Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ,ΤΑ ΕΙΔΗ -ΕΚΘΕΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΗΓΗ:https://www.tsoukas.gr/blog/




ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 

Είναι η λεκτική αναπαράσταση αντικειμένων, φαινομένων ή καταστάσεων πραγμάτων, δηλαδή οντοτήτων με σχετικά σταθερή ταυτότητα και σύσταση.Η περιγραφή είναι "τέχνη" του χώρου και απαντά σε ερωτήματα του τύπου τι είναι το Χ αντικείμενο, φαινόμενο ή κατάσταση, ποια είναι τα στοιχεία που το συγκροτούν πώς οργανώνεται στο χώρο, ποια μέθοδο ακολουθεί η οργάνωσή του. Κάθε περιγραφή έχει το "υποκείμενο" της, δηλαδή τον παρατηρητή που περιγράφει και το "αντικείμενο" της, δηλαδή αυτό που περιγράφεται.
 Μια περιγραφή μπορεί να χαρακτηριστεί είτε στατική είτε δυναμική, ανάλογα με το αν το περιγραφόμενο αντικείμενο είναι στατικό ή βρίσκεται σε κίνηση.
Η περιγραφή έχει δύο βασικές μορφές: αντικειμενική και υποκειμενική.

Αντικειμενική περιγραφή

1. Συναντάται σε κείμενα πληροφοριακά και επιστημονικά.
2. Αυτός που περιγράφει δεν αποκαλύπτει τη στάση του ή τη θέση του για αυτό που περιγράφει.
3. Κυριαρχεί το γ ρηματικό πρόσωπο.
4.  Η αναπαράσταση γίνεται με τρόπο που αντιστοιχεί στα πράγματα και δεν υπάρχει έκφραση γνώμης και συναισθημάτων.

Υποκειμενική περιγραφή

1. Συναντάται στη λογοτεχνία.
2. Είναι συχνή η παρουσία του α ρηματικού προσώπου.
3. Η περιγραφή συνυπάρχει με τα συναισθήματα που προκαλεί στο συγγραφέα το αντικείμενο της περιγραφής.

 Δομικά στοιχεία περιγραφής

1.  Ονοματοθεσία και κατηγοριοποίηση.(ποιο είναι το αντικείμενο της περιγραφής και σε ποια κλάση ανήκει).
2.  Αισθητηριακές παρατηρήσεις(τι, πού, πώς, πότε, λεπτομερής περιγραφή).
3.  Πληροφοριακά στοιχεία(ιστορικές πληροφορίες, χρήση του αντικειμένου, σχέση με το περιβάλλον).
4. Προσωπικές σκέψεις και συναισθήματα.

Η γλώσσα της περιγραφής

1. Κυριαρχεί ο Ενεστώτας και η εξακολουθητική ρηματική όψη αφού η περιγραφή δεν εξαρτάται από τη διάσταση του χρόνου.
2.  Δεν αποκλείονται βέβαια και οι συνοπτικοί χρόνοι.
3. Αφθονούν τα επίθετα για τις σταθερές ιδιότητες των περιγραφομένων αντικειμένων και τα επιρρήματα για τις προσωρινές ιδιότητες.Τα επίθετα και τα επιρρήματα εξασφαλίζουν ακρίβεια και σαφήνεια στην περιγραφή.
4.  Χρησιμοποιούνται συχνά τα βοηθητικά ρήματα είμαι και έχω τα οποία προσδίδουν συγκεκριμένες ιδιότητες στα αντικείμενα.
5. Χρησιμοποιούνται προσδιορισμοί του χώρου για να προσανατολιστεί ο αναγνώστης.

   Περιγραφή και αφήγηση  

Η περιγραφή απεικονίζει τα βασικά γνωρίσματα ενός αντικειμένου.

Αντίθετα στην αφήγηση ένα πρόσωπο ή μια κατάσταση εμφανίζονται δυναμικά.  Η αφήγηση σχετίζεται με την εξέλιξη των γεγονότων και αναφέρεται στις αιτίες και τα αποτελέσματα τους.

Άρα η περιγραφή  μας δίνει πληροφορίες σχετικά με το τι είναι ένα αντικείμενο  ενώ  η αφήγηση  σχετικά με το πώς εξελίσσεται ένα πρόσωπο,μια κατάσταση, ένα πρόβλημα.
http://alexgger.blogspot.com/2013/06/blog-post_11.html
Πηγή:http://www.komvos.edu.gr/glwssa/logos_keimeno/2_1_2/geni1.htm
http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/document/document.php?course=DSGL-A111&openDir=/4e5b63b5pt3d/4e9c5b7dfwj6

ΔΕΣ ΚΑΙ http://theodwrapappa.blogspot.com/p/blog-page_58.html

Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ 
  http://myodyssey.spidernet.net/main/default.aspx
           

Ορισμός περιγραφής: Περιγραφή είναι η απεικόνιση, η αναπαράσταση με το λόγο (γραπτό ή προφορικό) αντικειμένων, προσώπων, γεγονότων, φαινομένων, καταστάσεων και συναισθημάτων.
                                                        

Είδη περιγραφής

• Περιγραφή μικρών αντικειμένων (π.χ. η τσάντα μου, το ποδήλατό μου, η βιβλιοθήκη μου, το ρολόι μου, η φωτογραφική μηχανή μου, το θρανίο μου) 
• Περιγραφή κτιρίων (σπίτια, σχολεία, εκκλησίες, καταστήματα, νοσοκομεία, μουσεία, εργοστάσια, θέατρα): το σπίτι μου, η εκκλησία της συνοικίας μου, το σχολείο μου 
• Περιγραφή τοπίων (πάρκα, πλατείες, κήποι, περιβόλια, δάση, λίμνες, βουνά, ακρογιαλιές, ποτάμια): το πιο ωραίο τοπίο που έχω δει, το πάρκο της γειτονιάς μας, ο κήπος μου, το περιβόλι του παππού 
• Περιγραφή πόλεων, συνοικιών, χωριών: το χωριό μου, η γειτονιά μου, μια ξένη πόλη που επισκέφτηκα 
• Περιγραφή ζώων (κατοικίδια ζώα, ζώα του δάσους, πουλιά): ο σκύλος μου, η γάτα μου, το ζώο που αγαπώ περισσότερο 
• Περιγραφή δέντρων και φυτών
• Περιγραφή φυσικών φαινομένων
• Περιγραφή προσώπων: ο καλύτερός μου φίλος/η, η μητέρα μου, ο παππούς μου, ο δάσκαλός μου, ο εαυτός μου

                                                   
                                              

Β. ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

                                               

Ορισμός αφήγησης: Αφήγηση ή διήγηση ονομάζουμε την παραστατική εξιστόρηση πραγματικών ή φανταστικών γεγονότων. Στις αφηγηματικές εκθέσεις ανήκουν διηγήσεις περιστατικών, περιπετειών, επεισοδίων, σκηνών από την οικογενειακή, κοινωνική, σχολική ζωή κ.α.

                                   

Γενικό σχεδιάγραμμα για τις διηγήσεις 

• Πρόλογος
  Πού και πότε έγινε το περιστατικό που πρόκειται να διηγηθούμε. Τα πρόσωπα που πήραν μέρος σ' αυτό
• Κύριο μέρος Τα αίτια ή η αφορμή του περιστατικού. Αφήγηση του περιστατικού από την αρχή ως το τέλος με χρονολογική σειρά (διήγηση και περιγραφή εναλλάσσονται). Τα αποτελέσματα του περιστατικού και οι συνέπειές του για μας ή για τους άλλους. Συναισθήματα (π.χ. χαρά, ενθουσιασμός, λύπη, αγανάκτηση, οργή, γαλήνη, ανακούφιση κ.λ.π.).
• Επίλογος Γενικό συμπέρασμα, σκέψεις και κρίσεις μας για το συγκεκριμένο περιστατικό.
  
