https://www.youtube.com/watch?v=302qIQc9ZzE
Επισκέψεις στο σπίτι του " Ε.Χ. Γονατά."
.Χ. Γονατάς
![Παρασκήνιο. Επισκέψεις στο σπίτι του Ε.Χ. Γονατά (βίντεο) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_sNtCHsAumDG5__S_U-kSBgL-bDzi9KlJrAepDrY8_B6L02WX52fdw67bIWWA2EtFdBf8m0ve1WPm38jPDyWwMBXSjMB8SEfC87jz2QmjzCaPUlBImzmeOvv2tVBkbZOpOAGbcikf1ifRYhuokXaUMFS-9F5_hjHHrWbIHQDEF7CSc3206oJLR1D0Pgo-EHKZgA-e08okzoq55S5ps0cNg=s0-d "Παρασκήνιο. Επισκέψεις στο σπίτι του Ε.Χ. Γονατά (βίντεο) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]"){kind=small}
Γεννήθηκε το 1924 στην Αθήνα.
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε ως δικηγόρος.
Έργα του:
Ποίηση:
Η κρύπτη (1959), Οι αγελάδες (1963), Το βάραθρο (1963).
Πεζά: Ο ταξιδιώτης (1945), Ο φιλόξενος καρδινάλιος (1986), για το οποίο του απονεμήθηκε
Κρατικό βραβείο, Η προετοιμασία (1991).
Μεταφράσεις: Ivan Goll, Μαλαισιακά τραγούδια (1960), Walls, Ποιήματα (1983), Γουσταύος Φλωμπέρ, Βιβλιομανία (1985).
Επαμεινώνδας Γονατάς
 | Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. |
| Επαμεινώνδας Γονατάς | |
|---|---|
| Γέννηση | 1924 |
| Θάνατος | 25 Μαρτίου 2006 |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα |
| Ιδιότητα | συγγραφέας και δικηγόρος |
Ο Επαμεινώνδας Χ. Γονατάς (Αθήνα, 1924 – Αθήνα, 25 Μαρτίου 2006), γνωστός κυρίως ως Ε.Χ. Γονατάς, ήταν Έλληνας ποιητής και διηγηματογράφος της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, ο οποίος διακρίθηκε κυρίως ως «λογοτέχνης του παράδοξου».
Βιογραφία
Ο Γονατάς ήταν γόνος οικογένειας πολιτικών με καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας, αλλά δεν ταυτίστηκε ποτέ με κανένα πολιτικό στρατόπεδο.
Στο σχολείο ήταν συμμαθητής με τον ποιητή Μίλτο Σαχτούρη, με τον οποίο τον συνέδεσε βαθιά φιλία.
Ήταν επίσης φίλος με τον ποιητή Δημήτρη Π. Παπαδίτσα, τον διηγηματογράφο Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλο και τον πεζογράφο Νίκο Καχτίτση — τον τελευταίο τον γνώρισε μόνον δι' αλληλογραφίας.
Σπούδασε Νομικά και εργάστηκε ως δικηγόρος σε μεγάλες εταιρείες.
Η πρώτη του εμφάνιση στα γράμματα έγινε το 1945 με το αφήγημα Ο ταξιδιώτης.
Αργότερα συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Π. Παπαδίτσα στην έκδοση του περιοδικού Πρώτη Ύλη (1959–1961).
Το 1959 κυκλοφόρησε η συλλογή σύντομων αφηγημάτων Η κρύπτη, και ακολουθούν:
Το βάραθρο (1963), Οι αγελάδες (1963), Ο φιλόξενος καρδινάλιος (1986) και Η προετοιμασία (1991). Η τελευταία του συλλογή αφηγημάτων με τίτλο Τρεις δεκάρες κυκλοφόρησε το 2006, λίγες ημέρες μετά τον θάνατό του.
Ο Γονατάς, βγήκε από την αφάνεια το 1976, όταν τον ξεχώρισε σε συνέντευξη ο «δάσκαλός» του Νίκος Εγγονόπουλος.
