ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΔΕΣ:
https://www.blogger.com/blog/post/edit/4104221877614060806/7927382601506246359
https://www.youtube.com/watch?v=fvOCgYV82msΜε τι μάτια τώρα πια-Άρης Αλεξάνδρου
-Με τι μάτια τώρα πια - Σάκης Μπουλάς, Αφροδίτη Μάνου-
Άρης Αλεξάνδρου
Με τι μάτια τώρα πια
Το Ποιημα Περιεχεται στη συλλογή Ευθύτης οδών (1959).
| Βιάστηκες μητέρα να πεθάνεις. | ||
| Δεν λέω, είχες αρρωστήσει από φασισμό | ||
5 | μα πάλι ποιος ο λόγος να απελπιστείς προτού να κλείσεις τα εξηντατέσσερα | ||
μπορούσες vα 'σφιγγες τα δόντια έστω κι αυτά τα ψεύτικα τα χρυσά σου δόντια μπορούσες ν' αρπαζόσουνα από 'να φύλλο πράσινο απ' τα γυμνά κλαδιά | |||
| 10 | απ' τον κορμό | ||
μα ναι το ξέρω γλιστράν τα χέρια κι ο κορμός του χρόνου δεν έχει φλούδα να πιαστείς όμως εσύ να τα 'μπηγες τα νύχια και να τραβούσες έτσι πεντέξι-δέκα χρόνια | |||
| 15 | σαν τους μισοπνιγμένους που τους τραβάει ο χείμαρρος | ||
κολλημένους στο δοκάρι του γκρεμισμένου τους σπιτιού. Τι βαραίνουν δέκα χρόνια για να με ξαναδείς να ξαναδείς ειρηνικότερες ημέρες και να πας στο παιδικό σου σπίτι με τον φράχτη πνιγμένον στα λουλούδια | |||
| 20 | να ζήσεις μες στη δίκαιη γαλήνη | ||
ακούγοντας τον πόλεμο σαν τον απόμακρο αχό του καταρράχτη να 'χεις μια στέγη σίγουρη σαν άστρο να χωράει το σπίτι μας την καρδιά των ανθρώπων | |||
| 25 | κι από τη μέσα κάμαρα — | ||
όμως εσύ μητέρα βιάστηκες πολύ και τώρα με τι χέρια να 'ρθεις και να μ΄ αγγίξεις μέσ' από τη σίτα* με τι πόδια να ζυγώσεις εδώ που 'χω τριγύρω μου τις πέτρες σιγουρεμένες σαν* ντουβάρια φυλακής με τι μάτια τώρα πια να δεις πως μέσα δω χωράει | |||
| 30 | όλη η καρδιά του αυριανού μας κόσμου τσαλαπατημένη | ||
κι από τον δίπλα θάλαμο ποτίζει η θλίψη σαν υγρασία σάπιου χόρτου. | |||
![Ά. Αλεξάνδρου, [Η αυτοκτονία του Σοφοκλή] [Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Λυκείου]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_vZSJFwvqVeTHGws4pUQ_itgQn78AH8kK15FSnFf8pQ3iSIm_8wlE-jCrges9d0C0qwMX7qpI9PYcRC9_dPO037XfHwrXgc0Kttbc7Jom-DGKl7tFQCsFWa3yac0P6vR9-aXxNvNpXwRbPK-TL2tYIxG8SahmqhM4ZnMe2bGp9bFLdYiM8ZxHch7MEmImCN4xYb317MWZzmwIg25_FN3l4=s0-d "Ά. Αλεξάνδρου, [Η αυτοκτονία του Σοφοκλή] [Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Λυκείου]"){kind=small}
σίτα: συρμάτινο πλέγμα, που παρεμβάλλεται ανάμεσα στο φυλακισμένο και τον επισκέπτη, όταν συνομιλούν κατά την ώρα του «επισκεπτηρίου».
σαν: όπως είναι σιγουρεμένοι πάντα οι τοίχοι της φυλακής.
Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
- Πού αποδίδει ο ποιητής το θάνατο της μητέρας του; Τι σημαίνει εδώ το ρήμα «βιάστηκες»;
- Με ποιες εικόνες ο ποιητής αποδίδει τον αγώνα για να μείνει κανείς στη ζωή;
- Αν λάβουμε υπόψη μας ότι το ποίημα είναι ουσιαστικά μονόλογος (γιατί;), τότε τι εκφράζουν οι στίχοι 5-16; Αγωνιστικό φρόνημα, έντονη νοσταλγία, πίστη στην αξία της ζωής ή πίστη στο μέλλον; Να δικαιολογήσετε τις απαντήσεις σας.
- Στους στίχους 17-25 ο ποιητής εκφράζει το όραμά του για τη ζωή. Αφού το αναπτύξετε να χαρακτηρίσετε, με βάση αυτό, τον ποιητή.
- Γιατί στο στίχο 25 διακόπτεται απότομα ο λόγος;
- Γιατί ο ποιητής σπάζει το στίχο 30; Με ποια προηγούμενη ενότητα του ποιήματος σχετίζεται νοηματικά ο στίχος αυτός;
- Τι αισθήματα εκφράζει ο ποιητής στους στίχους 26-32;
Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ
Στην ποίηση του
Αλεξάνδρου υπάρχει έντονη η πικρία από τη διάψευση των ελπίδων, πικρία που
χαρακτηρίζει την πλειοψηφία των ποιητών που έζησαν τον εμφύλιο.
Συγχρόνως
χαρακτηρίζεται από έντονη ειρωνεία που σε ορισμένα σημεία φτάνει στο σαρκασμό,
ως προς όλα τα τα γνωστά κοινωνικά συστήματα.
«Ο Αλεξάνδρου
επίσης είναι ποιητής βγαλμένος από τον εμφύλιο πόλεμο, δεν είναι πολεμικός
ποιητής· είναι μάλλον ποιητής του “ψυχρού εμφυλίου πολέμου, της περιόδου που
γνώρισε η Ελλάδα, της περιόδου εκείνης.
Παρά το γεγονός ότι ο Αλεξάνδρου εντάσσεται πλήρως στην
εποχή του, δεν είναι τυφλά στρατευμένος: μ’ όλη την αριστερή του πίστη, η
προοπτική του, όπως αποκρυσταλλώνεται στην καλύτερη παραγωγή του, είναι
περισσότερο ουμανιστική παρά μαρξιστική.
( http://latistor.blogspot.com/2010/06/blog-
post_5590.html#ixzz2OZrSHpd3
ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Ο ΠΟΙΗΤΗΣ:
Ò Εκφράζει το όραμά του για τη ζωή.
Ò Αξίες: η ειρήνη, η απλή ζωή, η αγάπη, η ηρεμία, η
συναδέλφωση, η ανθρωπιά.
Ò Αναφορά στο παρόν
Ò Νοερή αποστροφή και διάλογος με τη μητέρα
Ò Πίκρα για το θάνατό της
Ò Η πίκρα για το γιο της είναι η αιτία του θανάτου της
Ò Αιτίες θανάτου;
Ο φασισμός, το λιγοστό ψωμί, η εξορία του, η αγρύπνια και
η στενοχώρια για την εξορία του γιου
Ò Ηθικά σωστή στάση : Η αντίσταση
Ò Καθήκον μητέρας :η αντίσταση
Ò Αναφορά στη νεκρή μητέρα
Ò Δεν μπορεί να τον δει
Ò συγκίνηση
Ò εικόνες
Ò Παρομοιώσεις : Αισθητοποίηση ιδεών
Ò Μεταφορές
Ò Μακροπερίοδος λόγος και
Διασκελισμοί : έντονη ψυχική ταραχή
Ò Θυμίζει τις μάνες των δημοτικών τραγουδιών, που
έφυγαν από τη ζωή και δεν περίμεναν την επιστροφή του παιδιού τους
. Ò Δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι έφυγε
. Ò Ο πόνος είναι βαθύς
Παράλληλα
http://yakynthy.blogspothttp://yakynthy.blogspot
.gr/search/label/%CE.gr/search/label/%CE %86%CF%81%CE%86%CF%81%CE
%B7%CF%82%20%CE%B7%CF%82%20%CE %91%CE%BB%CE%91%CE%BB%CE
%B5%CE%BE%CE%AC%B5%CE%BE%CE%AC %CE%BD%CE%B4%CF%CE%BD%CE%B4%CF
%81%CE%BF%CF%85%81%CE%BF%CF%85
Άρη Αλεξάνδρου, Με τι μάτια τώρα πια
Το ΠΟΙΗΜΑ ΠΕΡΙΕΧΕΤΑΙ στη συλλογή Ευθύτης οδών (1959).
Βιάστηκες μητέρα να πεθάνεις. Δεν λέω, είχες αρρωστήσει από φασισμό κι ήταν λίγο το ψωμί έλειπα κι εγώ στην εξορία ήτανε λίγος ο ύπνος κι ατέλειωτες οι νύχτες μα πάλι ποιος ο λόγος να απελπιστείς προτού να κλείσεις 5 τα εξηντατέσσερα μπορούσες να 'σφιγγες τα δόντια έστω κι αυτά τα ψεύτικα τα χρυσά σου δόντια μπορούσες ν' αρπαζόσουνα από 'να φύλλο πράσινο απ' τα γυμνά κλαδιά απ' τον κορμό 10 μα ναι το ξέρω γλιστράν τα χέρια κι ο κορμός του χρόνου δεν έχει φλούδα να πιαστείς όμως εσύ να τα 'μπηγες τα νύχια και να τραβούσες έτσι πεντέξι-δέκα χρόνια σαν τους μισοπνιγμένους που τους τραβάει ο χείμαρρος 15 κολλημένους στο δοκάρι του γκρεμισμένου τους σπιτιού. Τι βαραίνουν δέκα χρόνια για να με ξαναδείς να ξαναδείς ειρηνικότερες ημέρες και να πας στο παιδικό σου σπίτι με τον φράχτη πνιγμένο ν στα λουλούδια να ζήσεις μες στη δίκαιη γαλήνη 20 ακούγοντας τον πόλεμο σαν τον απόμακρο αχό του καταρράχτη να 'χεις μια στέγη σίγουρη σαν άστρο να χωράει το σπίτι μας την καρδιά των ανθρώπων κι από τη μέσα κάμαρα- 25 όμως εσύ μητέρα βιάστηκες πολύ και τώρα με τι χέρια να 'ρθεις και να μ' αγγίξεις μέσ' από τη σίτα* με τι πόδια να ζυγώσεις εδώ που 'χω τριγύρω μου τις πέτρες σιγουρεμένες σαν ντουβάρια φυλακής με τι μάτια τώρα πια να δεις πως μέσα δω χωράει όλη η καρδιά του αυριανού μας κόσμου 30 τσαλαπατημένη κι από τον δίπλα θάλαμο ποτίζει η θλίψη σαν υγρασία σάπιου χόρτου.
Ερωτήσεις:
1. Σύμφωνα με το βιογραφικό σημείωμα του βιβλίου σας, η ποίηση του Άρη Αλεξάνδρου «πηγάζει από τις οδυνηρές εμπειρίες του στη φυλακή και την εξορία και εκφράζει τον αγώνα του για πνευματική ανεξαρτησία απέναντι σε οποιαδήποτε πνευματική ή πολιτική κηδεμονία». Να εξηγήσετε σύντομα πώς φαίνεται αυτό μέσα στο συγκεκριμένο ποίημα. (60-80 λέξεις) (μον. 15) 2. Πώς χρησιμοποιεί εδώ ο ποιητής τη λέξη «βιάστηκες»; Πώς δικαιολογεί στη συνέχεια τον πρώτο στίχο; (μον. 20) 3. Στους στίχους 17-25 ο ποιητής εκφράζει το όραμά του για τη ζωή. Ποιο είναι αυτό, και γιατί στο στίχο 25 διακόπτεται απότομα ο λόγος; (μον. 25) 4. Πώς συνδέονται νοηματικά οι στίχοι 24 και 30-31; (μον. 20) 5. Παράλληλο κείμενο: Να σχολιάσετε στα δυο ποιήματα του Άρη Αλεξάνδρου τη χρήση των λέξεων «κλαδιά», «κορμός» και «πέτρα».
Άρη Αλεξάνδρου: ΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ Κι όμως δεν αυτοκτόνησα. Είδατε ποτέ κανέναν έλατο να κατεβαίνει μοναχός του στο πριονιστήριο; Η θέση μας είναι μέσα δω σ’ αυτό το δάσος Με τα κλαδιά κομμένα μισοκαμένους τους κορμούς Με τις ρίζες σφηνωμένες μες στις πέτρες. (μον. 20)
επιμέλεια: Χριστίνα Παπαγγελή Ημερομηνία τελευταίας επεξεργασίας: Τετάρτη, 19. Δεκεμβρίου 2007 |
- ΑΝΑΛΥΣΗ: ΣΕΛ.62-67ΣΕΛ 32
άρης αλε
ART - ΝΕΑ Σε αυτήν
Τολμηρή και παθιασμένη γυναίκα, σύντροφος του Αρη Αλεξάνδρου, συγγραφέας και η
Η πολύπλευρη αυτή προσωπικότητα βρέθηκε το πρωί της Τετάρτης νεκρή στη σοφίτα στο σπίτι της στο Παρίσι -στο ίδιο μέρος όπου από τη δικτατορία ζούσε μαζί με τ.
Την βρήκε εκεί ο εγγονός του Νικηφόρου Βρετάκου, Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο οποίος εργάζεται ως γιατρός σε νοσοκομείο της γαλλικής πρωτεύουσας, καθώς ανησύχησε που δεν είχε νέα της τις τελευταίες ημέρες. Είναι βέβαιο ότι η επιθυμία της ήταν να ταφεί πλάι στον σύντροφό της στο Παρίσι.
Γεννημένη το 1922 και παντρεμένη με τον Αρη Αλεξάνδρου από το 1958 (ήταν ο δεύτερος γάμος της αφού είχε προηγηθεί ο Φάνης Καμπάνης), η Καίτη Δρόσου ήταν η γυναίκα στην οποία είναι αφιερωμένο το «Κιβώτιο», το μοναδικό μυθιστόρημα του δεύτερου συζύγου της.
Τριάντα και πλέον χρόνια στο πλάι του, μοιράστηκε ιδεολογικές ανησυχίες, συγγραφικές αναζητήσεις αλλά και τις περιπέτειες που έζησε τόσο στα χέρια της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς.
Επέμενε, δε, με κάθε ευκαιρία πως ο Αλεξάνδρου ουδέποτε προσπάθησε να την «νουθετήσει» πολιτικά, πόσο μάλλον να της επιβάλει τις κομματικές του επιλογές (η ίδια ήταν στην ΕΔΑ ώς το 1961).
«Ποτέ δεν μου είπε τίποτα. Δεν ήταν από ευγένεια ή διακριτικότητα. Δεν του άρεσε να πατά πάνω στο συναίσθημα του άλλου για να επιβάλει κάτι. Ούτε χάρη δεν μπορούσε να ζητήσει», δήλωνε σε συνέντευξή της στην «Ελευθεροτυπία» και τη Βένα Γεωργακοπούλου, το 2003.
Το ίδιο συνέβαινε και στα κείμενά του:
«Η ουσία ήταν στη συζήτηση και την κριτική σκέψη. Το “όχι στα θέσφατα”. Κάτι που η ελληνική Αριστερά ποτέ δεν κατάλαβε και κάθε διαφωνία του Αρη ισοδυναμούσε γι’ αυτήν με “προδοσία”. Ομως, ο Αρης έλεγε “μόνος μου ήρθα στην Αριστερά, μόνος μου την διάλεξα, μόνος μου φεύγω”. Η συνείδησή του ήταν αυτή που αποφάσιζε και όχι το Κόμμα. Και υπάρχει μια πολύ ωραία φράση στην “Αντιγόνη” του που τα συμπυκνώνει όλα: “Οταν είσαι μόνος, είσαι και με τους άλλους”», παραδέχτηκε στην ίδια συνέντευξη.
Ξεχωριστής σημασίας είναι τα δελτάρια του Ρίτσου από τόπους εξορίας (τη Λήμνο, τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη) και τα γράμματα του ποιητή προς την «αγαπημένη του Καιτούλα», αλλά και στο αυτοεξόριστο ζεύγος στο Παρίσι, τα οποία συμπεριέλαβε η Κ. Δρόσου στον τόμο «Τροχιές σε διασταύρωση» που κυκλοφόρησε το 2008 με τη φιλολογική φροντίδα της Λίζυς Τσιριμώκου (εκδ. «Αγρα»).
Mε αφορμή την έκδοση του βιβλίου είχε τότε δηλώσει στη Σταυρούλα Παπασπύρου («Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία»):
«Ο Ρίτσος ήταν τα πάντα για μένα, και πατέρας, και εραστής, και παιδί, και αδελφός, όπως αντίστοιχα ήμουν κι εγώ για εκείνον. Κανείς μας δεν ήξερε από ζήλια, απ’ αυτό το εγωιστικό αίσθημα του να κατέχεις».
Εκτός, όμως, από φίλος ο Γ. Ρίτσος ήταν κι από τους ανθρώπους που την προέτρεπαν να γράφει:
«Ολους τους ωθούσε στο γράψιμο ο Γιάννης, πόσο μάλλον εμένα, μια γυναίκα, που, όπως όλες μας εκείνα τα χρόνια, δεν είχαμε τις ίδιες ευκαιρίες με τους άντρες να βρούμε ένα επάγγελμα να μας στηρίζει και, κυρίως, να μας απασχολεί. “Αν δεν μου δείξεις ποιήματά σου, δεν θα σου ανοίξω ξανά την πόρτα”, απειλούσε. Τον θυμάμαι ένα βράδυ στην πλατεία Συντάγματος, με το βλέμμα του καρφωμένο σε μια συμπαθητική κοπέλα που την περνούσαν για ανόητη επειδή δεν μίλαγε πολύ. “Ακόμη κι ετούτη μού έδειξε” μου λέει με νόημα. Κι έτσι, άρχισα να του δείχνω κι εγώ, μέχρι που έπαψα να γράφω, επειδή, όπως έλεγε κι ο ίδιος, η τέχνη είναι εξομολογητική...».
Eτσι κι εκείνη έγραψε τα βιβλία «Ιωσήφ Μπρόντσκι - Ο ποιητής και η Κα-Γκε-Μπε» (Υψιλον, 1988), «Ο αποστάτης Μαγιακόβσκη και η Οκτωβριανή επανάσταση» (Υψιλον, 1990), «Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων κατά Κλωντ Σιμόν» (Εκδόσεις Γκοβόστη) και μετέφρασε ποιήματα του Βλαντιμίρ Μαγιακόβκι.
Εν τω μεταξύ, στιγμές από την κοινή της πορεία με τον άντρα της ζωής της, καθώς και μαρτυρίες που αποτυπώνουν μια ολόκληρη εποχή δημιουργίας και εξορίας, έχουν καταγραφεί σε ένα λεύκωμα με τίτλο «Αρης Αλεξάνδρου, ο παππούς μου» (εκδ. Υψιλον) που εξέδωσε η εγγονή της, Κατερίνα Καμπάνη.
Ενώ, ντοκουμέντα για τη ζωή και τη δραστηριότητα του Α. Αλεξάνδρου και της Κ. Δρόσου εντός κι εκτός Ελλάδος έχει συμπεριλάβει και ο Δημήτρης Ραυτόπουλος στη μελέτη του «Αρης: Ο εξόριστος» (2004).
https://www.efsyn.gr/tehnes/art-nea/57522_se-aytin-o-aris-alexandroy-afierose-kibotio
ίδια, στενή φίλη και συνομιλήτρια του Γιάννη Ρίτσου και του Ανδρέα Φραγκιά, δημοσιογράφος και σημαντική αγωνίστρια, η Καίτη Δρόσου πέθανε στα 94 της χρόνια.
- Κουστένη,
ο Αρης Αλε
- Μ. ΚΟΥΣΤΕΝΗ
- 9. Στην ποίησ
- υπάρχειΣτη
- Παρομοιώσει