  Σημείωση: Η σειρά του πιο πάνω σχεδιαγράμματος μπορεί να μεταβάλλεται, ανάλογα με το θέμα που έχουμε κάθε φορά.                                                   

ΘΕΜΑΤΑ

Μια γιορτή στο σπίτι - Ένα φανταστικό ταξίδι - Μια εκδρομή στο δάσος - Ένα γεγονός που θα μου μείνει αξέχαστο - Ένα ταξίδι με αεροπλάνο - Το πιο ευχάριστο γεγονός της ζωής μου - Ένα τροχαίο δυστύχημα - Μια ώρα που μου φάνηκε αιώνας - Ένα επεισόδιο στο δρόμο - Μια μέρα αδιάβαστος στο σχολείο - Μια περιπέτειά μου - Η μεγαλύτερη γκάφα της ζωής μου - Η χθεσινή καταιγίδα

                                          

-------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

                                                                                   

1) Περιγραφή είναι η προσπάθεια να αναπαραστήσουμε, μέσα από το λόγο (γραπτό ή προφορικό) ή και με κινήσεις, κάποιο χώρο-τοπίο, πρόσωπο, αντικείμενο, φαινόμενο κ.λ.π. Η περιγραφή ως είδος κειμένου συνδέεται κυρίως με το χώρο. Η περιγραφή, λοιπόν, είναι «τέχνη του χώρου», αναπαριστά δηλαδή τα πράγματα μέσα στο πλαίσιο ενός πραγματικού χώρου (φυσικού ή γεωγραφικού, π.χ. περιγραφή ενός τοπίου) ήσυμβολικού χώρου (κοινωνικού χώρου, π.χ. περιγραφή της κατάστασης που επικρατεί μέσα στην σχολική τάξη).

2) Η περιγραφή διακρίνεται σε αντικειμενική και υποκειμενική, ανάλογα με το βαθμό που αυτός που περιγράφει παρεμβαίνει στην περιγραφή.

• Αντικειμενική περιγραφή
  έχουμε όταν αυτός που περιγράφει (ομιλητής ή συγγραφέας) αναπαριστά το αντικείμενο της περιγραφής χωρίς να διατυπώνει προσωπικές απόψεις/κρίσεις και χωρίς να εκφράζει τα συναισθήματα που γεννιούνται μέσα του, καθώς το βλέπει και το περιγράφει. Και αυτό γίνεται γιατί σκοπός της περιγραφής είναι να αποδώσει πιστά και αντικειμενικά τις ιδιότητες του αντικειμένου της περιγραφής, χωρίς καμιά απολύτως παρέμβαση του προσώπου που κάνει την περιγραφή.
  
  Τις περιγραφές αυτές τις συναντάμε σε κείμενα με πληροφοριακό (λήμματα εγκυκλοπαιδειών, τεχνικά εγχειρίδια, δελτία καιρού, ρεπορτάζ, κ.λπ.) ή επιστημονικό χαρακτήρα (περιγραφή πειραμάτων, περιγραφή φαινομένων κ.λπ.) και χρησιμοποιούν κυρίως το τρίτο ρηματικό πρόσωπο, το οποίο δίνει στο λόγο αντικειμενικότητα.

• Υποκειμενική περιγραφή έχουμε όταν, παράλληλα με τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στο αντικείμενο της περιγραφής, εκφράζονται και προσωπικές σκέψεις ή συναισθήματα του ομιλητή/συγγραφέα. Οι περιγραφές αυτές έχουν σκοπό να προκαλέσουν αισθητική συγκίνηση, χρησιμοποιούν κυρίως το πρώτο ρηματικό πρόσωπο και τις συναντάμε κατά βάση σε λογοτεχνικά κείμενα ή έχουν σκοπό να πείσουν για την αξία του αντικειμένου που περιγράφεται (π.χ. οι περιγραφές στις διαφημίσεις προϊόντων).

3) Η οργάνωση της περιγραφής βασίζεται πάνω σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο ή σκελετό. Ο σκελετός αυτός αποτελεί το οργανωτικό πρότυπο που θα επιλέξουμε και δείχνει τα βήματα που θα ακολουθήσουμε για να περιγράψουμε το αντικείμενο της περιγραφής.

Τα βήματα αυτά είναι συνήθως τα εξής:

• 1ο βήμα: Προσέγγιση του αντικειμένου (κατηγοριοποίηση). Εντάσσουμε, δηλαδή, το αντικείμενο της περιγραφής στη λογική κατηγορία που ανήκει (π.χ. ένας πίνακας που ζωγράφισε κάποιος ζωγράφος εντάσσεται στην κατηγορία «έργο τέχνης» κ.λ.π.).
• 2ο βήμα: Εστίαση στο συγκεκριμένο αντικείμενο (υποκατηγοριοποίηση). Στο στάδιο αυτό εντάσσουμε το αντικείμενο στην ειδικότερη κατηγορία ή κατηγορίες που ανήκει με βάση τα κοινά γνωρίσματα που έχει με άλλα ομοειδή του αντικείμενα (π.χ. ο παραπάνω πίνακας του ζωγράφου εντάσσεται τώρα στην υποκατηγορία «πίνακας ζωγραφικής» και ενδεχομένως σε άλλες υποκατηγορίες με βάση κάποια άλλα κριτήρια, όπως «(πίνακας ζωγραφικής) σε καμβά», «μοντέρνος ή αφηρημένος (πίνακας ζωγραφικής)» κ.λπ.).
• 3ο βήμα: Επιλογή και παράθεση των λεπτομερειών του αντικειμένου (η καθαυτή περιγραφή). Στο στάδιο αυτό επιλέγουμε ποιες λεπτομέρειες του αντικειμένου που περιγράφουμε θα παραθέσουμε και τον τρόπο με τον οποίο θα τις οργανώσουμε και θα τις παραθέσουμε.

Ο τρόπος με τον οποίο θα παραθέσουμε τις λεπτομέρειες εξαρτάται: 

    α) από την πρόθεση / σκοπό αυτού που κάνει την περιγραφή
    β) από την επικοινωνιακή περίσταση (σε ποιους απευθύνεται, ποιο μέσο-δίαυλο επικοινωνίας χρησιμοποιεί κ.λπ.).

Γι΄ αυτό και η περιγραφή που κάνει ένας ειδικός σε έναν πίνακα ζωγραφικής απευθυνόμενους σε κοινό «ειδικών», π.χ. σε ζωγράφους, είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν που θα κάνει ένας μαθητής για τον ίδιο πίνακα απευθυνόμενος στους συμμαθητές τους, όπως διαφορετική είναι και μια «αντικειμενική περιγραφή» από μια «υποκειμενική».

Στο σημείο αυτό πρέπει και πάλι να αποφασίσουμε ποιο οργανωτικό μοντέλο θα εφαρμόσουμε και ποια επιμέρους βήματα θα ακολουθήσουμε. Κάποιοι τρόποι οργάνωσης και παράθεσης των λεπτομερειών είναι οι εξής:

α) Αν περιγράφουμε κάτι που ανήκει στον πραγματικό χώρο (φυσικό ή γεωγραφικό), π.χ. έναν πίνακα ζωγραφικής, τότε μπορούμε να διατάξουμε τις λεπτομέρειες σε μια φυσική σειρά με βάση τη σχέση τους στο χώρο (χωρική ακολουθία), ακολουθώντας διάφορες πορείες όπως:

• Από έξω προς τα μέσα. Παραθέτουμε δηλαδή:

            α) τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά (σχήμα, διαστάσεις κ.λ.π.) 

