά τον πόλεμο μετείχε ενεργά στους κοινωνικοπολιτικούς αγώνες.
Κλείτος Κύρου (1921-2006)
Στα Γράμματα εμφανίστηκε αρχικά με μεταφράσεις Άγγλων (κυρίως) ποιητών και δημοσιεύοντας δικά του ποιήματα σε περιοδικά της Θεσσαλονίκης. Η πρώτη του ποιητική συλλογή «Αναζήτηση, Αναμνήσεις μιας αμφίβολης εποχής» (1949) είναι εμπνευσμένη από μνήμες, αγώνες και πρόσωπα της κατοχής. Η συλλογή που τον καταξίωσε ήταν οι «Κραυγές της νύχτας». Εκτός από την ποίηση, ασχολήθηκε με τη μετάφραση, το θέατρο (διετέλεσε και Γενικός Γραμματέας του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος), την κριτική κινηματογράφου και την καλλιτεχνική φωτογραφία. Η ποιητική δουλειά του αριθμεί 13 συλλογές και αρκετές μεταφράσεις θεατρικών και ποιητικών έργων.
Για τις μεταφράσεις του στο θεατρικό έργο του Μάρλοου «Δόκτωρ Φάουστους» (1992) και στο δράμα του Σέλεϊ «Οι Τσέντσοι» (1994), ο Κλείτος Κύρου τιμήθηκε με το βραβείο της Ελληνικής Εταιρίας Μεταφραστών. Το 1988 του απονεμήθηκε το Β΄ Κρατικό Βραβείο για τη συλλογή του «Τα πουλιά και η αφύπνιση», αλλά δεν το δέχτηκε, και το 2005 με το Μεγάλο Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του.
Από το βιβλίο «εν όλω ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ 1943-1997» (εκδ. Άγρα 2006 – α’ ανατύπωση), που συγκεντρώνει όλη την ποιητική παραγωγή του Κλείτου Κύρου από το 1943 ως το 1997, αντιγράφουμε τα ποιήματα που ακολουθούν.
***
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Απόψε βασανίστηκαν και πάλι οι αρχαίες μνήμες
Απόψε εξαντλήθηκαν οι τελευταίες αναμονές
Η νύχτα καταθλιπτικά γέρνει επάνω στις ψυχές μας
Κι εμείς του κάκου ψάχνουμε μιαν ήλιου αναλαμπή
Μονάχοι ολομόναχοι στα ρίγη του χειμώνα
Ζητούμε λίγη ζεστασιά σε σκορπισμένες στάχτες
Χάσαμε καθρεφτίσματα σε λαμπερά φευγάτα μάτια
Ψάχνουμε είδωλα νεκρά σε λίμνες που έχουν στερέψει
Όλα μάς άφησαν γοργά – τα πεύκα οι αμμουδιές
Του ανέμου τα σφυρίγματα τα χάδια οι επάλξεις
Κι όμως το ξέρουμε καλά προτού ξημερώσει
Θα ξαναγεννηθούν οι αναμονές οι ελπίδες θα πληθαίνουν
∞
ΕΙΣΒΟΛΗ
Οι στρατιώτες φεύγαν σκυφτοί με σπασμένες τριάδες
Από τα δυτικά προάστια της πολιτείας
Γυναίκες με μπόγους στους ώμους
Αστοί φορτωμένοι χρυσάφι και τρόμο
Τα βαπόρια σφυρίζαν με απόγνωση
Οι επιβάτες συνωθούνταν χλομοί και αμφίβολοι
Το λιμάνι καίγονταν σαν δέντρο Χριστουγέννων
Αλλόφρονες δρόμοι
Ανοχύρωτη πόλη ψιθύριζαν κηρύχτηκε ανοχύρωτη
Το βράδυ φύσηξε μια ορφανή πειθαρχία
Συναχτήκαμε σε σπίτια συγγενικά
Κι ακούγαμε τις ανατινάξεις να κλυδωνίζουν
Τα ξάρτια της νύχτας
Πλαγιάσαμε κατόπι σ’ ένα πέτρινο μεταίχμιο
Πληγώσαμε τη σκέψη
Κάναμε υποθέσεις
Μπροστά σ’ ένα γρίφο με αυστηρή θωριά
Αλήθεια πώς θα ξημερωνόμασταν
Κανένας δε φαντάστηκε
Κανένας δε μάντεψε
Κανένας
Η μέρα πουλήθηκε το άλλο πρωί στις οχτώ
μα δε φρόντισε κανείς να παραχώσει λίγον ήλιο στο χώμα
Το γέλιο στέγνωσε
Τ’ αστέρια σκούριασαν
Τα δάχτυλα λιγόστεψαν
Στην καρδιά μας απλώθηκε ένας κάκτος
Νιώθαμε μόνοι τόσο μόνοι
