Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2018

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ






Συντακτικό 
Σύνδεσμοι παρατακτικοί:
 1. Συμπλεκτικοί: τέ, καί, οὔτε, μήτε, οὐδέ, μηδέ.
 2. Αντιθετικοί: μέν, δέ, ἀλλά, ὅμως, καίτοι, μήν (=όμως), καὶ μὴν, ἀλλά μην.
 3. Διαχωριστικοί ή διαζευκτικοί: ἤ, ἤτοι, εἴτε, ἐάντε, ἄντε, ἤντε.
4. Συμπερασματικοί: οὖν, ἄρα, δή, γοῦν, τοίνυν, οὔκουν, οὐκοῦν.
5. Αιτιολογικοί: γάρ.
 Σύνδεσμοι υποτακτικοί:
 1. Ειδικοί: ὅτι, ὡς.
 2. Ενδοιαστικοί: μἠ, μἠ οὐ .
 3. Αιτιολογικοί: ὡς, ὅτι, διότι, ἐπεί, ἐπειδή .
 4. Τελικοί: ἵνα, ὅπως, ὡς.
 5. Παραχωρητικοί: εἰ καί, ἂν καί, καί εἰ, καὶ ἄν, οὐδ΄ ἐάν, μηδ΄ ἐάν.
6. Υποθετικοί: εἰ, ἐάν, ἄν, ἤν.
 7. Χρονικοί: ὡς, ὅτε, ὁπότε, ἐπεί, ἐπειδή, ἄχρι, μέχρι, ἕως, ἔστε, ἠνίκα, πρίν.

1. Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνδεσης των παρακάτω προτάσεων:
 Οἱ δέ Πέρσαι ἀντιπαρετάξαντο, ὡς εἶδον τήν βοήθειαν.
 Ἀγησίλαος ἐκεῖ ἔκανε καί ἐπόρθει τά περί τό ἄστυ.
  Γνώσεσθε ὅτι οὐκ ἐν Ἑλλάδι ἐστέ.
  Τό ψήφισμα τοῦτο γράφω, ἴνα οὕτω γίγνοιτο οἱ ὅρκοι.
 Δέδιμεν μή οὐ βέβαιοι ἦτε.
 Ἐρήσομεν ὅστις ἐστίν ὁ διδάσκαλος.
  Οὔτε ἄρχομεν πολέμου οὔτε τάς σπονδᾶς λύομεν.
  Κύρος ἐλυπεῖτο σύν τοῖς ἄλλοις καί οὐκ ἠδυνατο καθεύδειν (=νά κοιμηθεῖ).
 Οὔτε προδώσομεν ἀλλήλους σύμμαχοι τέ ἐσόμεθα.
 Θαυμάζω δ’ ἔγωγε, εἰ μηδείς ὑμῶν μητ’ ἐνθυμεῖται μητ’ ὀργίζεται.
  Οἱ στρατηγοί ἔλεγον ὅτι τήν ἀναίρεσιν (=τήν περισυλλογή) τῶν ναυαγῶν προστάξειαν ἀνδράσι ἀγαθοῖς.
  Οὔτε ἔγνων οὔτε γνώσομαι.
  Οἱ μέν ἀκούοντες ταῦτα ἤδονται, οἱ δέ ἤχθοντο.
 Ἐπεῖ συνῆλθον οἱ λοχαγοί, Ξενοφῶν ἔλεξεν.
 Τούτους ἐβούλοντο ἑκποδών ποιήσασθαι (= νά ἀπομακρύνουν), ἴνα ραδίως διαπράττοιντο ἅ βούλοιντο.
 Ἔμειναν , ἕως ἀφίκοντο οἱ στρατηγοί.
  Ὀρῶμεν μή Νικίας οἴεται τί λέγειν.
  Εἰ ἐγώ μή γιγνώσκω, ὑμεῖς διδάξαιτε μέ.
 Νῦν ἐπαινῶ σέ, ἐφ’ οἶς (=γιά ὅσα) λέγεις τέ καί πράττεις.
 Ἐπεῖ ἐτελεύτησε Δαρεῖος καί κατέστη εἰς τήν βασιλείας Ἀρταξέρξης, Τισσα- φέρνης διαβάλλει τόν Κύρον
 Οἱ πολέμιοι ἐγρηγόρευσαν (=ἦταν ξύπνιοι) καί ἔκαιον πυρά πολλά.
  Ἐβουλεύοντο οἱ Πλαραιεῖς εἴτε κατακαύσωσιν αὐτούς εἴτε τί ἄλλο χρήσωνται.
 2. Να υπογραμμίσετε και να χαρακτηρίσετε τους συνδέσμους που εισάγουν τις δευτερεύουσες προτάσεις:
  Λέξει ὁ κατήγορος ὡς ὑβριστής εἰμί.
  Ἀθηναῖοι ἐνόμισαν λελύσθαι τάς σπονδᾶς, διότι εἰς χείρας ἦλθον.
  Ὁμίχλη ἐγένετο, ὥστε ἔλαβον ἐγγύς προσελθόντες.
  Ἔμειναν, ἕως ἀφίκοντο οἱ στρατηγοί.
  Εἰ καί χρημάτων εὐποροῦμεν, οὐκ εὐτυχοῦμεν.
 Οἱ πολέμιοι προσέβαλον τή πόλει καί ὀλίγου εἶλον (=κυρίευσαν) αὐτήν.
  Ἐπορευόμην, ἴνα ὠφελοίην αὐτόν.
  Οὕτω σκαιός (=ἀδέξιος) εἰ, ὥστε οὐ δύνασαι λογίσασθαι.
  Οἱ Θηβαῖοι εἶπον ὅτι οὐκ ἄν ἀποδοῖες τούς νεκρούς.
 Εἰ ψεύδομαι, ἐξέλεγχε.
  Πρίν καταλύσαι τό στράτευμα πρός ἄριστον (=γιά γεῦμα), ἐφάνη βασιλέυς.
  Ὁ Σιλανός ὁ μάντις ἐβόα καί ἐπεχείρει λέγειν.
 Εἰ μή ὑμεῖς ἔλθετε, ἐπορευόμεθα ἄν ἐπί βασιλέα.
  Ἀνήρ πονηρός δυστυχεῖ, καν εὐτυχῆ.
  Ἐάν ἀληθεύσης, ὑπισχνοῦμαι σοί δέκα τάλαντα.
  Φαλίνος ἐγέλασε καί εἶπε.
.  Ἠγεῖτο μέν Χειρίσοφος, ὠπισθοφυλάκει δέ Ξενοφῶν.
  Ὁρᾶς, ὤ Ἰππία, ὅτι ἐγώ ἀληθῆ λέγω.
  Κύνας τρέφομεν, ἴνα φυλάττωσι τάς οἰκίας.
  Οὕτω ἰσχυρόν ἐστίν ἡ ἀλήθεια, ὥστε πάντων ἐπικρατεῖ.
ΠΗΓΗ : http://eu-mathein.gr/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1-b%CE%84%CE%B3%CF%85%CE%BC%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85/

ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ


ΠΗΓΗ : https://www.slideshare.net/christostsatsouris/3-42673146

Β΄Τάξη3ηενότηταΣύνδεση προτάσεων ή όρων πρότασηςΣελ. 27




Με πόσους τρόπους συνδέονται οι προτάσεις; Οι προτάσεις συνδέονται με τρεις τρόπους μεταξύ τους: 1. με ασύνδετο σχήμα2. με...


Τι είναι το ασύνδετο σχήμα; 
[Χόρευαν],[πηδούσαν],[τάραζαντονκόσμοαπότιςφωνές]. 
[ΟΓιώργοςπλύθηκε],[ντύθηκε]. 
[[Ήρθα],[εί...

Τι είναι η παρατακτική σύνδεση; 
1[ΟΓιώργοςπλύθηκε]και[ντύθηκε]. 
2[Ήρθα]και[είδα]και[νίκησα]. 
•Στα τρία πρώτα παραδείγμα...
Συμπέρασμα 
Στην παρατακτική σύνδεση οι προτάσεις παρατάσσονται, δηλ. μπαίνουν η μία δίπλα στην άλλη, και συνδέονται μεταξ...