            β) αυτά που βλέπουμε σε πρώτο πλάνο 

            γ) μετά αυτά που βλέπουμε σε δεύτερο ή τρίτο πλάνο, στο φόντο κ.λ.π. 

• Από το γενικό προς το ειδικό. Από τα γενικά δηλαδή χαρακτηριστικά του αντικειμένου προχωρούμε σταδιακά και περιγράφουμε τα ειδικά (επιμέρους) χαρακτηριστικά του (παραγωγική μέθοδος). Ενδέχεται, βέβαια, να επιλεγεί και η αντίστροφη πορεία (επαγωγική). 

• Από πάνω προς τα κάτω (αυτά που βλέπουμε στο πάνω μέρος και σταδιακά κατεβαίνουμε) ή το αντίστροφο. 

• Από αριστερά προς τα δεξιά ή το αντίστροφο κ.λ.π.

β) Αν περιγράφουμε κάτι που ανήκει στον συμβολικό -κοινωνικό χώρο, π.χ. την κατάσταση που επικρατεί μέσα στη σχολική μας τάξη, τότε μπορούμε να διατάξουμε τις λεπτομέρειες σε μια λογική σειρά με βάση τις μεταξύ τους λογικές σχέσεις (λογική ακολουθία), ακολουθώντας διάφορες πορείες όπως:

• Από τα πιο σημαντικά (πρωτεύοντα) προς τα λιγότερο σημαντικά (δευτερεύοντα) ή το αντίστροφο. 

• Από τα απλά στα σύνθετα ή το αντίστροφο κ.λ.π.

γ) Παράλληλα, οποιαδήποτε πορεία και αν ακολουθούμε, εστιάζουμε και περιγράφουμε τα χαρακτηριστικά τού κάθε «σημείου» που βρισκόμαστε, δίνοντας τις απαραίτητες πληροφορίες γι΄ αυτό. Ενδεικτικές τέτοιες λεπτομέρειες είναι: 

      α) τι απεικονίζει 

      β) τι συμβολίζει 

      γ) τα χρώματά του 

      δ) ποιες σκέψεις 

      ε) ποια συναισθήματα μας δημιουργεί (αν ο σκοπός και το είδος της περιγραφής το απαιτεί ή το δικαιολογεί, π.χ. «υποκειμενική περιγραφή»).

4) Η συνοχή ενός περιγραφικού κειμένου διασφαλίζεται με της σωστής οργάνωσης της περιγραφής με βάση κάποια από τα παραπάνω οργανωτικά μοντέλα. Έτσι, όταν οργανώνουμε σωστά τα βήματα της περιγραφής και χρησιμοποιούμε και τα κατάλληλα συνδετικά μέσα (λεκτικά μέσα συρραφής) πετυχαίνουμε τη συνοχή και συνεκτικότητα ενός περιγραφικού κειμένου.

Ειδικότερα, η συνοχή ενός περιγραφικού κειμένου επιτυγχάνεται με:

• Συνδετικές (διαρθρωτικές) λέξεις οι οποίες σχετίζονται και αποδίδουν κατά βάση τη διάταξη των λεπτομερειών του περιγραφόμενου αντικειμένου στο χώρο. Τέτοιες λέξεις είναι κυρίως:   

• επιρρηματικά και προθετικά σύνολα που προσδιορίζουν χωροταξικά το αντικείμενο, που δηλώνουν διάταξη στο χώρο, π.χ. «μπροστά, πίσω, πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά, εδώ, εκεί, δίπλα, στο σημείο αυτό, από πίσω, στο βάθος, στο φόντο, μέσα στο, κ.λ.π.»

• λέξεις ή φράσεις που δηλώνουν γενικευτική ή ειδικότερη αναφορά, π.χ. «γενικότερα, ειδικότερα, πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά στο, κ.λ.π.»

• λέξεις ή φράσεις που δηλώνουν προσθήκη / συμπλήρωση / πρόσθεση, π.χ. «επίσης, επιπλέον, παράλληλα, ακόμη, στην αρχή, στη συνέχεια, κ.λ.π.»

• λέξεις ή φράσεις που δηλώνουν αντίθεση, προκειμένου να αποδώσουν τις τυχόν αντιθετικές σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των στοιχείων της περιγραφής, π.χ. «όμως, ωστόσο, αλλά, αντίθετα κ.λ.π.»

• παράδειγμα, π.χ. «για παράδειγμα, λόγου χάρη κ.λ.π.»

• βεβαίωση, π.χ. «βέβαια, φυσικά, αναμφισβήτητα κ.λ.π.»

• έμφαση, π.χ. «και κυρίως, κατά κύριο λόγο, πρέπει να τονιστεί, κ.λ.π.»

• λέξεις ή φράσεις που δηλώνουν αποτέλεσμα - συμπέρασμα, προκειμένου να διατυπώσουμε κρίσεις σχετικές με κάποια συμπεράσματα που προκύπτουν από τη διαδικασία της περιγραφής, π.χ. «έτσι, λοιπόν, το αποτέλεσμα είναι, με συνέπεια να, κ.λ.π.».

• Επανάληψη (αναδίπλωση) μιας λέξης ή φράσης που προαναφέρθηκε (π.χ. «[…] έχει κίτρινο χρώμα. Κίτρινο είναι και …»)
• Επανάληψη (αναδίπλωση) της λέξης που προσδιορίζει το περιγραφόμενο αντικείμενο + κάποιο προσδιοριστικό (αντωνυμία), «[…]. Ο πίνακας αυτός …»
• Τη χρήση συνώνυμων λέξεων ή φράσεων για κάποια λέξη που προαναφέρθηκε ή που είναι λέξη-κλειδί + κάποιο προσδιοριστικό (αντωνυμία), π.χ. συνώνυμο της λέξης «πίνακας» είναι η λέξη «ζωγραφιά» («[…]. Μια τέτοια ζωγραφιά …»)
• Την υπαγωγή μιας λέξης ή φράσης που προαναφέρθηκε ή που είναι λέξη-κλειδί στο υπερώνυμό της (στη γενικότερη κατηγορία που ανήκει) + κάποια προσδιοριστικά αυτής (αντωνυμία), π.χ. η λέξη-φράση «πίνακας ζωγραφικής» υπάγεται στο υπερώνυμο «έργο τέχνης» («[…]. Αυτό / ένα τέτοιο έργο τέχνης …»). 