Λες και μας αρνήθηκε μια γυναίκα
Μια γυναίκα πικρή
Μια γυναίκα ακατάληπτη
Μια γυναίκα που χαμογελούσε
Κι όμως ψιθύριζε ανελέητα
Το όχι
∞
ΟΤΑΝ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ
Όταν στους δρόμους βροντούσαν τα τύμπανα
Οι επιστροφές σκοτώναν τις ελπίδες
Κρατώ το χέρι σου μες στο σκοτάδι
Και προχωρώ
Εσύ και δυό άστρα που επιζήσαν
Οι μόνοι μου συνοδοί
Τα σχέδια που δεν πρόφτασα να χαράξω
Κι οι φαντασίες του σύννεφου στο ηλιοβασίλεμα
Σημαδεύουν την αρνητική πορεία
Δεν μένει παρά να πλαγιάσουμε στον κάμπο
Και ν’ αγαπήσουμε το πρώτο μαρτολούλουδο που δεν έκοψες
Αυτοί που μάς αγάπησαν πεθάναν πριν μάς μισήσουν
Αυτούς που θ’ αγαπούσαμε τους υπόταξε η λογική
Παιδιά σαν ήμασταν δεν παίξαμε ποτέ
Έφηβοι δεν κλάψαμε
Σαν γίναμε άντρες λησμονήσαμε το γέλιο
Πώς θέλετε να πάψουμε να νοσταλγούμε
Καθισμένη στα βράχια δαγκώνεις πικρόριζες
Κι ένας αγέρας επιβίωσης φυσάει απ’ τις σχισμές των ματιών σου
Έχω το φέρσιμο των σκοτωμένων Άγγλων ποιητών που τους διάβασα στα βιβλία
Συλλογίζομαι αυτούς που έφυγαν από κοντά μας σιωπηλά και με διάκριση τόση
Άλλοι χάθηκαν σε πλοία ναυαγισμένα άλλοι αφανίστηκαν από σιβυλλικές ασθένειες άλλοι δολοφονήθηκαν
Ζούμε στη βασιλεία της διασποράς
Η κάθε μέρα και μια εφήμερη προέκταση
Κάθε βράδυ οι εραστές ζητούν απόμερες γωνιές
Κάθε άνθρωπος ανακαλύπτει κάποτε το αδύνατο ενός γυρισμού
Κι όμως δεν αντιστέκεται αποκτά συνήθειες
Διασταυρώνει το σπέρμα του με καινούργιες γυναίκες
Υποβάλλει τη μνήμη του σε συνεχή αφαίρεση
Και τέλος φεύγει από κοντά μας
Όταν στους δρόμους ξαναβροντήσουν τα τύμπανα
Θα ξεριζώσω τη φωνή μου
Και θ’ αγαπήσω δυό φορές το σχήμα της σιωπής σου
∞
ΚΡΑΥΓΗ ΔΕΚΑΤΗ ΕΝΑΤΗ
Απευθύνομαι πάλι σε σας ζητώ να μ’ ακούσετε
Για τελευταία φορά το ζητώ δε χωρεί αναβολή
Τώρα που είναι ακόμη καιρός τώρα που η μέρα
Αρχίζει πάλι και ξαναμικραίνει τώρα που κι αυτό
Το καλοκαίρι λιγοθυμάει μέσα στις χούφτες σας
Κι η λέξη γίνεται βαριά κι ασήκωτη
*
Σας προσφωνώ και πάλι με τα ίδια όπως τότε ψευδώνυμα
Τα’ χετε ως και αυτά λησμονήσει πάνε τόσα χρόνια
Πού να θυμάστε τώρα τις βραδινές συγκεντρώσεις
Τις ασκητικές σας μορφές κάτω από το σπασμένο φως
Πιστεύατε με φανατισμό θέσει και πράξει επιδοκιμάζατε
Υστερικά τον κάθε ομιλητή διεκδικούσατε την αποκατάσταση
Της φωτιάς της δικής σας φωτιάς που ζητούσε μια διέξοδο
Αναποδογυρίζοντας ουρανούς καταβροχθίζοντας κόκαλα
*
Δε θέλω να κουράσω τη μνήμη σας μικρό θα’ ναι το όφελος
Μεγάλος ο κόπος ποιος τόλμησε ποτέ να ταράξει
Τον ύπνο της λάβας τώρα έχετε απομακρυνθεί απ’ το πεδίο βολής
Επαναπαύεσθε μακάρια πάνω στα τρόπαια των αστικών μαχών
Γυμνάζοντας αρνητικά τις αισθήσεις σας αποταμιεύοντας όνειρα
Κάθε μέρα γίνεσθε και πιο εκλεκτικοί αλλάζετε
Τις μάρκες των τσιγάρων αλλάζετε τα ρούχα σας αλλάζετε
Συνήθειες διασκεδάσεις κλίμα σπίτια και γυναίκες αλλάζετε
Τα δόντια σας και την καρδιά σας και τους λυγμούς
Ακόμη της καρδιάς σας τους αλλάζετε που δεν μπορώ
Να τους ξεχάσω γιατί με κυνηγούν κυκλοφορούν στο αίμα μου