Στα έργα του ήταν λακωνικός και υπαινικτικός, καθώς «ξεκινούσε από βιωμένες καταστάσεις αλλά υπερέβαινε το ατομικό, για να συνδυάσει τον στοχασμό με το όνειρο, το καθημερινό με το ανοίκειο, το λογικό με το παράλογο, την πρόζα με την ποίηση».
Ολιγογράφος, είχε επιλέξει την αφάνεια, «επειδή δεν τον ενδιέφερε η δημοσιότητα, αλλά η επικοινωνία».
Ο ίδιος πάντως δεν συμφωνούσε με τον χαρακτηρισμό του ως συγγραφέα του φανταστικού και του παραδόξου:
Υπήρξε επίσης σπουδαίος μεταφραστής.
Το 1994 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης για την Επιλογή από τις Voces του Αντόνιο Πόρτσια.
Έχει ακόμα μεταφράσει έργα των Ιβάν Γκολ, Γουσταύου Φλωμπέρ, Γκέοργκ Κρίστοφ Λίχτενμπεργκ, Πιέρ Μπεττενκούρ, κ.ά.
Λάτρευε την παραδοσιακή τυπογραφία και επέλεξε τα βιβλία του να βγαίνουν από τα αρτιότερα, από άποψη αισθητικού αποτελέσματος, τυπογραφεία της Αθήνας: τους Αδελφούς Ταρουσόπουλους (τις δεκαετίες του '40-'50), το τυπογραφείο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών (το '60), τα «Κείμενα» του Φίλιππου Βλάχου (το '70-'80) και τελευταία τις εκδόσεις «Στιγμή» του Αιμίλιου Καλιακάτσου (όλα τα βιβλία του κυκλοφορούν πλέον από τις εκδόσεις «Στιγμή»).
Πέθανε σε ηλικία 82 ετών από καρκίνο του πνεύμονα.
Για τον Γονατά υπάρχει βραβευμένο ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή που επιμένει σε μια καθημερινή εκτεταμένη συζήτηση μαζί του.
Εργογραφία (συνοπτική)
Α. Αφηγηματικά κείμενα (1937-2001)
- «Στη βοσκή», περ. Μαθητικά Γράμματα, Νοέμβριος 1937
- Ν. Γονής, «Η μικρή εξοχική πόλη» (Νοέμβριος 1942), Παλμός (Λογοτεχνικές σελίδες), Χρόνος Β΄, αρ. 8, Ιούλης 1945, σ. 137-138.
- Ο ταξιδιώτης, [ιδίοις αναλώμασιν] τυπογραφείο Στ. Ν. Ταρουσόπουλου, 1945
- «Η κρύπτη», Πρώτη Ύλη, τεύχος 1, 1959
- Η κρύπτη, Πρώτη Ύλη, 1959
- «Το βάραθρο», Πρώτη Ύλη, τεύχος 2, 1961
- Το βάραθρο, Πρώτη Ύλη, 1963
- Οι αγελάδες, Πρώτη Ύλη, 1963
- Η κρύπτη, Εκδόσεις Κείμενα, 1979 [β΄ έκδοση]
- Οι αγελάδες, Εκδόσεις Κείμενα, 1980 [β΄ έκδοση]
- Ο ταξιδιώτης, Εκδόσεις Στιγμή, 1984 [β΄ έκδοση]
- Το βάραθρο, Εκδόσεις Στιγμή, 1984 [β΄αναθεωρημένη έκδοση]
- Ο φιλόξενος καρδινάλιος, Αθήνα, Εκδόσεις Στιγμή, 1986 [φωτομηχανική ανατύπωση 1987]
- Η προετοιμασία, Αθήνα, Εκδόσεις Στιγμή, 1991
- Η κρύπτη, Εκδόσεις Στιγμή, 1991 [γ΄ έκδοση]
- Οι αγελάδες, Εκδόσεις Στιγμή, 1992 [γ΄ έκδοση]
- Ο φιλόξενος καρδινάλιος, Αθήνα, Εκδόσεις Στιγμή, 1997 [β΄ έκδοση]
- Ο ταξιδιώτης, Στιγμή, 2001 [γ΄ έκδοση]
- Η κρύπτη, Εκδόσεις Στιγμή, 2006 [δ΄ έκδοση]
- Ο φιλόξενος καρδινάλιος, Αθήνα, Εκδόσεις Στιγμή, 2006 [γ΄ έκδοση]
- Το βάραθρο, Εκδόσεις Στιγμή, 2006 [γ΄ έκδοση]
- Τρεις δεκάρες, Εκδόσεις Στιγμή, 2006
Β. Μεταφράσεις
- William Blake, «Εισαγωγή», «Τραγούδι των Γέλιων», «Το μικρό χαμένο αγόρι», «Ο μικρός νέγρος», «Ο καπνοδοχοκαθαριστής», Παλμός (Λογοτεχνικές σελίδες), Χρόνος Β΄, αρ. 7, Μάρτης 1945, σσ. 118-120.