5) Η γλώσσα της περιγραφής εξαρτάται και αυτή από το αντικείμενο της περιγραφής, την πρόθεση αυτού που περιγράφει και την επικοινωνιακή περίσταση. Ωστόσο, κάποια βασικά χαρακτηριστικά της γλώσσας που πρέπει να χρησιμοποιούμε στα περιγραφικά κείμενα είναι:

• Η σαφήνεια και ακρίβεια των λέξεων που επιλέγουμε, ώστε να αποδίδουν με τη μέγιστη δυνατή πιστότητα τα χαρακτηριστικά του αντικειμένου που περιγράφουμε και τις πληροφορίες που θεωρούμε ότι είναι αναγκαίες και επαρκείς (περιγράφουμε τα γνωρίσματα του αντικειμένου με απόλυτη ακρίβεια και με σαφή και κατανοητό τρόπο).
• Η κυριαρχία του ενεστώτα και του παρατατικού (εξακολουθητικοί χρόνοι), οι οποίοι έχουν πιο αόριστη διάρκεια και ευκολότερα αποδίδουν την απουσία χρόνου που παρατηρείται στο χώρο (ο χώρος είναι αχρονική διάσταση), αλλά και δίνουν στο δέκτης την αίσθηση πως «βλέπει» μπροστά του τη στιγμή εκείνη το αντικείμενο που περιγράφεται.
• Η χρήση ρημάτων που δηλώνουν κατάσταση (βλέπουμε, παρατηρούμε, εντοπίζουμε, διακρίνουμε, απεικονίζεται, αναπαρίσταται, φαίνεται, διαφαίνεται, διακρίνεται, αποτυπώνεται, ενυπάρχει κ.λ.π.). Τα ρήματα αυτά αποδίδουν την «στατικότητα» που χαρακτηρίζει την περιγραφή (στην περιγραφή αποφεύγονται ρήματα «κίνησης και δράσης», τα οποία ταιριάζουν στην αφήγηση).
• Η συχνή χρήση του συνδετικού ρήματος είμαι και του βοηθητικού έχω, τα οποία χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν χαρακτηριστικά και ιδιότητες στις λέξεις που προσδιορίζουν.
• Η χρήση επιθέτων. Τα επίθετα χρησιμοποιούνται στην περιγραφή κυρίως ανάλογα με τον σκοπό και το είδος αυτής. Έτσι, αν σκοπός μας είναι η «αντικειμενική περιγραφή» τα επίθετα χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν κάποιες σταθερές ιδιότητες τού αντικειμένου (π.χ. «βοτσαλωτές» παραλίες) ή να τοποθετήσουν το αντικείμενο στο χώρο, προσδίδοντας βέβαια στο λόγο ζωντάνια, αμεσότητα και παραστατικότητα. 

Αν όμως σκοπός μας είναι μια «υποκειμενική περιγραφή», τότε τα επίθετα, εκτός από τις σταθερές ιδιότητες τού αντικειμένου, ενδέχεται να: 

1. εκφράζουν συναισθήματα ή σκέψεις μας
2. αποτελούν προσωπικά σχόλια
3. υπερτονίζουν ή να υποβαθμίζουν κάποιες λεπτομέρειες του αντικειμένου κ.λ.π.

• Η χρήση επιρρημάτων, που αποδίδουν τις προσωρινές ιδιότητες των περιγραφόμενων στοιχείων.
• Η κυριολεκτική (δηλωτική) ή μεταφορική (συνυποδηλωτική) χρήση της γλώσσας. Ανάλογα δηλαδή με τον σκοπό και το είδος της περιγραφής χρησιμοποιούμε τη γλώσσα κυριολεκτικά (οι λέξεις αποδίδουν ακριβώς το νόημα που έχουν), όπως συμβαίνει στις «αντικειμενικές περιγραφές», ή μεταφορικά (οι λέξεις αποδίδουν άλλα νοήματα και χρησιμοποιούνται αλληγορικά, γίνεται ευρεία χρήση σχημάτων λόγου, όπως είναι οι μεταφορές, οι παρομοιώσεις, οι συγκρίσεις κ.λ.π.), όπως συμβαίνει στις «υποκειμενικές περιγραφές»
• Το ειδικό λεξιλόγιο / ορολογία (ανάλογα με το αντικείμενο της περιγραφής και την επικοινωνιακή περίσταση, π.χ. όταν περιγράφουμε ένα πείραμα στο μάθημα της Φυσικής χρησιμοποιούμε ειδικούς όρους της Φυσικής).

Η επιλογή της παθητικής σύνταξης

• Το ύφος της περιγραφής ποικίλλει ανάλογα με το είδος και το σκοπό της περιγραφής. Αν για παράδειγμα είναι «υποκειμενική» και θέλει να προσελκύσει το ενδιαφέρον του δέκτη θα κινηθεί σε ένα ύφος απλό, φιλικό, ζωντανό, άμεσο, παραστατικό, γλαφυρό, λυρικό (λογοτεχνίζον) κ.λ.π., ενώ, αν στοχεύει στην αντικειμενική παράθεση των χαρακτηριστικών του αντικειμένου, τότε γίνεται πιο απρόσωπο, ουδέτερο, επίσημο, σοβαρό κ.λ.π.
• Αντίστοιχα, διαμορφώνεται και με βάση την επικοινωνιακή περίσταση (σε ποιον απευθύνεται αυτός που περιγράφει). 

Αναρτήθηκε από Βασίλης Πρασσάς

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

http://filolologikamathhmata.blogspot.com/2013/04/blog-post_22.html

►Με τον όρο περιγραφή εννοούμε την αναπαράσταση μέσω του λόγου χώρων, προσώπων, αντικειμένων, φαινομένων κ.λπ. Η περιγραφή ως είδος κειμένου συνδέεται με το χώρο.

►Η περιγραφή τοπίου

•    Ακολουθεί πορεία από το γενικό στο ειδικό, από γενικές εικόνες σε λεπτομερειακές.

Οργανώνεται:

α. με βάση ένα σταθερό σημείο περιγραφής, όταν ο συγγραφέας μένει ακίνητος και από κεί περιγράφει το χώρο. β. με βάση την κίνηση προς ένα τέρμα (το σημείο περιγραφής δεν είναι σταθερό):

-    από μακριά πάμε κοντά

-    από βόρεια πάμε νότια κτλ.

-    από πάνω πάνω κάτω και το αντίστροφο.

Η επιλογή του υλικού μιας περιγραφής εξαρτάται:

•
    από την οπτική γωνία, τη θέση δηλαδή αυτού που περιγράφει στο χώρο

•    από την ιδιαίτερη προσωπικότητα, το χαρακτήρα του

•    από τη σκοπιά που αντιμετωπίζει τα γεγονότα.

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

►Η γλώσσα της περιγραφής χαρακτηρίζεται από:

•    σαφήνεια, ακρίβεια

•    χρήση επιθέτων (για σταθερές ιδιότητες) που προσδίδουν ζωντάνια και παραστατικότητα,

•     κυριαρχία του ενεστώτα και εξακολουθητικών ρημάτων που δηλώνουν τη διάρκεια, τη μονιμότητα του αντικειμένου που περιγράφεται συχνή χρήση βοηθητικών ρημάτων (είμαι, έχω)

•     χρήση επιρρημάτων για προσωρινές ιδιότητες των περιγραφόμενων στοιχείων.

 Σε άλλα είδη περιγραφής (προσώπου, ζώου, αντικειμένου κ.λπ.), η οργάνωση της περιγραφής ακολουθεί μια πορεία από τα απλά στα σύνθετα ή από τα δευτερεύοντα στα κύρια-σημαντικά στοιχεία κτλ.

Η χρήση των επιθέτων προσδίδει μεγαλύτερη ζωντάνια, παραστατικότητα αλλά και σαφήνεια στην περιγραφή και μας βοηθά να φανταστούμε πιο εύκολα και πιο λεπτομερειακά το αντικείμενο που περιγράφεται. Αντίθετα, η απουσία τους κάνει την περιγραφή όχι μόνο λιγότερο ανάγλυφη και παραστατική, αλλά και αόριστη και ασαφή, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στον αναγνώστη. 