Σαν ψάρια σκοτεινά που χάσαν τα νερά τους.
*
Σας υπενθυμίζω πως για να φτάσετε στην αποθέωση
Θα πρέπει να ταπεινωθείτε πρώτα ν’ αρχίσετε από την τριβή
Που σιγοκαίει τα δάχτυλα σεις από φυσικού σας
Δεν ήσασταν αγέρωχοι όπως οι Άλλοι που ρουφήχτηκαν στη γη
Προτιμήσατε τη συναλλαγή απλώνοντας το χέρι στον ήλιο
Μείνατε στατικοί μέσα στο χρόνο αγάλματα του δισταγμού σας
Συνωστισμένοι μπρος στις εξόδους κινδύνου στην καμπή του δρόμου
Εκεί που χωρίσαμε οριστικά παρασυρμένοι από έξαλλα πλήθη
*
Μην απορείτε λοιπόν για τη σημερινή σας προκάλυψη
Μη διαστέλλετε τα έκθαμβα μάτια σας μπροστά
Στο άνοιγμα που μας χωρίζει το ξέρετε πως δεν μπορεί
Να κλείσει με σχήματα νεκρών πια περπτύξεων
Σας κατηγορώ δίχως τύψη καμιά σεις οι ίδιοι
Επισπεύσατε τη μελλούμενη αναπόφευκτη πτώση σας
∞
Η ΦΩΝΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ
Μια φωνή σβήνει στη γωνιά του δρόμου μια φωνή
Ανάβει στα ψηλά πατώματα θα κατεβεί σιγά
Σιγά τα σκαλοπάτια θα ψαύσει τη γη θα τρυπώσει
Μέσα στη γη θα βυθίζεται ολοένα και πιο βαθιά
Θα την καταπατούν άγρια θηρία λοστοί ρόδες
Αυτοκινήτων σίδερα και τσιμέντα ο ήχος της
Θα’ χει κραδασμούς φωτιάς θα μοιάζει με παράπονο
Ερωτικό θα ρυτιδώνει τη σιωπή απλωμένο λάδι
Ο ποιητής θα γονατίσει τρυφερός
Θα σκαλίσει το χώμα
Θα την πάρει στην παλάμη του
Να τη φυτέψει στη γλάστρα
Την άνοιξη θ’ ανθίσουν πολλές μικρές φωνές
∞
ΣΠΟΥΔΗ ΔΕΥΤΕΡΗ
Πάντα υπάρχει μια τελευταία φορά στο καθετί φίλοι και γνωστοί σου κάθε τόσο κατεβαίνουνε στον κάτω κόσμο απόγειοι άνεμοι τούς σπρώχνουν ολοένα και βαθύτερα πολλές φορές αναρωτιέμαι αν εκεί θ’ αναγνωρίζει ο ένας τον άλλον μέσα στους στίχους μου ελλοχεύουνε γυναίκες με άγρια οράματα διάβασα το γράμμα σου θα γράψεις ύστερα από χρόνια κι έκλαιγα όλο το πρωί
∞
Η ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΟΧΘΗ
Ο πατέρας μου έζησε 56 χρόνια στη γη
Η μητέρα μου 86 και δεν κουράστηκε
Αθροίζω τα χρόνια που έζησαν
Και τα διαιρώ δια του 2
Έτσι λοιπόν βγάζω τη σημερινή μου ηλικία
έχουμε ζήσει τόσο πιο πολύ απ’ όσο
μας μένει να ζήσουμε και παρ’ όλα
αυτά ακόμα δεν ξέρουμε ακόμα δεν
μάθαμε τα όρια των πραγμάτων που
μπορούμε να κάνουμε ή να ζήσουμε
Οι άνθρωποι συνήθως αργούν να καταλάβουν
Προσφεύγουν σ’ επιχειρήματα κάποιων άλλων εποχών
Αγωνίζονται για κοινωνικές ή όποιες άλλες απελευθερώσεις
Δεν υποπτεύονται πως η ελευθερία είναι κατά βάθος μια
δουλεία δίχως αντιπαροχή
Τώρα βρίσκομαι στην απέναντι όχθη μάς χωρίζουνε
Μίση αβυσσαλέα που κάποτε θα ξεχαστούν
Η φωνή μου περνώντας μέσ’ από τους φωταγωγούς
Και τα θυροτηλέφωνα φτάνει βραχνή κι απρόσωπη
Στ’ αυτιά σας μέσα σ’ αυτά τ’ αποφόρια που βλέπετε
Αναπηδούσαν κάποτε θηρία ανήμερα
Το δυναμικό της ζωής κάθε στιγμή αφανίζει
Δεν τελειώνει ποτέ
Στην έξοδο συνωστισμός
(Η φωτογραφία είναι του Κλείτου Κύρου)
[Πηγή για τη φωτογραφία: εφημερίδα «Το Βήμα»]