- Jules Supervielle, «Κλύδων», Παλμός (Λογοτεχνικές σελίδες), Χρόνος Β΄, αρ. 8, Ιούλης 1945, σ. 144.
- Philippe Soupault, «Ο θυρωρός», Παλμός (Λογοτεχνικές σελίδες), Χρόνος Β΄, αρ. 9, Οχτώβρης 1945, σσ. 175-176.
- Svata Kaldec, «Οι άντρες», Παλμός (Λογοτεχνικές σελίδες), Χρόνος Β΄, αρ. 9, Οχτώβρης 1945, σ. 175.
- Ivan Goll, «Μαλαισιακά Τραγούδια», «Σημείωμα», Πρώτη Ύλη, τχ. 1, 1959
- Ivan Goll, Μαλαισιακά Τραγούδια, Εκδόσεις "Πρώτη Ύλη", 1960
- Wols, «Σημείωμα», Πρώτη Ύλη, τχ. 2, 1961
- Claire Goll, Ποιήματα, Πρώτη Ύλη, ό.π.
- Jorge Luis Borges, Ένα κίτρινο τριαντάφυλλο, πρώτη αποσπασματική δημοσίευση στο Νίκος Καρούζος, «Το καλλιτέχνημα είναι πράγμα», Νέα Εστία, τόμ. 82, τχ. 961, 15 Ιουλίου 1967, σσ. 911-912. Αυτούσια η μτφρ. δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά σε υποσημείωση στην αναδημοσίευση του ανωτέρω κειμένου στο Ν. Καρούζος, Πεζά Κείμενα, φιλολογική επιμέλεια Ελισάβετ Λαλουδάκη, Ίκαρος Εκδοτική Εταιρεία, Αθήνα, Νοέμβριος 1998, σσ. 125-128.
- Ivan Goll, Μαλαισιακά Τραγούδια, Εκδόσεις Κείμενα, 1979, «Σημείωμα» [β΄ έκδοση]
- Pierre Leiris, [απόσπασμα], στον σελιδοδείκτη του τόμου Pablo Picasso, Τέσσερα κοριτσάκια, μτφρ. Ανδρέα Εμπειρίκου, Άγρα, 1979
- Wols, Ποιήματα, Εκδόσεις Καστανιώτη, 1983
- Γουσταύος Φλωμπέρ, Βιβλιομανία – Η Σπείρα, Εκδόσεις Στιγμή, 1985
- Λου-Κιανγκ-Τσέου, Θέατρο Σκιών, μτφρ. Πιέρ Μπεττενκούρ, Εκδόσεις Στιγμή, 1987, Σημείωμα
- Ιβάν Γκολ, Μαλαισιακά Τραγούδια, Εκδόσεις Στιγμή, σειρά «Συγγραφείς και μεταφράσεις», αρ. 4, Δεκέμβριος 1988, «Σημείωμα» [γ΄ έκδοση]
- Porchia, Antonio, Επιλογή από τις Voces, Εκδόσεις Στιγμή, 1992, Σημείωμα [και φωτομηχανική ανατύπωση 1997]
- Ivan Goll, [9 ποιήματα], Εκδόσεις Στιγμή Κατάλογος, αρ. 20, Νοέμβριος 1996
- Yvan Goll, «Τρία ποιήματα», μτφρ., παρουσίαση: Ε. Χ. Γονατάς, Μετάφραση ’98, τχ. 4, Κηφισιά, Σεπτέμβριος 1998 σσ. 46-53.