Επομένως, τα επίθετα δεν έχουν διακοσμητικό ρόλο, αλλά δίνουν ουσιαστικές πληροφορίες στον αναγνώστη.

Τις περισσότερες φορές δε συναντάμε την περιγραφή μόνη της στο λόγο. Συνήθως αποτελεί μέρος μιας αφήγησης, που, όπως θα δούμε, οργανώνεται με άξονα το χρόνο.

Κατά τη διάρκεια της αφήγησης πρέπει να δώσουμε προσοχή στα εξής σημεία: να ξεκινάμε με αναφορά στο κείμενο-συγγραφέα ή απευθείας/ να χρησιμοποιούμε τις κατάλληλες συνδετικές λέξεις ή φράσεις/ να αναφέρουμε την κύρια θέση και τις βασικές ιδέες του κειμένου/ να μη μιμούμαστε τη γλώσσα και το ύφος του συγγραφέα/ αλλά να προσπαθούμε να εκφραστούμε πρωτότυπα/ να χρησιμοποιούμε το κατάλληλο πληροφοριακό ύφος (τυπικό, απρόσωπο) και να μη σχολιάζουμε το κείμενο/ να εφαρμόζουμε σωστά τους γλωσσικούς κανόνες (ορθογραφία, σύνταξη, λεξιλόγιο κ.λπ.)/ να μην υπερβαίνουμε τον αριθμό των λέξεων που έχει οριστεί.

ΕΙΔΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

► Περιγραφικά κείμενα συναντάμε σε διάφορους τομείς:

-     στη λογοτεχνία, στην επιστήμη, στα σχολικά εγχειρίδια, στις εφημερίδες, σε πρακτικούς οδηγούς, σε διαφημίσεις, σε ενημερωτικά φυλλάδια, σε μικρές αγγελίες κτλ.

► Υπάρχουν διάφορα είδη περιγραφής, όπως:

-     τοπίου, προσώπου, αντικειμένου, κτιρίου, φυσικού φαινομένου, έργου τέχνης, συναισθηματικών καταστάσεων κτλ.

► Η περιγραφή διακρίνεται επίσης σε αντικειμενική και υποκειμενική.

α. Η αντικειμενική περιγραφή χρησιμοποιείται σε κείμενα πληροφοριακά

(π.χ. εγκυκλοπαίδειες, τεχνικά εγχειρίδια, ρεπορτάζ, δελτία καιρού κ.ά.). 

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της είναι:

-    
 αυτός που περιγράφει αποφεύγει να αναμειχθεί προσωπικά ή να δηλώσει τη στάση του απέναντι σ' αυτό που περιγράφεται∙ γι' αυτό απ’ αυτό το είδος της περιγραφής απουσιάζουν τα σχόλια, η διατύπωση κάποιας γνώμης ή η έκφραση συναισθημάτων.

-     η κυριαρχία του γ' προσώπου και η παθητική σύνταξη.

β. Η υποκειμενική περιγραφή χρησιμοποιείται κυρίως στη λογοτεχνία. 

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της είναι:

-     η παρουσία του α' προσώπου, η χρήση ποιητικής γλώσσας, το έντονο προσωπικό-βιωματικό στοιχείο, η έκφραση συναισθημάτων ή η διατύπωση προσωπικών κρίσεων και σχολίων.

Περιγραφή Α’ Λυκείου

Στόχος Περιγραφής

Γενικές Παρατηρήσεις

https://filologika.gr/lykio/a-lykiou-2/neoelliniki-glossa/perigrafi-a-lykeiou/

• Γενικός: αναπαράσταση ενός «αντικειμένου»
• Ειδικός:
  • έκφραση και επικοινωνία (π.χ. η λογοτεχνική περιγραφή)
  • διατύπωση μιας άποψης με μεγαλύτερη σαφήνεια (π.χ. η περιγραφή ενός επιστημονικού πειράματος)
  • ψυχαγωγία (π.χ. οι περιγραφές των παραμυθιών)

• Περιγραφικά κείμενα που εξυπηρετούν πρακτικούς σκοπούς:

  • σε εφημερίδες (π.χ. μικρές αγγελίες, ανακοινώσεις)
  • σε ενημερωτικά φυλλάδια (π.χ. οδηγίες για τις κινήσεις μας σε περίπτωση σεισμού)
  • σε διαφημιστικά φυλλάδια
  • σε έντυπα με οδηγίες για την κατασκευή, τη λειτουργία ή τη χρήση ενός αντικειμένου
  • σε καταλόγους μουσείων και τουριστικούς οδηγούς
  • σε επίσημα έγγραφα (π.χ. δικόγραφα, συμβόλαια)
  • πληροφόρηση και εξυπηρέτηση των αναγκών της καθημερινής ζωής

Μεθόδευση της περιγραφής

Αντικείμενο Περιγραφής

(προσδιορισμός του αντικειμένου και σκοπός της περιγραφής του)

Ενεργητική και παθητική σύνταξη

Η ενεργητική σύνταξη χρησιμοποιείται για την προβολή του προσώπου που ενεργεί(υποκείμενο του μεταβατικού ρήματος). Αντίθετα, με την παθητική σύνταξη δίνεται έμφαση στην ίδια την ενέργεια και εξαίρεται το ποιητικό αίτιο (όταν αυτό αναφέρεται). Κατά τη μετατροπή από τη μία σύνταξη στην άλλη συμβαίνουν τα εξής:

Π.χ. Ο εκδοτικός οίκος «Πένα» εξέδωσε το βιβλίο του Γιώργου (ενεργητική σύνταξη).

Το βιβλίο του Γιώργου εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο «Πένα» (παθητική σύνταξη).

Γλώσσα της Περιγραφής

Η επιλογή των κατάλληλων λέξεων / φράσεων

Κατά την περιγραφή, τα γνωρίσματα του αντικειμένου αποδίδονται με μεγαλύτερη πιστότητα μέσω της χρήσης των κατάλληλων λέξεων και φράσεων. Έτσι, ενισχύεται η σαφήνεια και η ακρίβεια των λεπτομερειών. Παρ’ όλα αυτά, ανάλογα με το σκοπό της περιγραφής, επιδιώκεται αρκετές φορές ο υπερτονισμός ή η αποσιώπηση και η παραποίηση κάποιων χαρακτηριστικών του αντικειμένου. Για παράδειγμα, η περιγραφή ενός προϊόντος σε μια διαφήμιση καθίσταται σκόπιμα ασαφής, προκειμένου να αναδείξει υπερβολικά τις θετικές ιδιότητές του και να αποσιωπήσει τις αρνητικές. Πολλές φορές, μάλιστα, η πραγματικότητα διαστρεβλώνεται.

Π.χ. Ολοκαίνουργιο αυτοκίνητο με πετρελαιοκινητήρα, μπλε χρώματος, κατασκευής 1999.

ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Ανάλογα με το είδος και το σκοπό του κειμένου, η γλώσσα χρησιμοποιείται κυριολεκτικά (δηλωτικά) ή μεταφορικά (συνυποδηλωτικά).

Κυριολεκτική ή δηλωτική είναι η χρήση της γλώσσας, όταν σχετίζεται αντικειμενικά με την πραγματικότητα. Εξασφαλίζει ακρίβεια, πιστότητα, χωρίς συναισθηματισμούς και προσωπικά σχόλια. Χρησιμοποιείται σε κείμενα απλά ή επιστημονικά ή κείμενα που εξυπηρετούν έναν πρακτικό σκοπό.