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1921. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος (1951-1983). Από το 1974 ως το 1976 διετέλεσε γενικός γραμματέας του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1945 με τη δημοσίευση του ποιήματος «Προσμονή» στο περιοδικό «Φοιτητής». Συνεργάστηκε με τα περιοδικά «Ελεύθερα Γράμματα», «Διαγώνιος» (όπου δημοσίευσε πολλές λογοτεχνικές μεταφράσεις), «Ο Αιώνας μας», «Νέα Πορεία», «Κοχλίας» και «Κριτική». Ασχολήθηκε επίσης με τη λογοτεχνική μετάφραση (Λόρκα, Έλιοτ, Απολλιναίρ, Ώντεν κ.ά.) και με την κινηματογραφική κριτική. Πέθανε στη Θεσσαλονίκη το 2006.
Ποιητικές συλλογές:
«Αναζήτηση – Αναμνήσεις μιας αμφίβολης εποχής», τυπ. Θ.Γραικόπουλου, Θεσσαλονίκη, 1949
«Σε πρώτο πρόσωπο», Θεσσαλονίκη, 1957
«Κραυγές της νύχτας», Θεσσαλονίκη, 1960
«Κλειδάριθμοι», εκδ. Ε. Σφακιανάκης, Θεσσαλονίκη, 1963
«Απολογία», Θεσσαλονίκη, 1966 (και β' έκδοση συμπληρωμένη, Θεσσαλονίκη, 1976)
«Οι κατασκευές 1949-1974», εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1980
«Τα πουλιά και η αφύπνιση», εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1987
«Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα», εκδ. Χειρόγραφα, Θεσσαλονίκη, 1992
«Ο πρωθύστερος λόγος», εκδ. Αίγειρος, Θεσσαλονίκη, 1996
«Κλείτος Κύρου, εν όλω | Συγκομιδή 1943-1997» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Άγρα, Αθήνα, 1997
Μετάφραση:
«Νέοι άγγλοι ποιητές», Θεσσαλονίκη, 1945
«F. G. Lorca, Δύο Ωδές – Ωδή στον Salvador Dali & Ωδή στον Walt Whitman» (απόδοση: Κλείτος Κύρου & Μανόλης Αναγνωστάκης), Θεσσαλονίκη, 1948
«F. G. Lorca – R. Alberti, Μοιρολόι για τον Ιγνάτιο Σάνχεθ Μεχίας», εκδ. Ποιητικής Τέχνης, Θεσσαλονίκη, 1950
«A. Mac Leish, Η Πύλινη υδρία», ανάτυπο από το περιοδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1958
«G. Apollinaire, Ζώνη», έκδοση περιοδ. Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη, 1962
«F. G. Lorca, Σαν περάσουν πέντε χρόνια», 1962
«Eliot, Η Τετάρτη των Τεφρών», ανάτυπο από το περιοδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη, 1965
«B. Cendrars, Η πρόζα του Υπερσιβηρικού και της μικρής Ιωάννας της Γαλλίας», εκδ. Δίφρος (ανάτυπο από το περιοδ. Καινούρια Εποχή), Αθήνα, 1965
«G. Apollinaire, Ποιήματα» (μεταφράσεις: Φανή Κισκήρα, Τόλης Καζαντζής, Κλείτος Κύρου), ανάτυπο από το περιοδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη, 1967
«Eliot, Η Τετάρτη των Τεφρών και Τα τραγούδια του Άριελ», Θεσσαλονίκη, 1971
«Auden, Ποιήματα», Θεσσαλονίκη, 1973
«A. Mac Leish, Ποιήματα», 1973
«Ξένες φωνές», εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1979
«Έλιοτ Τ. Σ., Τέσσερα κουαρτέτα», εκδ. Διαγωνίου, Θεσσαλονίκη, 1981
«Τζων Φορντ, Κρίμα που είναι πόρνη», εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1986
«Έλιοτ Τ. Σ., Burnt Norton», έκδοση της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (εκτός εμπορίου με δέκα εικόνες του Γ. Σκαράκη), Αθήνα, 1988
«Έλιοτ Τ. Σ., Η Τετάρτη των τεφρών – Τα τραγούδια του Άριελ – Τέσσερα κουαρτέτα» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Ρόπτρον, Αθήνα, 1988