- Porchia, Antonio, Επιλογή από τις Voces, Εκδόσεις Στιγμή, 2000, Σημείωμα [β΄ έκδοση]
- Γουσταύος Φλωμπέρ, Βιβλιομανία – Η Σπείρα, Εκδόσεις Στιγμή, 2001 [β΄ έκδοση]
- Λου-Κιανγκ-Τσέου, Θέατρο Σκιών, μτφρ. Πιέρ Μπεττενκούρ, Εκδόσεις Στιγμή, 2001, Σημείωμα [β΄ έκδοση]
- Πιέρ Μπεττενκούρ, Τα Πλοια Βγήκαν Σεργιάνι, Εκδόσεις Στιγμή, 2001
- Wols, Ποιήματα, Εκδόσεις Στιγμή, 2001, Σημείωμα [β΄ έκδοση]
- Ivan Goll, Μαλαισιακά Τραγούδια, Εκδόσεις Στιγμή, Σημείωμα [δ΄ έκδοση]
- Ivan Goll, Ποιήματα, Εκδόσεις Στιγμή, 2003, Σημείωμα
- Ramon Llul, σημείωμα – μετάφραση Ε. Χ. Γονατά, Διαβάζω, τεύχ. 444, αφιέρωμα «Ε. Χ. Γονατάς», Οκτώβριος 2003, σ. 81-82
- Coleridge, Samuel Taylor, Οι περιπλανήσεις του Κάιν. Οι σκέψεις του διαβόλου, Εκδόσεις Στιγμή, 2004
- Lichtenberg, Georg Christoph, Πιπέρι και σπασμένες γραμμές, Εκδόσεις Στιγμή, 2005 [μετάφραση, επιμέλεια]
- Porchia, Antonio, Επιλογή από τις Voces, Εκδόσεις Στιγμή, 2007 [μετάφραση, επιμέλεια] [γ΄ έκδοση]
Γ. Αλληλογραφία
- «Πρώτη ύλη για τη Διηνεκή επιστολή. Επιστολές του Νίκου Καχτίτση στὸν Ε. Χ. Γονατά και άλλα τεκμήρια για την εκ του μακρόθεν σχέση τους», εισαγωγή, σημειώσεις, βιβλιογραφία Βίκτωρ Καμχής, Οροπέδιο, τχ. 11, Χειμώνας 2011-2012 [Φεβρουάριος 2012], σ. 597-803.
Βιβλιογραφία
- Βίκτωρ Καμχής, "Εργογραφία [1937-2007] Ε. Χ. Γονατά", Μανδραγόρας: τετραμηνιαίο περιοδικό για την τέχνη και τη ζωή, Νοέμβριος 2009, έτος 16ο, τχ. 41, αφιέρωμα "Ε. Χ. Γονατάς", σ. 128-134.
- Βίκτωρ Καμχής, "Βιβλιογραφία Ε. Χ. Γονατά [1945-2007]. Επιλογή (συνοπτική αναγραφή δημοσιευμάτων)", Μανδραγόρας: τετραμηνιαίο περιοδικό για την τέχνη και τη ζωή, Νοέμβριος 2009, έτος 16ο, τχ. 41, αφιέρωμα "Ε. Χ. Γονατάς", σ. 135.
- Βίκτωρ Καμχής (επιμ.), "Ο Ε. Χ. Γονατάς και η κριτική [1945-2007]" [ανθολόγιο], Μανδραγόρας: τετραμηνιαίο περιοδικό για την τέχνη και τη ζωή, Νοέμβριος 2009, έτος 16ο, τχ. 41, αφιέρωμα "Ε. Χ. Γονατάς", σ. 122-127
- [Αφιέρωμα], Διαβάζω, τχ. 440 (2003), σ. 64 - 102.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- «"Έφυγε" στα 82 του ο συγγραφέας τού Φιλόξενου καρδινάλιου Ε. Χ. Γονατάς» — Η είδηση του θανάτου του συγγραφέα· από την εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 27 Μαρτίου 2006.