Π.χ. Η πτώχευση της χώρας φανερώνει ένα δυσοίωνο μέλλον για τους νέους ανθρώπους.

Μεταφορική ή συνυποδηλωτική καθίσταται η χρήση της γλώσσας, όταν οι λέξεις και οι φράσεις συνδέονται συνειρμικά και αυθαίρετα με την πραγματικότητα. Η σημασία που αποκτούν προσδιορίζεται από τις εμπειρίες του ομιλητή / γράφοντος. Σαφώς, για την κατανόηση του μηνύματος είναι αναγκαία η συμμετοχή των δεκτών (ακροατών / αναγνωστών) στις ίδιες εμπειρίες. Η μεταφορική χρήση της γλώσσας απαντά κυρίως στη λογοτεχνία.

Π.χ. Η πτώχευση της χώρας κόβει τα φτερά και στραγγαλίζει τα όνειρα των νέων.

Σχόλιο και Οπτική Γωνία

Κάθε περιγραφή γίνεται από μια ορισμένη οπτική γωνία. Κάποιος, δηλαδή, επιλέγει τις κατάλληλες λεπτομέρειες και περιγράφει ένα αντικείμενο ανάλογα με:

• τη συναισθηματική φόρτιση που έχει απέναντί του.
• τον τρόπο που σκέφτεται.
• το αποτέλεσμα που επιδιώκει (το σκοπό της περιγραφής).

Ειδικότερα, ο σκοπός της περιγραφής μπορεί να είναι: α) επικοινωνιακός, β) ψυχαγωγικός, γ) πληροφοριακός (πρακτικός / επιστημονικός). Η περιγραφή περιέχει συχνά κάποιο σχόλιο / γνώμη που εξυπηρετεί το σκοπό αυτόν του κειμένου. Πολλές φορές, το σχόλιο δεν είναι εμφανές στον αναγνώστη. Συνοψίζοντας, η επιλογή και ο τρόπος καταγραφής των λεπτομερειών μιας περιγραφής καθορίζονται από το σκοπό και την οπτική γωνία του πομπού. Παραδείγματος χάρη, θα είναι διαφορετική η περιγραφή:

• ενός μουσικού κομματιού από το συνθέτη του και από ένα μουσικό κριτή (διαφορετική συναισθηματική φόρτιση).
• ενός ενοικιαζόμενου διαμερίσματος από τον ιδιοκτήτη, ο οποίος αναζητά νέους ενοικιαστές, και από τον προηγούμενο, δυσαρεστημένο, ενοικιαστή (διαφορετικό επιδιωκόμενο αποτέλεσμα).
• ενός νέου νομοσχεδίου από ένα κομμουνιστικό και από ένα καπιταλιστικό κόμμα (διαφορετικός τρόπος σκέψης).

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ της ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Περιγραφή ενός χώρου / κτιρίου

Η περιγραφή ενός χώρου / κτιρίου εξαρτάται από την οπτική γωνία του περιγράφοντος και ακολουθεί την εξής πορεία:

• τοποθέτηση στο χώρο και στο χρόνο
• εξωτερική περιγραφή
• εσωτερική περιγραφή
• περιγραφή της χρήσης του συγκεκριμένου χώρου / κτιρίου

ΕΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

νεόκτιστος/-η/-ο                      = αυτός που έχει χτιστεί πρόσφατα, ΣΥΝ: νεόδμητος.

νεοκλασικό (το)                         = το κτίσμα που έχει οικοδομηθεί σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του νεοκλασικισμού (νεοκλασικισμός = καλλιτεχνική τάση που χαρακτηρίζεται από την αναβίωση του κλασικισμού, δηλαδή τη μίμηση των προτύπων της αρχαίας ελληνικής τέχνης).

πατροπαράδοτος/-η/-ο              = αυτός που έχει κληρονομηθεί από τους προγόνους, ΣΥΝ: πατρογονικός.

διατηρητέο (το)                         = κτίσμα το οποίο, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, απαγορεύεται να κατεδαφιστεί, γιατί αποτελεί δείγμα της πολιτιστικής κληρονομιάς, έχει υψηλή καλλιτεχνική ή ιστορική αξία κ.λπ.

περίτεχνος/-η/-ο                      = αυτός που έχει φτιαχτεί με μεγάλη τέχνη, με γούστο και μαστοριά, ΣΥΝ: αριστοτεχνικός, καλοφτιαγμένος.

καλαίσθητος/-η/-ο                   = αυτός που φανερώνει καλαισθησία, λεπτό γούστο, ΣΥΝ: καλόγουστος.

περίοπτος/-η/-ο                       = αυτός που είναι ορατός από όλες τις πλευρές, ΣΥΝ: περίβλεπτος.

περίβολος (ο)                            = κατασκευή με την οποία περικλείεται ένας χώρος, ΣΥΝ: τοίχος, μάντρα, φράχτης / ο χώρος που περικλείεται από την κατασκευή αυτή, ΣΥΝ: αυλή.

περιτοίχισμα (το)                       = ο τοίχος που χτίζεται γύρω από ένα χώρο, ΣΥΝ: περίβολος, περίφραξη.

κιγκλίδωμα (το)                         = σειρά από κάγκελα, με τα οποία περιφράσσεται ένας χώρος, ΣΥΝ: κάγκελα, περίφραξη.

κανάτι (το)                               = θυρόφυλλο / παραθυρόφυλλο.

φεγγίτης (ο)                              = άνοιγμα σε ψηλό σημείο τοίχου ή στην οροφή, για να φωτίζεται και να αερίζεται κλειστός χώρος.

πρασιά (η)                                 = χώρος, συνήθως φυτεμένος, που βρίσκεται μπροστά από κτίσμα / βραγιά.

βραγιά (η)                                 = τμήμα κήπου φυτεμένο, που περιβάλλεται συνήθως από αυλάκι, ΣΥΝ: πρασιά.

γειτνιάζω                                  = βρίσκομαι δίπλα / κοντά σε κάτι, ΣΥΝ: γειτονεύω, συνορεύω.

Περιγραφή Προσώπου

ΕΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

ωοειδής/-ής/-ές                       = αυτός που έχει σχήμα αυγού, ΣΥΝ: οβάλ.

οστεώδης/-ης/-ες                     = λιπόσαρκος, κοκαλιάρης.

γλαρά (μάτια)                            = φωτεινά, ζωηρά / γεμάτα ηδυπάθεια.

τσακίρικα (μάτια)                      = γαλανά/ γοητευτικά.

βλοσυρό (βλέμμα)                       = αγριωπό, εχθρικό.

απλανές (βλέμμα)                       = ανέκφραστο, που δεν εστιάζεται σε κάτι συγκεκριμένο.

γραμμένα (μάτια, χείλη, φρύδια)   = που έχουν ωραία γραμμή, είναι σαν ζωγραφισμένα, ΣΥΝ: καλοσχηματισμένα.

σαρκαστικό (χαμόγελο)               = ειρωνικό, χλευαστικό, κοροϊδευτικό.

αγένειος/-α/-ο                  = αυτός που δεν έχει γένια, ΣΥΝ: άγενος, αμούστακος.

ροζιάρικα (χέρια)                       = γεμάτα ρόζους (ρόζος = μικρή σκληρή προεξοχή του δέρματος, κάλος).

ντελικάτο (σώμα)                       = λεπτό, λεπτοκαμωμένο, εύθραυστο.

βεργολυγερός/-ή                 = ψηλός και λεπτός, με ωραίο παράστημα.

αιθέριος/-α/-ο                         = αυτός που χαρακτηρίζεται από ανάλαφρη χάρη.