Ποιοι είναι οι παρατακτικοί σύνδεσμοι; 
Παρατακτικοίσύνδεσμοιείναι οι: 
α) συμπλεκτικοί 
β) διαζευκτικοί ή διαχωριστικοίγ)...

1. συμπλεκτικοί 
λέγονται οι σύνδεσμοι που συμπλέκουν, δηλ. συνενώνουνλέξειςήπροτάσεις: 
καταφατικοί: τε, καὶαποφατικοί: ο...


Περισσότερα: 
•κύρια + κύρια: [ἘνἈθήναιςδιδάσκουσι]καὶ[νουθετοῦσιτοὺςπαῖδας] (= Στην Αθήνα διδάσκουν καισυμβουλεύουν τα πα...


Τι είναι η υποτακτική σύνδεση; 
•[Ο Γιώργος ντύθηκε], (αφού είχε πλυθεί). 
•[Θα φύγω αμέσως], (γιατί άργησα). 
•(Αφού ήρθα...

•[Θέλω](ναφάω),(γιατίπεινάω) 
1ηπρ.2ηπρ.3ηπρ. 
Στοπαράδειγμαυπάρχουντρειςπροτάσεις.Ηπρώτη(Θέλω)είναιηκύρια,ηπρότασηπου"κου...
Στην υποτακτική σύνδεση μια δευτερεύουσα πρόταση (δπ) υποτάσσεταισε μια κύρια πρόταση (κπ) ή σε μια άλλη δευτερεύουσα πρότ...



Ποιοι είναι οι υποτακτικοί σύνδεσμοι; 
Υποτακτικοίσύνδεσμοι 
α) παραχωρητικοί ή ενδοτικοί 
β) χρονικοί 
γ) τελικοί 
δ) ειδ...


6. παραχωρητικοί 
ή ενδοτικοί 
συνδέονται δύο νοήματα κάπως ασυμβίβαστα μεταξύ τους και που το ένα δηλώνει παραχώρηση προς...


Υποτακτική σύνδεση έχουμε και με αναφορικές αντωνυμίες και επιρρήματα


1. Χαίρω ὅτιεὐδοκιμεῖς. 
2. Ἐπιπόνωςδ’ εὐρίσκετοτόἀληθές, διότι οἱ 
παρόντες οὐταὐτάπερί τῶναὐτῶνἔλεγον. 
3. ὉρᾷςὦἹππία, ὅ...

1. Χαίρω ὅτιεὐδοκιμεῖς. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
2. Ἐπιπόνωςδ’ εὐρίσκετοτόἀληθές, διότι οἱ 
παρόντες...

4. Ἀβροκόμαςτάπλοῖακατέκαυσε, ἵναμή 
Κῦροςδιαβῇ. 
5. Κύναςτρέφομεν, ἵναφυλάττωσιτάςοἰκίας. 
6. ΟὗτοιἔλεγονὅτιΚῦροςτέθνηκεν.
4. Ἀβροκόμαςτάπλοῖακατέκαυσε, ἵναμή 
Κῦροςδιαβῇ. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
5. Κύναςτρέφομεν, ἵναφυλάτ...
7. Οὕτωἰσχυρόνἡἀλήθειάἐστι,ὥστε 
πάντων ἐπικρατεῖ. 
8. ἩγεῖτομένΧειρίσοφος, ὠπισθοφυλάκειδέΞενοφῶν. 
9. Ἡμένἀδικίαμέγιστον...
7. Οὕτωἰσχυρόνἡἀλήθειάἐστι,ὥστε 
πάντων ἐπικρατεῖ. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
8. ἩγεῖτομένΧειρίσοφος, ...
10. Ἤλέγε τι σιγῆςκρεῖττονἤσιγήν ἔχε. 
11. Εἰἄλλωςγιγνώσκεις, δίδασκε. 
12. Ἡγῆπάντα φύει τε καίτρέφει.
10. Ἤλέγε τι σιγῆςκρεῖττονἤσιγήν ἔχε. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
11. Εἰἄλλωςγιγνώσκεις, δίδασκε. 
12. ...
13. Ἀγανακτῶεἰτάχρήματα λυπεῖτιναςὑμῶν. 
14. Μήτε παῖζεπρόςἐμέμηδέ πρόςτούς ἑταίρους. 
15. Μηδενίσυμφοράνὀνειδίσῃς· κοινή ...
13. Ἀγανακτῶεἰτάχρήματα λυπεῖτιναςὑμῶν. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
14. Μήτε παῖζεπρόςἐμέμηδέ πρόςτούς ...