- «Eίμαι συγγραφέας της εξαιρέσεως»[νεκρός σύνδεσμος] — Αποσπάσματα από συνέντευξη του συγγραφέα στο περιοδικό «Διαβάζω» (Οκτ. 2003)· από την εφημερίδα Τα Νέα, 11 Οκτωβρίου 2003.
- «Ε. Χ. Γονατάς - Δ. Π. Παπαδίτσας: "Να μου γράφεις..."» — Άρθρο της Μικέλας Χαρτουλάρη με αφορμή την αλληλογραφία των δύο λογοτεχνών· από την εφημερίδα Τα Νέα, 1 Απριλίου 2000.
Ε. Χ. Γονατάς (1924-2006).
Ο Επαμεινώνδας Γονατάς γεννήθηκε και έζησε στην Αθήνα. Η καταγωγή του
ήταν από το Αϊβαλί. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών
και άσκησε τη δικηγορία.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1944 με τη δημοσίευση του ποιήματος "
Η μικρή εξοχική μας πόλη" στο περιοδικό "Παλμός" με το ψευδώνυμο Ε. Γό
νης. Ακολούθησε το 1945 η έκδοση του αφηγήματος "Ο ταξιδιώτης". Δεκατέσ
σερα χρόνια αργότερα εξέδωσε τη συλλογή ποιητικών πεζών "Η κρύπτη".
Ακολούθησαν αφηγηματικά έργα με έντονα ποιητική γλώσσα. Στη γραφή του
διακρίνονται καταβολές στο ρεύμα του υπερρεαλισμού αλλά και στοιχεία ρο
μαντισμού και αισθητισμού με εξαιρετική επιμέλεια στις λεπτομέρειες της αφή
γησης και στην ατμόσφαιρα που δημιουργεί ο λόγος.
Ο Ε.Χ. Γονατάς παραμένει μια ιδιόμορφη όσο και παρασιωπημένη περίπτωση
στα γράμματά μας. Το έργο του, που περιλαμβάνει ένα βιβλίο με ποιητικές
πρόζες, την "Κρύπτη" (1959) δύο συλλογές πεζογραφημάτων, το "Βάραθρο"
(1963) και τις "Αγελάδες" (1963), τρία αυτοτελή πεζογραφήματα, "Ο ταξιδιώτης
" (1945), "Ο φιλόξενος καρδινάλιος" (1986), "Η προετοιμασία" (1991) και μετα
φράσεις έργων συγγραφέων όπως οι Βολς, Γκολ, Φλωμπέρ, Κόλεριτζ, Πόρ
τσια, Μπετενκούρ, Λίχτενμπεργκ, κ.ά., αντιμετωπίστηκε με αμηχανία από την
κριτική.
Πρωτοπόρος του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα, παρόλο που δεν υπήρξε "ορ
θόδοξος" υπερρεαλιστής με την μπρετονική έννοια, συνεργάστηκε με τον Δ. Π.
Παπαδίτσα στην έκδοση του βραχύβιου περιοδικού "Πρώτη Ύλη" (1959) και
ανέπτυξε φιλίες με καλλιτέχνες όπως οι Νίκος Εγγονόπουλος, Νίκος Καχτί
τσης και Μίλτος Σαχτούρης.
Ωστόσο, ο ίδιος κρατήθηκε πεισματικά στην αφάνεια, προκαλώντας μόνον
εκ των υστέρων το δικαιολογημένο ενδιαφέρον για το έργο του, όπως, λ.χ. με
μια από τις λίγες συνεντεύξεις που έδωσε ποτέ στο περιοδικό "Διαβάζω", τ.
444 (10/2003), καθώς και με το ντοκιμαντέρ "Επισκέψεις στο σπίτι του Ε. Χ.
Γονατά", της Εύας Στεφανή (1998),
που προβλήθηκε στην ΕΡΤ (παραγωγή της εταιρείας CINETIC).
(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ. & CINETIC)
(φωτογραφία: Στέλιος Σκοπελίτης)
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
ΒιβλίοΒιβλίοΒιβλίοΒιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
Βιβλίο