«Έλιοτ Τ. Σ., Ρημαγμένη γη», εκδ. Ύψιλον, Αθήνα, 1990
«Μάρλοου Κρίστοφερ, Δόκτωρ Φάουστους», εκδ. Άγρα, 1990
«Σέλλεϋ Μπυς Πέρσυ, Οι Τσέντσι», εκδ. Άγρα, Αθήνα, 1993
[Πηγή για το βιογραφικό και την εργογραφία: ΕΚΕΒΙ / πηγή για τη φωτογραφία: greece2001.gr]
Ανθολογημένα ποιήματα:
- Αλλοίωση / Αναζήτηση (1949)
- Αναζήτηση / Αναζήτηση (1949)
- Ασυμπλήρωτη χρονολογία / Αναζήτηση (1949)
- Εισβολή / Αναζήτηση (1949)
- Ένα όνειρο (Με στοιχεία ποιήματος) / Αναζήτηση (1949)
- Επιστροφή / Αναζήτηση (1949)
- Θα ξαναγυρίσουμε / Αναζήτηση (1949)
- Θίασος της Kraft durch Freude / Αναζήτηση (1949)
- Θύμηση / Αναζήτηση (1949)
- Κάτι που έμεινε / Αναζήτηση (1949)
- Κουρί / Αναζήτηση (1949)
- Κυριακή απόγεμα / Αναζήτηση (1949)
- Μέρες δυσκίνητες / Αναζήτηση (1949)
- Μετουσίωση / Αναζήτηση (1949)
- Μόνωση / Αναζήτηση (1949)
- Παλμοί τ’ ουρανού / Αναζήτηση (1949)
- Πίστη / Αναζήτηση (1949)
- Προσμονή / Αναζήτηση (1949)
- Το κορίτσι που ζητούσε λίγο φεγγάρι λίγη θάλασσα και λίγη μουσική μες στην καρδιά της / Αναζήτηση (1949)
- Συντριβή / Αναζήτηση (1949)
- Τοπίο / Αναζήτηση (1949)
- Βόμβος μεσονυχτιού / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Είχαμε λησμονήσει / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Η επιστροφή που καρτερούσαμε / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Η παλάμη σου ανέμιζε / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Η φωνή σου αγωνίζεται / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Ήρθα ντυμένος / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Μέρες απόλυτης λησμονιάς / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Μια συγκατάνευση θα ήταν αρκετή / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Οι καλοκαιρινές μας ομιλίες / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Όταν αφήνεσαι νωχελικά / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Πλοκή / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Όταν στους δρόμους / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Σ’ είδα να γελάς / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Σε κάθε αναχώρηση / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Στην πρώτη αψιμαχία / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Συλλογίστηκες / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Τίποτε δεν στάθηκε μπορετό / Σε πρώτο πρόσωπο (1957)
- Κραυγή πρώτη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Κραυγή δεύτερη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Κραυγή έβδομη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Κραυγή όγδοη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Κραυγή δέκατη πέμπτη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Κραυγή δέκατη ένατη / Κραυγές της νύχτας (1960)