16. Ἡγεωργία πολλά διδάσκει καίπολλά φέρει. 
17. Οὔτεἄρχομενπολέμου οὔτετάςσπονδάςλύομεν. 
18. Φαλῖνοςἐγέλασεκαίεἶπε.

16. Ἡγεωργία πολλά διδάσκει καίπολλά φέρει. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπόταξηχ 
17. Οὔτεἄρχομενπολέμου οὔτετάςσ...

19. Πάντων ἐστίνἀνιαρότατον, ὦἄνδρες 
δικασταί, ἐάντις ἐχθρούςἔχῃτούς ἀδελφούς. 
20. ΝαῦςοἱΚορίνθιοι ἐπλήρουν, ὅπως 
ναυμα...

19. Πάντων ἐστίνἀνιαρότατον, ὦἄνδρες 
δικασταί, ἐάντις ἐχθρούςἔχῃτούς ἀδελφούς. Προτάσειςκατά παράταξηΠροτάσεις καθ’ υπότα...
ΣΩΣΕ ΜΕ, ΑΣΤΕΡΙΞ! ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΩ ΑΛΛΑ ΑΡΧΑΙΑ!!!


α. Τηλικαῦτα(= τόσο μεγάλα) αὐτοῖςτὸμέγεθος καὶτοσαῦτατὸπλῆθοςεἴργασται. β. Ἐγώἀναιδὴςοὐτ’ εἰμὶοὐτ’ ἄνγενοίμην. γ. Στέργε ...



ΜΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΤΙΠΟΤΑ;

α. Καὶκατηγοροῦσιμὲναὐτὸνὡςπολλὰςἀρχὰςἦρξεν, ἀποδεῖξαιδὲοὐδεὶςδύναται ὡςοὐκαλῶςἦρξεν. β. Οὐκἔχωὅ,τιἀποκρίνωμαι. γ. Ὀκνῶμήμ...

ΕΙΠΑ ΝΑ ΦΑΩ ΛΙΓΑΚΙ ΓΙΑΤΙ ΜΕ ΤΟΣΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΝΑΣΑ!
Σύνδεση προτάσεων, ενότητα 3 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.
Σύνδεση προτάσεων, ενότητα 3 Αρχαίων Β΄ Γυμνασίου.

ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΠΗΓΗ : https://stefanu.files.wordpress.com/.../cf84cf81cf8ccf80cebfceb9-cf83cf8dcebdceb4ce...

Σε μια περίοδο ή ημιπερίοδο σύνθετου λόγου οι προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με τρεις τρόπους:
  • με το ασύνδετο σχήμα
  • παρατακτικά / κατά παράταξη
ΑΣΥΝΔΕΤΟ ΣΧΗΜΑ
Στην περίπτωση αυτή οι προτάσεις μπαίνουν η μια κοντά στην άλλη χωρίς στοιχείο σύνδεσης. Μεταξύ τους υπάρχει κόμμα. Οι προτάσεις αυτές είναι ίδιες και λέγονται ισοδύναμες γιατί έχουν το ίδιο όνομα και την ίδια συντακτική χρήση.
  • υποτακτικά / καθ' υπόταξη

ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ
Ονομάζεται η σύνδεση κατά την οποία όμοιες προτάσεις ή όμοιοι όροι συνδέονται με τους λεγόμενους παρατακτικούς συνδέσμους, δηλαδή τους: συμπλεκτικούς, αντιθετικούς, διαζευκτικούς, συμπερασματικούς.
ΕΙΔΗ ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ
Συμπλεκτική σύνδεση
ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΦΟΡΑΣ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
καί... καί => καταφατική με έμφαση
τέ... καί => καταφατική με έμφαση
τέ...τέ => καταφατική με έμφαση

καί => καταφατική απλή
τε => καταφατική απλή

οτε...τε => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
μήτε...τε => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
οτε...οτε => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
μήτε...μήτε => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
ο...οδέ => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
μή...μηδέ => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
καί μή => αρνητική συμπλεκτική σύνδεση
Ιδιαίτερες χρήσεις του "καί":

α) συνδετικός = και
β) επιδοτικός = ακόμα και
γ) προσθετικός = επίσης
δ) εναντιωματικός = αν και
ε) ομοιωματικός = όπως
στ) συμπερασματικός = λοιπόν

Αντιθετική σύνδεση
ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΦΟΡΑΣ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
μν...δ
μν...μντοι
μν...πως δε
μν...λλ' μως
μν...δ' α
ο ( μη)...λλ
ο μν ( = όμως δεν )
ο μν λλ (= αλλ' όμως)
και μν ( = και όμως )
κατοι (= και όμως)
καπερ (= αν και)
τρ (= αλλά)
λλ / μντοι (= όμως / λοιπόν)
μήν ( = όμως / λοιπόν )
  • Ο "μεν" δημιουργεί αντίθεση με τα επόμενα, ενω οι άλλοι αντιθετικοί σύνδεσμοι με τα προηγούμενα.
  • Ο "λλ" ύστερα απο υποθετική ή αιτιολογική πρόταση ισοδυναμεί με βεβαιωτικό μόριο ( = τουλάχιστον ).

Διαζευκτική σύνδεση
ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΦΟΡΑΣ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

...
τοι...
ετε...ετε
ἐὰντε...ἐὰντε
ντε...ντε
  • —>διαζευτικό ( = ή )
  • —> συγκριτικό ( = παρά )
  • Οι διαζευκτικοί σύνδεσμοι ετε / ἐὰντε / ντε εκτός απο το ότι συνδέουν ίδιες προτάσεις εισάγουν και δευτερεύουσες υποθετικές.

Συμπερασματική σύνδεση
ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΦΟΡΑΣ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ρα, δ, ον, γον, τονυν, οκουν ( = λοιπόν δεν ), τοιγρτοι, τοιγαρον.

στε : μόνο μετά απο τελεία ή άνω τελεία.
  1. Οι συμπερασματικοί και οι αιτιολογικοί παρατακτικοί σύνδεσμοι συνδέουν μόνο περιόδους και όχι προτάσεις.
  2. Οι σύνδεσμοι στε / ς / πε μετά απο κόμμα είναι υποτακτικοί και εισάγουν δευτερεύουσες.

Αιτιολογική σύνδεση
Γίνεται με τους παρατακτικούς αιτιολογικούς συνδέσμους : γάρ / πε / ς
ΕΙΔΗ ΤΟΥ "ΓΑΡ"
Μετάφραση
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΣ
διότι
ΔΙΑΣΑΦΗΤΙΚΟΣ
δηλαδή (μετά από δεικτικές λέξεις / μετά τις φράσεις: σημεον, δε, τεκμριον δε)
ΔΙΗΓΗΜΑΤΙΚΟΣ
λοιπόν
ΒΕΒΑΙΩΤΙΚΟΣ
βεβαίως / πράγματι
και γαρ
διότι και / διότι μάλιστα / καθόσον μάλιστα
ο δ γρ
διότι μάλιστα δεν
Παρατακτική επιδοτική σύνδεση
Αυτή γίνεται με τους ακόλουθους τρόπους :
  • ο μνον / μ μνον .... λλ κα = οχι μόνο .... αλλά και
  • οχ τι / μ τι .... λλ κα = οχι μόνο .... αλλά και
  • οχ πως / μ πως .... λλ κα = οχι μόνο .... αλλά και
  • οχ πως / μ πως .... λλ' οδ = οχι μόνο δεν .... αλλά και δεν
  • οχ τι / μ τι .... λλ'οδ = οχι μόνο δεν .... αλλά και δεν 
ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