Άδωνις                                     = νέος με πολύ όμορφο πρόσωπο και ωραίο σώμα (από το μυθικό εραστή της θεάς Αφροδίτης).

Κουασιμόδος                              = πολύ άσχημος άνθρωπος (από το γνωστό Quasimodo, ήρωα του μυθιστορήματος «Η Παναγία των Παρισίων» του Β. Ουγκώ).

καρικατούρα                              = άσχημος άνθρωπος, με δυσανάλογα και αστεία χαρακτηριστικά (η κυριολεκτική σημασία της λέξης καρικατούρα είναι «γελοιογραφία»).

https://www.slideshare.net/akis71/ss-34175045

Περιγραφή και Αφήγηση

ΔΕΣ :https://slideplayer.gr/slide/1978368/

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ









ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

http://evangeliametaxaki.weebly.com/uploads/2/8/1/5/28157337/perigrafi.pdf

• Τι αφορά ο όρος περιγραφή; 
Τι μπορεί να είναι αντικείμενο περιγραφής
 – Είδη περιγραφής:
Με τον όρο περιγραφή, εννοούμε την αναπαράσταση, μέσα από το λόγο (και όχι π.χ. τη ζωγραφική). Η περιγραφή μπορεί να αφορά κυρίως: - χώρο / τοπίο - αντικείμενο (π.χ. ηλεκτρική συσκευή, έπιπλο, έργο τέχνης) - πρόσωπο (περιγραφή του εξωτερικού παρουσιαστικού: ύψος, χρώμα μαλλιών, ματιών, σχήμα προσώπου κλπ., περιγραφή του χαρακτήρα ενός ανθρώπου) Ωστόσο, η περιγραφή μπορεί να αναφέρεται και σε κάποιο συμβάν, γεγονός ή περιστατικό, σε κάποιο φυσικό ή καιρικό φαινόμενο (π.χ σεισμός, καταιγίδα, έκλειψη ηλίου) ακόμα και σε κάποιο συναίσθημα (π.χ. απογοήτευση από μια αποτυχία). • Ποιος είναι ο γενικός σκοπός της περιγραφής και ποιοι οι επιμέρους στόχοι; Στόχος της περιγραφής είναι να παραθέσει όλα τα γνωρίσματα του στοιχείου το οποίο περιγράφεται, όλα εκείνα που είναι απαραίτητα για να μπορέσει κάποιος να σχηματίσει μια πλήρη και σαφή εικόνα / άποψη για το στοιχείο αυτό. Ποιοι μπορεί να είναι οι ειδικότεροι στόχοι μιας περιγραφής; Πέρα όμως από το γενικότερο αυτό σκοπό, η περιγραφή μπορεί, κατά περίπτωση, να αποσκοπεί: - στην απλή ψυχαγωγία (π.χ. η λογοτεχνική περιγραφή) - στην κάλυψη πρακτικών αναγκών της καθημερινότητας (π.χ. η περιγραφή κάποιου εμπορικού προϊόντος σε διαφημιστικό φυλλάδιο, η περιγραφή του τρόπου λειτουργίας μιας ηλεκτρικής οικιακής συσκευής στις σχετικές οδηγίες χρήσεως) - στη μετάδοση γνώσεων (η περιγραφή κάποιου πειράματος στα σχολικά βιβλία, η περιγραφή ενός αρχαιολογικού ευρήματος σε επιστημονικά περιοδικά).

 • Η περιγραφή ως είδος κειμένου: 

Η περιγραφή συνδέεται κυρίως με την έννοια του ΧΩΡΟΥ (και όχι π.χ. τόσο με έννοιες όπως ο χρόνος ή η αιτία και το αποτέλεσμα). Το σημείο περιγραφής μπορεί να είναι σταθερό· άλλοτε πάλι ο συγγραφέας κινείται μέσα στο χώρο, δίνοντας έτσι περιγραφή από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Μία περιγραφή ακολουθεί πορεία από το γενικό στο ειδικό, από γενικές εικόνες σε λεπτομέρειες. Πιο συγκεκριμένα, η περιγραφή δίνει στοιχεία όπως: α. το είδος του αντικειμένου (πιο είναι το περιγραφόμενο αντικείμενο, τι αφορά η περιγραφή) β. οι ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του αντικειμένου (πού βρίσκεται το αντικείμενο αυτό / πού το συναντάμε συνήθως, πώς είναι κατασκευασμένο – οργανωμένο, ποιες είναι οι βασικές του ιδιότητες (όπως μεγεθος, χρώμα, σχήμα), ποια είναι η λετουργία του, η χρήση του, η προσφορά του). Έπειτα, ακολουθούν οι επιμέρους λεπτομέρειες που ιεραρχούνται και οργανώνονται από τον πομπό· κάποιες φορές άλλες από αυτές τονίζονται ενώ άλλες αποσιωπούνται.

• Η γλώσσα της περιγραφής:

 Η γλώσσα της περιγραφής ποικίλει από το απλό, καθημερινό ύφος έως το πιο επίσημο και επιτηδευμένο, ανάλογα με:
α. το είδος του κειμένου (π.χ. πολλά επίθετα και σχήματα λόγου σε μια περιγραφή τοπίου σε λογοτεχνικό βιβλίο σε αντίθεση με την περιγραφή σε ένα μετεωρολογικό δελτίο που χαρακτηρίζεται από λιτότητα και κυριολεξία) β. το σκοπό της περιγραφής (π.χ. η λογοτεχνική περιγραφή κάποιου τοπίου απλά για ψυχαγωγία σε αντίθεση με την περιγραφή κάποιου τόπου σε έναν τουριστικό οδηγό με σκοπό την πληροφόρηση των ταξιδιωτών και την πρόκληση του ενδιαφέροντος των τουριστών) γ. το κοινό στο οποίο αυτή απευθύνεται (π.χ. η περιγραφή κάποιου αρχαιολογικού ευρήματος σε ένα σχολικό βιβλίο Ιστορίας σε αντίθεση με την περιγραφή του ίδιου αρχαιολογικού ευρήματος σε κάποιο εξειδικευμένο επιστημονικό περιοδικό που απευθύνεται σε Αρχαιολόγους και Ιστορικούς) δ. την οπτική γωνία του πομπού, εάν δηλαδή αυτός που περιγράφει κάτι αποφεύγει να δηλώσει την προσωπική του άποψη και στάση απέναντι σε αυτό (αντικειμενική περιγραφή) ή αντίθετα επιδιώκει να καταγράψει τα δικά του συναισθήματα, διατυπώνοντας προσωπικές εκτιμήσεις και σχόλια (υποκειμενική περιγραφή).