- Απουσία / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Νυχτερινό παράπονο / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Προσταγή / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Προφητεία / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Τοπίο καλοκαιριού / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Ώρα βουβή / εφημερίδα «Εμπρός» (1962)
- Αίτημα αιωνιότητας / Κλειδάριθμοι (1963)
- Αναβάπτιση / Κλειδάριθμοι (1963)
- Αναμονή / Κλειδάριθμοι (1963)
- Η αγωγή των ονείρων / Κλειδάριθμοι (1963)
- Η καμπή / Κλειδάριθμοι (1963)
- Η φωνή και ο ποιητής / Κλειδάριθμοι (1963)
- Οι ενέδρες / Κλειδάριθμοι (1963)
- Οι Ερινύες ή το τέλος των αγίων ημερών / Κλειδάριθμοι (1963)
- Παραινέσεις / Κλειδάριθμοι (1963)
- Τα τείχη / Κλειδάριθμοι (1963)
- Το κάτοπτρο / Κλειδάριθμοι (1963)
- Αργία / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Εξοικείωση / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Η δύναμη των λέξεων / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Η κρύπτη / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Η ποίηση / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Ισολογισμός / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Παλίρροια / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Στη χώρα των ονειροφάγων / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Συλλέκτης σπανίων ήχων / Τα πουλιά και η αφύπνιση (1987)
- Ασκήσεις μνήμης / Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα (1992)
- Ένας κόσμος θαυμάτων / Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα (1992)
- Σπουδή τρίτη / Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα (1992)
- Σπουδή δέκατη / Περίοδος χάριτος και άλλα ποιήματα (1992)
- Έρωτας της ενοχής / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
- Η απέναντι όχθη / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
- Ο κύκλος / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
- Προσθαφαιρέσεις / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
- Πύργος της Βαβέλ / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
- Το λίγο του χρόνου / Ο πρωθύστερος λόγος (1996)
Έγραψαν για τον Κλείτο Κύρου:
[ Επιστροφή στο ευρετήριο της ανθολογίας «Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα» ]
υτέρα 30 Ιουλίου 2018
Παραινέσεις του ποιητή Κλείτου Κύρου για τις παλιές φωτογραφίες και εικόνες της Θεσσαλονίκης μέσα από τον φωτογραφικό φακό του ποιητή
Η δια βίου ενασχόλησή του με τη φωτογραφία είχε ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο αρχείο από φωτογραφίες, αρνητικά και διαφάνειες που ο ίδιος ταξινομούσε και κατέγραφε συστηματικά. Μετά το θάνατο του ποιητή η οικογένειά του δώρισε το φωτογραφικό αρχείο αλλά και τα χειρόγραφα των κειμένων του στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας (ΜΙΕΤ) και στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ).
Η στενή σχέση του ποιητή με τη Θεσσαλονίκη, τη γενέτειρά του και πόλη όπου πέρασε τη ζωή του αποτυπώνεται σε μια σειρά φωτογραφιών του. Σας παρουσιάζω κάποιες εικόνες της πόλης μέσα από το φωτογραφικό φακό του ποιητή.