Οι δευτερεύουσες προτάσεις συνδέονται με την κύρια μόνο καθ' υπόταξη, αλλά μεταξύ τους και καθ' υπόταξη και κατά παράταξη :

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:
  • Πντα ποιοσι, στε μ διδναι δκην ( = δευτ. συμπερ. πρόταση )
  • ᾿Απεκρναντο τι ρχων κα βούλοιτο κα δχοιτο τ συμμαχαν ( = ειδικές που συνδέονται με συμπλεκτική καταφατική σύνδεση ).
ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
ΕΙΔΙΚΟΙ
τι / ς
ΕΝΔΟΙΑΣΤΙΚΟΙ
μ / μ ο
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ
τι / διτι / ς / πε / πειδ / ε
ΤΕΛΙΚΟΙ
να / πως / ς
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟΙ
στε / ς
ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΙ
ε / ἐὰν / ν / ν
ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΟΙ
ε κα / ν κα
ΠΑΡΑΧΩΡΗΤΙΚΟΙ
κα ν / οδ' ε / οδ' ν / μηδ' ε / μηδ' ν
ΧΡΟΝΙΚΟΙ
ως / στε / χρι / μχρι / σκις / ποσκις / πρν / ταν / πταν / πειδν / τε / νκα

ΕΠΙΣΗΣ: υποτακτική σύνδεση έχουμε και με τις αναφορικές αντωνυμίες και τα αναφορικά επιρρήματα, που εισάγουν αναφορικές ή πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις καθώς και οι ερωτηματικές αντωνυμίες / επιρρήματα που εισάγουν πλάγιες ερωτηματικές .

ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΑ
ς / / = ο οποίος / αυτός που
στις / τις / ,τι = όποιος
πτερος - α - ον = όποιος απο τους δυο
σος - η - ον / πσος = όσος
οος - α - ον = τέτοιος που
ποος - α - ον = όποιας λογής
λκος - η - ον = όσο μεγάλος
πηλκος - η - ον = όσο μεγάλος
ποδαπς - η - ον = από ποιον τόπο
ο / που / νθα / θι = εκεί όπου
ο / ποι / νθα = προς τα εκεί όπου
θεν / πθεν / νθεν = απ' όπου
ς / πως / σπερ = όπως ακριβώς
οον / οα = όπως
/ π = όπου / όπως
οπσον = όσο
τε / πτε / σκις / ποσκις / νκα / πηνκα = την ώρα που/ όταν

ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ
ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΑ
τς / τ = ποιός;
πτερος - α - ον = ποιός απο τους δυο;
πσος - η - ον = πόσος;
ποος - α - ον = τι λογής;
πηλκος - η - ον = πόσο μεγάλος;
ποδαπς - η - ον = απο ποιον τόπο;
πο = που;
πο = προς ποιο μέρος;
πθεν = απο ποιο μέρος;
πς = πως;
π = σε ποιο μέρος;
πσον = πόσο;
πτε = πότε;
πηνκα = κατά ποιά ώρα

Με πόσους τρόπους συνδέονται οι προτάσεις;

Οι προτάσεις στα αρχαία ελληνικά, όπως και στα νέα ελληνικά, συνδέονται με τρεις τρόπους μεταξύ τους:

Τι είναι το ασύνδετο σχήμα;


Στα νέα ελληνικά



Πολλές φορές, όταν μιλάμε και θέλουμε να μεταδώσουμε μια πληροφορία γρήγορα, λέμε τις προτάσεις τη μια αμέσως μετά την άλλη, π.χ.
[Ο Γιώργος πλύθηκε], [ντύθηκε].
Στο παράδειγμα υπάρχουν δύο προτάσεις, αφού υπάρχουν δύο ρήματα. Η κάθε πρόταση μπαίνει δίπλα στην άλλη. Δεν υπάρχει κάποια λέξη που να τις ενώνει. Χωρίζονται μεταξύ τους με κόμμα.

Αυτός ο τρόπος σύνδεσης λέγεται ασύνδετο σχήμα.

Στα αρχαία ελληνικά


Το ίδιο συνέβαινε και στα αρχαία ελληνικά, π.χ.
[Καὶ συμβαλόντες τὰς ἀσπίδας ἐωθοῦντο], [ἐμάχοντο], [ἀπέκτεινον], [ἀπέθνησκον].
Όπως παρατηρείς στο παράδειγμα υπάρχουν τέσσερις προτάσεις, αφού έχουμε και τέσσερα ρήματα. Η κάθε πρόταση μπαίνει δίπλα στην άλλη. Δεν υπάρχει κάποια λέξη που να τις ενώνει. Χωρίζονται μεταξύ τους με κόμμα.

Συμπέρασμα: Στο ασύνδετο σχήμα οι προτάσεις δε συνδέονται μεταξύ τους· απλώς μπαίνει η μία δίπλα στην άλλη και χωρίζονται με κόμμα.


Έχουμε συνεπώς το σχήμα:  πρότασηπρότασηπρότασηπρόταση

Τι είναι η παρατακτική σύνδεση;


Στα νέα ελληνικά



Το προηγούμενο παράδειγμα [Ο Γιώργος πλύθηκε], [ντύθηκε] μπορούμε να το πούμε και με άλλο τρόπο, π.χ.
[Ο Γιώργος πλύθηκε] και [ντύθηκε].
Στο παράδειγμα υπάρχουν πάλι δύο προτάσεις. Η πρώτη όμως και η δεύτερη τώρα ενώνονται με το και. Συνδέονται δηλαδή με μια λέξη που λέγεται σύνδεσμος.

Στα αρχαία ελληνικά



Το ίδιο συνέβαινε και στα αρχαία ελληνικά, π.χ.
1. [Ἐν Ἀθήναις διδάσκουσι] καὶ [νουθετοῦσι τοὺς παῖδας]
(= Στην Αθήνα διδάσκουν και νουθετούν τα παιδιά)
2. [Ἐπισκοπῶμεν τοῦτο]  [ἐῶμεν;].
(= Θα μελετήσουμε κι αυτό ή θα το αφήσουμε;)
3.[ὑμεῖς δὲ ἀποκρεμασθέντες κατασπᾶν βιάσεσθέ με], ἀλλὰ [μάτην πονήσετε]
(= κι εσείς να πιαστείτε απ’ αυτό και να επιχειρήσετε με τη βία να με τραβήξετε με δύναμη προς τα κάτω, αλλά μάταια θα κοπιάσετε)
Στα παραδείγματα υπάρχουν από δύο προτάσεις. Στο πρώτο ενώνονται μεταξύ τους με το συμπλεκτικό σύνδεσμο καὶ, στο δεύτερο με το διαχωριστικό  και στο τρίτο με τον αντιθετικό ἀλλά.

Συμπέρασμα: Στην παρατακτική σύνδεση οι προτάσεις παρατάσσονται, δηλ. μπαίνουν η μία δίπλα στην άλλη, και συνδέονται μεταξύ τους με συνδέσμους, τους παρατακτικούς συνδέσμους.

Έχουμε συνεπώς το σχήμα:

πρόταση παρατακτικός σύνδ. πρόταση παρατακτικός σύνδ. πρόταση

Παρατακτικοί σύνδεσμοι είναι οι: α) συμπλεκτικοί, β) διαζευκτικοί ή διαχωριστικοί, γ) αντιθετικοί ή εναντιωματικοί, δ) αιτιολογικοί, ε) συμπερασματικοί. (Για τους συνδέσμους δες εδώ)


Περισσότερα:
Στην παρατακτική σύνδεση ενώνονται ισοδύναμες προτάσεις, δηλαδή:

κύριες + κύριες ή δευτερεύουσες + δευτερεύουσες

• κύρια + κύρια, π.χ.
Ἐν Ἀθήναις διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσι τοὺς παῖδας
(= Στην Αθήνα διδάσκουν και νουθετούν τα παιδιά)
• δευτερεύουσα + δευτερεύουσα, π.χ.
διδάσκοντες [ὅτι τὸ μὲν δίκαιόν ἐστι], [τὸ δὲ ἄδικόν (ἐστι)]
(= διδάσκοντας ότι το ένα είναι δίκαιο, το άλλο άδικο)

Τι είναι η υποτακτική σύνδεση;


Στα νέα ελληνικά



Τα προηγούμενα παραδείγματα:
[Ο Γιώργος πλύθηκε], [ντύθηκε] ασύνδετο
[Ο Γιώργος πλύθηκε] και [ντύθηκε] παρατακτική σύνδεση
μπορούμε να τα πούμε και με τρίτο τρόπο, πιο σύνθετο, πιο ποικίλο, π.χ.

[Ο Γιώργος ντύθηκε],[αφού είχε πλυθεί.]
1η πρόταση2η πρόταση

Στο παράδειγμα υπάρχουν πάλι οι δύο προτάσεις. Τώρα όμως τα πράγματα αλλάζουν. Οι δύο προτάσεις δεν είναι ισοδύναμες. Η πρόταση που "κουβαλάει" το κυρίως νόημα είναι η πρώτη, η κύρια.

Ας δούμε άλλο ένα παράδειγμα:

Θέλωνα φάω,γιατί πεινάω
1η πρ.2η πρ.3η πρ.

Στο παράδειγμα υπάρχουν τρεις προτάσεις. Η πρώτη Θέλω είναι η κύρια, η πρόταση που "κουβαλάει" το κυρίως νόημα. Η δεύτερη πρόταση να φάω υποτάσσεται στην πρώτη και είναι δευτερεύουσα. Η τρίτη πρόταση γιατί πεινάω είναι κι αυτή δευτερεύουσα, υποτάσσεται όμως στην προηγούμενη δευτερεύουσα (να φάω).

Στα αρχαία ελληνικά



Το ίδιο συνέβαινε και στα αρχαία ελληνικά, π.χ.

[πολλὰ ἐπιτηδεύουσιν ἐν τῷ βίῳ],[ἵνα πορίζωνται τὰ ἀναγκαῖα]
κύρια πρ.δευτερεύουσα πρ.
(=ασκούν πολλά επαγγέλματα
στη ζωή τους,
για να εξασφαλίζουν τα
αναγκαία

Συμπέρασμα: Στην υποτακτική σύνδεση μια δευτερεύουσα πρόταση (δπ) υποτάσσεται σε μια κύρια πρόταση (κπ) ή σε μια άλλη δευτερεύουσα πρόταση (δπ)· οι προτάσεις συνδέονται με τους υποτακτικούς συνδέσμους.

Έχουμε συνεπώς το σχήμα: 

κπ, υποτακτικός σύνδεσμος δπυποτακτικός σύνδεσμος δπ.

ή

υποτακτικός σύνδεσμος δπκπυποτακτικός σύνδεσμος δπ.

Υποτακτικοί σύνδεσμοι είναι οι: α) παραχωρητικοί ή ενδοτικοί, β) χρονικοί, γ) τελικοί, δ) ειδικοί, ε) υποθετικοί, στ) ενδοιαστικοί ή διστακτικοί. (Για τους συνδέσμους δες εδώ)

ΠΡΟΣΟΧΗΓια να μάθουμε να διακρίνουμε εύκολα αν η σύνδεση των προτάσεων είναι παρατακτική ή υποτακτική, θα πρέπει να ξέρουμε καλά τους συνδέσμους.

Ανακεφαλαίωση

Ασύνδετο σχήμα
πρόταση, πρόταση, πρόταση, πρόταση
Παρατακτική σύνδεση
πρόταση παρατακτικός σύνδεσμος πρόταση παρατακτικός σύνδεσμος πρόταση
Υποτακτική σύνδεση
κπ υποτακτικός σύνδεσμος δπ υποτακτικός σύνδεσμος δπ