 Η γλώσσα της περιγραφής χαρακτηρίζεται:
α. από σαφήνεια και ακρίβεια, έτσι ώστε να είναι πλήρως κατανοητό στο δέκτη αυτό το οποίο περιγράφεται από τον πομπό β. από ζωντάνια και παραστατικότητα, χαρακτηριστικό που επιτυγχάνεται μέσα από τη χρήση επιθέτων που φανερώνουν ιδιότητες όπως χρώμα, μέγεθος, ποσότητα, ποιότητα, κατάσταση· επομένως, γίνεται φανερό ότι η χρήση επιθέτων δεν έχει απλώς διακοσμητικό ρόλο αλλά δίνει ουσιαστικές πληροφορίες στον αναγνώστη γ. από διάρκεια και μονιμότητα, κάτι που δηλώνεται με τη χρήση ρηματικών τύπων σε χρόνο ενεστώτα. Βασικά στοιχεία περιγραφής ενός χώρου / τόπου / τοπίου.
Όταν περιγράφουμε ένα χώρο, κάποιο τόπο ή ένα τοπίο, μπορούμε στο κείμενό μας να κάνουμε αναφορά σε στοιχεία όπως:
 1. ποιος είναι ο τόπος 2. πού ακριβώς βρίσκεται 3. πότε, πώς και γιατί τον επισκεφθήκαμε 4. ποια είναι η γενική εντύπωση που προκαλεί αυτός ο τόπος όταν τον πρωτοβλέπει κανείς ή όταν τον επισκέπτεται για πρώτη φορά 5. η περιγραφή του τόπου αυτού με λεπτομέρειες 6. τι κάναμε στον τόπο αυτό και τι μπορεί κάποιος να κάνει γενικά εκεί / ποιες είναι οι δυνατότητες, οι δραστηριότητες που προσφέρει ο τόπος αυτός στους επισκέπτες του (π.χ. περιπλάνηση σε ωραίες διαδρομές μέσα στη φύση, επίσκεψη σε μέρη αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, γνώσεις και εμπειρίες, διασκέδαση και ψυχαγωγία) 7. κάποιο περιστατικό που σχετίζεται με τον τόπο αυτό (κάποια παράδοση του τόπου, κάποιο συμβάν, μια απροσδόκητη συνάντηση, μια περίεργη ανακάλυψη, μια περιπέτεια που ζήσαμε εκεί) 8. οι σκέψεις και τα συναισθήματα που μας προκαλεί ο τόπος αυτός (ευχαρίστηση, ενθουσιασμός, νοσταλγία, περηφάνια, συγκίνηση, πλήξη, απογοήτευση, πίκρα, φόβος, ανασφάλεια, ανησυχία)


ΔΕΣ ΓΕΝΙΚΑ :https://www.slideshare.net/pappa_anna/ss-26916923

(παραγωγή γραπτού λόγου)

https://www.slideshare.net/fox63/ss-30352273
















































ΠΗΓΗ:https://www.slideshare.net/georgiasofi/ss-12130130


https://www.slideshare.net/chavalesnick/3-56925515

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Μια περιπέτεια στα χιόνια
 Θεανώ Ρίζου 
1 ο Γυµνάσιο Κορωπίου 

ΠΗΓΗ :http://dide-anatol.att.sch.gr/perival/FAKELOS_LOGOTEXNIA/2012_DG/2012_DG_Epainoi/DG_1410Rizou.pdf
     Ένα χειµωνιάτικο πρωινό ξύπνησα πολύ νωρίς, σχεδόν ξηµερώµατα. Κοίταξα από το παράθυρο κι αντίκρισα ένα υπέροχο θέαµα. Όλα ήταν χιονισµένα. Χάρηκα πολύ, γιατί λατρεύω το χιόνι κι αµέσως πήγα στους γονείς µου για να τους ανακοινώσω το ευχάριστο γεγονός!
   Μονοµιάς σηκώθηκαν κι άνοιξαν την πόρτα. Πλατύ χαµόγελο σχηµατίστηκε στα πρόσωπά τους και δεν πέρασε πολλή ώρα για να µας ανακοινώσουν την απόφασή τους: θα πηγαίναµε στο χιονοδροµικό κέντρο της Πάρνηθας. Σε σύντοµο χρονικό διάστηµα ετοιµαστήκαµε. Βάλαµε πολύ χοντρά ρούχα, κασκόλ, γάντια, σκουφιά και µπότες, πήραµε και κάποια εφόδια και ξεκινήσαµε. Το συναρπαστικό ταξίδι και το παιχνίδι στα χιόνια σύντοµα θα άρχιζε.
     Όσο πιο ψηλά ανεβαίναµε προσεγγίζοντας το υψόµετρο του βουνού, τόσο πιο πολύ κρύο έκανε και το χιόνι πύκνωνε. Αρχίσαµε να τρέµουµε αλλά η σκέψη ότι θα ανεβαίναµε στο τελεφερίκ κι ότι θα κάναµε σκι µας έκανε να αντέχουµε σε όποια δυσκολία και αν αντιµετωπίζαµε.
     Μετά από αρκετή ώρα φτάσαµε επιτέλους στον προορισµό µας. Το τοπίο ήταν µαγευτικό! Σαν να είχε στρώσει κάποιος ένα κάτασπρο και παχύ στρώµα. Αφού πήραµε τα πέδιλα του σκι και τους εξοπλισµούς µας τρέξαµε στην πλαγιά. Η εµπειρία; Μοναδική! Η ταχύτητα που τρέχαµε κι ο παγωµένος αέρας που χτυπούσε στα πρόσωπά µας µας έκανε να νιώθουµε ότι βρισκόµαστε στο βόρειο πόλο ή τουλάχιστον σε κάποια από τις Σκανδιναβικές χώρες.
      Μετά από έξι ώρες ατέλειωτου παιχνιδιού στο χιόνι έπρεπε να φύγουµε. Εντελώς ξαφνικά άρχισε µια νέα φοβερή χιονοθύελλα και η θερµοκρασία όλο κι έπεφτε. Ο δρόµος γλιστρούσε πάρα πολύ, τίποτε δεν διακρινόταν έξω από τα τζάµια και το ταξίδι της επιστροφής δυσχέραινε. Όλοι µας τροµοκρατηθήκαµε και δεν ξέραµε τι να κάνουµε. Οι ραδιοφωνικοί σταθµοί ανακοίνωναν νέες πολύ ισχυρές χιονοπτώσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, δυστυχήµατα λόγω του χιονιού στους δρόµους και πολλά άλλα τέτοια γεγονότα που µας άλλαξαν την ψυχολογία. Τώρα, η αγωνία, ο φόβος, η ανησυχία ήταν ευδιάκριτες στα πρόσωπά µας. Οι µόνοι που ήταν πιο ψύχραιµοι ήταν οι γονείς µας που διαρκώς µας καθησύχαζαν και µας ενθάρρυναν λέγοντάς µας πως πρέπει να µάθουµε να αντιµετωπίζουµε κάθε είδους δυσκολία στη ζωή µας.
      Μα, ξαφνικά το αυτοκίνητο άρχισε να γλιστράει και πολλές φορές είχαµε την αίσθηση ότι βρίσκεται στον αέρα. Ο δρόµος είχε πάγο και γινόταν όλο και περισσότερο ολισθηρός. Αισθάνθηκα πως κάτι θα συνέβαινε, πως ήρθε το τέλος µας. Ήµαστε όλοι τροµαγµένοι. Ο πατέρας µε πολλή υποµονή και αργούς χειρισµούς του αυτοκινήτου έβγαλε µεγάλο µέρος της απόστασης χωρίς να µας συµβεί τίποτε, ώσπου βγήκαµε στον ίσιο πια δρόµο και ξεκινήσαµε το ταξίδι της επιστροφής που ήταν εκπληκτικό από τις εικόνες του χιονισµένου τοπίου! Τώρα πια νιώθαµε πιο ήρεµοι κι ανακουφισµένοι. Η ισχυρή χιονόπτωση είχε υποχωρήσει κι αρχίσαµε πάλι να συζητάµε την απερίγραπτη εµπειρία µας από το σκι στο χιονοδροµικό κέντρο, από τα παιχνίδια και τις τούµπες µας




ΔΕΣ https://www.slideshare.net/epimorfomenipap/ss-55132039


ΔΕΣ