https://www.miet.gr/userfiles/educational_programs/kyrou_ekdpaid.pdf
http://kleitoskyrou.blogspot.com/2013/08/blog-post_2804.html
http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=244
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%BF%CF%85
ΔΕΣ:https://www.bibliotheque.gr/article/tag/%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CF%8D%CF%81%CE%BF%CF%85
ΔΕΣ:https://www.slideshare.net/DeLaSalleThes/20-13365089
Κλείτος Κύρου, Ήρθα ντυμένος φλεβαριάτικα
09.02.2020
« Ήρθα ντυμένος φλεβαριάτικα ρούχα μια νύχτα ερειπωμένη
Αδιάκοπα ταξίδια, χιλιόμετρα αναμνήσεων κι ο σουβλερός
άνεμος στις παγωμένες λίμνες να ποδοπατεί χωρίς έλεος
την εσθήτα του καλοκαιριού
διαβαίνεις κάμπους και λαγκαδιές κρύσταλλα και
σταλαχτίτες ζεσταμένος από την πυροστιά των ματιών
της που θ’ ανθίσουν στη θέα σου
Μα κάποτε αλλάζει κι ο ρυθμός που σε κατέχει
Και οι απαντήσεις είναι πάντα τόσο φευγαλέες
Και το κορίτσι με το βιβλίο της βυζαντινολογίας ανοιχτό στα χέρια του
Δε θα σου πει τον καημό του
Κάθε βράδυ το φως θα δραπετεύει από τις γρίλιες για να
συναντήσει τον άσωτο που δεν έχει γυρισμό
και τα ερωτικά γράμματα σωρεύονται δένονται κατόπι με ροζ κορδέλες
κι ύστερα μια σιωπή μια σιωπή γιομάτη θλίψη σαν φτάνει η
ώρα η επίσημη που θα σκεφτείς εκείνον που αγαπάς
όταν εσύ που κατανίκησες τις αποστάσεις φεύγεις νικημένος
σαν ένα πλοίο με σβησμένα φώτα
ετοιμάζοντας ξανά το γυρισμό σου.»
Κλείτος Κύρου - Ήρθα ντυμένος φλεβαριάτικα
Από τη συλλογή "Εν όλω συγκομιδή"
Ελλάδα
Ο Κλείτος Κύρου γεννήθηκε στις 13.8.1921 στη Θεσσαλονίκη και πέθανε στις 10.
4.2006, σε ηλικία 85 ετών. Εργάστηκε στον τραπεζικό τομέα από το 1951 ως το
1983. Διετέλεσε γενικός γραμματέας του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος από
το 1974 ως το 1976. Συνεργάστηκε με πολλά λογοτεχνικά περιοδικά, ενώ ποιήματά
του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Ασχολήθηκε με την κριτική κινημα
τογράφου. Το 1988 του απονεμήθηκε το Β΄ Κρατικό βραβείο ποίησης, που δεν το δέ
χτηκε. Βιβλία: "Αναζήτηση" 1949, "Σε πρώτο πρόσωπο" 1957, "Κραυγές της νύχτα
ς" 1960, "Κλειδάριθμοι" 1963, "Απολογία" 1966, "Απολογία Β΄" (έκδ. συμπληρω
μένη) 1976, "Οι κατασκευές (1949-1979)" 1980, "Τα πουλιά και η αφύπνιση" 1987
, "Περίοδος χάριτος" 1992, "Ο πρωθύστερος λόγος" 1995. Ασχολήθηκε επίσης με
τη μετάφραση ξένης ποίησης (ιδιαίτερα των Έλιοτ, Πάουντ, Μακλής, Ώντεν, Κητς,
Απολλιναίρ, Σαντράρ, Λόρκα, Νερούντα) και θεάτρου (Φορντ, Μάρλοου, Λόρκα,
Σέλλεϋ). Έχει τιμηθεί με το βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών για
το έργο του Μάρλοου "Δόκτορ Φάουστους" (1991) και το κρατικό βραβείο μετά
φρασης για το έργο "Οι Τσέντσι του Σέλλεϋ" (1994) και τα δύο στις εκδόσεις Άγρα.
Τον Νοέμβριο του 2001 κυκλοφόρησε επίσης από τις εκδόσεις Άγρα το αυτοβιογρα
φικό βιβλίο του "Οπισθοδρομήσεις: αναδρομή ζωής".
(φωτογραφία: Κώστας Μητρόπουλος)
Βραβεία:
Βραβείο Ιδρύματος Κώστα & Ελένης Ουράνη Ακαδημίας Αθηνών 2005
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο