Ανοιχτός ορίζοντας

Βικτωρία Θεοδώρου: «Ποια επανάσταση θα μας θερμάνει πάλι (…)»

https://dialogos.com.cy/viktoria-theodoroy-poia-epanastasi-tha-mas-thermanei

-pali/

Με το έργο και με την παρρησία της η μικρορφανεμένη κόρη του πλανόδιου Σέρβου αγιογράφου Τράικο, η μικροκαμωμένη θυγατέρα της χανιώτισσας Μαρίας, η λεπτεπίλεπτη αγωνίστρια της ΕΠΟΝίτικης Αντίστασης, η δοκιμαζόμενη ποιήτρια απέδειξε πόση ψυχική δύναμη είχε στα χρόνια της άδι

κης βίας, των πολύχρονων εξοριών, των κατοπινών χρόνων:

Γεννημένη το 1926, μεγαλώνει στο ορφανοτροφείο Ηρακλείου, εξαιτίας της φτώχειας που γνωρίζει η οικογένεια μετά από τον πρόωρο θάνατο του πατέρα. Δεκαπέντε χρόνων στρατεύεται γενναιόψυχη στην Εθνική Αντίσταση κατά των Ναζιστών εισβολέων.

 Κι αμέσως με τη φθινοπωρινή απελευθέρωση του 1944, φτάνει στην Αθήνα, τελειώνει το Γυμνάσιο και γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή (Φιλολογικό Τμήμα), εργαζόμενη ως νυκτερινή νοσοκόμα -για τα γράμματα που τόσο αγαπάει. 

Οι εμφυλιοπολεμικές διώξεις του κράτους των βασιλοφρόνων ξηλώνουν τα όνειρα των σπουδών και η Βικτωρία τον Μάιο του 1948 συλλαμβάνεται

 (πτυχίο, πάντως, θα πάρει τον Μάιο του 1984!).

 Αρχίζουν οι πολύμορφες δοκιμασίες των φυλακών και των στρατοπέδων εξορί

ας: Χίος, Τρίκερι, Μακρόνησος. Διαρκούν ως το 1952. Επιστρέφει ως «αδειούχος» εξόριστη στην Αθήνα. 

Έπονται η γνωριμία με τον μέλλοντα σύζυγό της, ο γάμος (1955), η γέννηση

 των δίδυμων κοριτσιών της.

Πρώτη εμφάνιση στα γράμματα με τη δημοσίευση ποιημάτων στο περιοδικό 

της αριστερής διανόησης «Επιθεώρηση Τέχνης» το 1957 και την ίδια χρονιά η

 έκδοση της πρώτης συλλογής «Ποιήματα. Εγκώμιο».

Το έργο της εκτείνεται σε δώδεκα ποιητικές συλλογές, σε έξι πεζά και δέκα εκδό

σεις με μεταφράσεις της:

Ποίηση: «Ποιήματα. Εγκώμιο» 1957, «Κατώφλι και παράθυρο» 1962, «Βορει

νό Προάστιο» 1966, «Το λαγούτο» 1971, «Η εκδρομή» 1973, «Ουρανία» 1978,

 «Άρειος Ύπνος» 1983, «Η νυχτωδία των συνόρων» 1986, «Μειλίγματα» 1990,

 «Χρονικό» 1994, «Ευνοημένοι» 1998, «Καταλόγι για τον μάστορα» 2008, «Βικτωρία Θεόδωρου, Ποιήματα», εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2008.

 Ολοκληρωμένη συνολική έκδοση του ποιητικού έργου της: Βικτωρία Θεοδώ

ρου, «Ποιήματα», εκδόσεις Διάττων, 2010.

Πεζά: «Στρατόπεδα γυναικών» 1975, «Ο Τράικο» 1982, «Γαμήλιο δώρο» 1995, «Οι δεσποινίδες της οδού Λαμψάκου» 2005, «Πελαγινή» 2010, Δραπέτις 2011, («Ανιδιοτέλεια», υπό έκδοση).

Το μεταφραστικό έργο της ποιήτριας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ανθολογίες γαλλόφωνης ποίησης, καθώς και ανθολογίες σλαβόφωνων ποιητών. Μεταξύ άλλων «Ποιητές της γαλλόφωνης Ελβετίας» (Νεφέλη 1999), «Ύμνοι στον Άγιο Κύριλλο» (Παρέμβαση 2004), «ΑΊΜΟΣ, Ανθολογία βαλκανικής ποίησης-ποιη

τές της ΠΓΔΜ» (Οι Φίλοι του περιοδικού ΑΝΤΙ, 2007).

Μέρος του έργου της παραμένει ανέκδοτο. 

Συστηματικά αφιερώματα στο έργοτης:

 περιοδικό «Μανδραγόρας» (τχ. 34, 2005), «Σίσυφος» (2011), «Κεδρισός»

 (2014). 

Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, σερβικά, σλαβομακεδονικά, ρωσικά, ισπανικά.

Με θέμα τη ζωή και το έργο της Β.Θ., σκηνοθέτησε το 2008 ο Κώστας Νταντινάκης το ντοκιμαντέρ «Τα κύματα που με δίδαξαν το ανυπότακτο» (διάρκειας 80΄ – παρουσίαση στο 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Μάρτιος 2009).

Η ποιήτρια θεωρείται εκπρόσωπος της Α΄ Μεταπολεμικής Γενιάς.

 Πέρασε με την τέχνη της ποίησης πέρα από την «ήττα» των οραματισμών της

 γενιάς της. 

Αποδίδει με τη λυρική ποίησή της τον αγωνιζόμενο άνθρωπο της Ιστορίας.

 Η επαναβίωση των ζοφερών χρόνων στα στρατόπεδα, ο ζωοδότης έρωτας, η

 αγωνία για τον διαρκώς σπαρασσόμενο κόσμο, η συμβολή της ποιητικής τέ

χνης στη θεμελίωση ενός προτύπου αναγεννητικής ζωής εμπεριέχονται στην

 προβληματική της τέχνης της και καθορίζουν τον ιδιαίτερο λυρισμό της φω

νής της.

Γιώργος Κ. Μύαρης



Ο καθηγητής νεοελληνικής λογοτεχνίας του Ιονίου Πανεπιστημίου Θεοδόσης Πυλαρινός αναφέρει χαρακτηριστικά:

ΔΕΣ: https://iskra.gr/%CE%AD%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%B5-%CE%B7-%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B1-%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%84%CE%AD%CF%87%CE%BD%CE%B9%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1/

Η ποίηση της Β. Θεοδώρου, εξακολουθητικά πηγαία, αψιμυθίαστη,
αρτεσιανή αλλά και ταπεινόφρων, με τον καιρό ωριμάζει αντί να φθίνει·
πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, κατόρθωσε να μην εμπλακεί στα δίχτυα του
επικαιρικού και, επίσης, να μην επηρεαστεί κοντόφθαλμα από πολιτικές
τοποθετήσεις.
  Αντιστάθηκε, με άλλα λόγια, απόλυτα συνεπής στην ποίησή της, στις
σειρήνες της προβολής και της εύκολης αποδοχής, πληρώνοντας το τίμημα
της ψυχρής και αδιάφορης αντιμετώπισης του έργου της από αντίθετους και
ομοϊδεάτες.
  Όταν, ωστόσο, έπαψαν ή μάλλον μετριάστηκαν οι μετεμφυλιακές διαφορές
και διαφοροποιήσεις, η ποίησή της, βαθιά ανθρωπιστική και εξ ενστίκτου
αντιστασιακή, δυναμικά ή διακριτικά σε ό,τι η διαίσθησή της δεν μπορούσε
να δεχτεί, κέρδισε έδαφος.
  Εξάλλου, όσα πολύ προφητικά διεμήνυσε ποιητικά και κυρίως ανθρώπινα
–προφητεία ποιητή με παρατηρητικότητα ζωγράφου– τα επιβεβαίωσε η
πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα με τις συγκλίσεις και συνθέσεις
που ακολούθησαν στα τελευταία τριάντα χρόνια. 

Κυρίως όμως βίωσε τη γήινη προσωρινότητα, κατανόησε βαθιά πως 

«αύρες είμαστε, αγέρας / στα φύλλα
κατοικούμε / γι’ αυτό φθινόπωρο να ’σαι προσεκτική».

  Κι έτσι μπόρεσε να υμνήσει και να αποθεώσει την απλότητα, να συλλάβει το
βαθύ νόημα της ομορφιάς και να διακρίνει με τρόπο θαυμαστό τους
ομόκεντρους κύκλους που διανοίγονται και διαγράφονται επ’ άπειρον γύρω
από το πρώτο σημείο, τη μικρή αρχική στιγμή της ζωής του εφήμερου
ανθρώπου.

 Και προ παντός: «Θλίψη καμιά», και «ας μείναμε στα περίχωρα»,
μακριά από τον έπαινο του δήμου και των σοφιστών και τα ανεκτίμητα τα
εύγε…

“Η ποίηση ήταν για εμένα ένα καταφύγιο ενάντια στις δυσκολίες που αντιμετώπισα

 αλλά

 και κάτι σαν χρέος να μιλήσω για αυτά που έζησα… 

Ήταν όμως και χαρά, αφού μπόρεσα να ακουμπήσω τις αναμνήσεις μου και να τις μεταδώσω. Δεν πήγαν χαμένες”, 

είχε αναφέρει τον Ιούλιο του 2010 στο πλαίσιο τότε της παρουσίασης του δοκιμίου “Ελάσσονες τόνοι σε μείζονες κλίμακες στην ποίηση της Βικτωρίας Θεοδώρου”

 του καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου Θεοδόση Πυλαρινού.




Κινηματογραφικό πορτραίτο

Το 2008 ο σκηνοθέτης Κώστας Νταντινάκης δημιούργησε την ταινί

α “Τα κύματα που με δίδαξαν το ανυπότακτο”, ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους (διάρκεια 80 λεπτά) για τη ζωή και το έργο της Βικτώριας Θεοδώρου το οποίο παρουσιάστηκε στο 11ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Μάρτιος 2009.


Τον Απρίλιο του ίδιου έτους, και με αφορμή τη συμπλήρωση πενή

ντα και πλέον χρόνων ποιητικής παρουσίας της Βικτώριας Θεοδώ

ρου, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη η πρώτη συγκεντρωτική έκδοση των ποιητικών βιβλίων της, με τον τίτλο “Ποιήματα”. 

Το βιβλίο περιλαμβάνει έντεκα από τις δώδεκα συνολικά συλλογές της Βικτωρίας Θεοδώρου, πολλές από τις οποίες έχουν εξαντληθεί εδώ και δεκαετίες κι αποτελεί ένα χρήσιμο και απαραίτη

το οδηγό για τους νέους ερευνητές και ποιητές που θέλουν να προσεγγίσουν το έργο της.

Τον Απρίλιο του ίδιου έτους, και με αφορμή τη συμπλήρωση πενή

ντα και πλέον χρόνων ποιητικής παρουσίας της Βικτώριας Θεοδώ

ρου, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη η πρώτη συγκεντρωτική έκδοση των ποιητικών βιβλίων της, με τον τίτλο “Ποιήματα”. 

Το βιβλίο περιλαμβάνει έντεκα από τις δώδεκα συνολικά συλλογές της Βικτωρίας Θεοδώρου, πολλές από τις οποίες έχουν

 εξαντληθεί εδώ και δεκαετίες κι αποτελεί ένα χρήσιμο και απαραίτητο οδηγό για τους νέους ερευνητές και ποιητές που θέ

λουν να προσεγγίσουν το έργο της.


ΔΕΣ:https://www.tanea.gr/print/2019/02/18/lifearts/viktoria-theodo

rou-i-poiitria-tis-antistasis/

Η Βικτωρία αντικατοπτρίζει μέσα στο έργο της τους πόθους και 

τους αγώνες 

του λαού μας για ελεύθερη ζωή ενάντια σε κάθε δυνάστη, με δια

κριτό τρόπο

 και χωρίς πομπώδεις περιγραφές, εμβαθύνοντας στις αλλαγές που έφεραν

 στον ψυχισμό των ανθρώπων η μεταπολεμική και ή μεταπολιτευτι

κή περίοδος, χωρίς ποτέ να γίνει κοινωνός 

μιας ιδεολογίας της παραίτησης

Η ποιήτρια Βικτώρια Θεοδώρου, που έφυγε από τη ζωή  σε ηλικία

 93 ετών, συνταίριαξε στην τέχνη της την προσωπική λιτότητα με

 το πολιτικό αίτημα της μετεμφυλιακής Ελλάδας χωρίς να μετατρέ

ψει την ποίηση σε σύνθημα ή να την αναλώσει στην «επικαιρότητα


».



Επιλογή ποιημάτων: Δέσποινα Νικολάου

https://dialogos.com.cy/viktoria-theodoroy-poia-epanastasi-tha-mas-thermanei-pali/

Αδέλφια μου είναι οι ποιητές

Οι ποιητές είναι τα’ αδέλφια μου˙

ξέρω τα πάθη τους, γνωρίζω τον ανήμερο Θεό τους

και τις αγρύπνιες τους έχω περάσει˙

μα εγώ ποτέ μου δεν τους έφτασα, τη λευτεριά τη δικιά μου δεν την είδα.

Ύπνος μ’ ονείρατα πηχτά και ξύπνιος

με βάσανα μικρά κι ατέλειωτα

το πνεύμα μου βουλιάζει και τα’ αστέρι

που λες πως λάμπει στο ταπεινό μου μέτωπο

για με την ίδια δε φωτάει, δε δίνει

δρόμου σημάδι.

Μα από τους ποιητές μόνο θα λάβω χέρι βοηθό

κι αδέλφια μου θέλω να τους ξέρω…

Βορεινό Προάστιο [1966]

Σʼ ΑΠΟΧΤΗΣΑ

Σʼ είδα απʼ τʼ αμπέλια νʼ ανεβαίνεις
τα κλήματα περίπαθα μπλεγμένα στις αχτίνες σου –
σʼ είδα από τα νερά τα κύματα να σε φθονούνε,
από της φυλακής το παραθύρι σου φώναξα το χαίρε,
από τους ώμους του έρωτα κι ανάμεσα από τα φιλιά,
πάνω από τους καπνούς της μάχης.

Στʼ αλήθεια 

δούλος κι αφέντης κανενός,
σʼ απόχτησα ξέροντας πως ανήκεις
σʼ όλα τα μάτια που σε βλέπουν.

Ουρανία [1978]

 ΚΥΚΛΟΣ

Όπως φύλλα θα πέσουμε απʼ τα δέντρα·
την άνθηση και τον καρπό εργαστήκαμε
καλέσαμε τον άνεμο και τη βροχή
το φως και της σκιάς το δίχτυ
την πυρκαγιά να συγκρατήσει,
στις εποχές εκθέσαμε τα μέτωπά μας.

Θλίψη καμιά. Όμως πολύ το πάθος
της προσφοράς, η δύναμή μας αναλώθηκε νωρίς
στα περίχωρα μείναμε.
Οι φύλαρχοι μας απομάκρυναν και η τάφρος.

Αλλά ίσως προνόμιο η ανωνυμία
κι η απουσία μας από την αγορά.
Στο στρόβιλο της ύλης θα υπάρχουμε
σαν ανεκπλήρωτη επιθυμία.
Η μουσική γεννάει τη μουσική.

Ευνοημένοι [1998]

ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΕΜΑΣ

Ας έχουμε επίγνωση της ανεπάρκειάς μας
Ας μην ταυτίζουμε το γήρας μας με αυτό
του Κόσμου
Μην όλα τα μετράμε με τα μέτρα μας

Γεγονός πως φεύγουμε αδικαίωτοι
Όμως οι δρόμοι καθόλου δεν τελειώνουν
Τα οράματα θα συνεχίσουν την τροχιά τους
κι οι εξεγέρσεις αλλεπάλληλες
σαν τις εκρήξεις του άστρου της ημέρας
αέναα θα ξεσπούν

Όλα θα οικοδομούνται και χωρίς εμάς
Όλα θα βαίνουν στην αρχή τους και
στο τέλος τους
Χωρίς εμάς

Μειλίγματα [1990]

ΠΩΣ ΠΑΓΙΔΕΥΤΗΚΑ

Πώς παγιδεύτηκα σ’ αυτό το σκοτεινό νεφέλωμα
σ’ αυτά τα δίχτυα που κλωσούν
καινούρια άστρα κι αναλώνονται
στης άναρχης δημιουργίας τις φλόγες;
Εδώ θ’αφανιστώ και θ’αφομοιωθώ
χωρίς τουλάχιστο το λαμπρό θάνατο
που ’χουν τα ουράνια σώματα.
Ο πόνος μ’ έφερε, ο πόνος θα μου δώσει τέλος;
Αόρατες δυνάμεις μ’ οδηγούνε όπου δεν θέλω
και με πάνε αντίθετα, πάντα αντίθετα,
η αγάπη μού δίνεται άκαιρη όταν δεν τη ζητώ,
μια καταπίεση ακόμα
κι όλο μακραίνω στην παγίδα ωστόσο μέσα.

Από τη συλλογή Ουρανία, Κέδρος 1978

ΚΥΚΛΟΣ,ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Οπως φύλλα θα πέσουμε απ' τα δέντρα∙/ την άνθηση και τον καρπό εργαστήκαμε/καλέσαμε τον άνεμο και τη βροχή/ το φως και της σκιάς το δίχτυ/ την πυρκαγιά να συγκρατήσει,/ στις εποχές εκθέσαμε τα μέτωπά μας./ Θλίψη καμιά. Ομως πολύ το πά

θος/ της προσφοράς, η δύναμή μας αναλώθηκε νωρίς/ στα περίχωρα μείναμε».

ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

 

«Η αλήθεια ζητούσε να βγει στο φως»

 
Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ

Η ποίηση και η πεζογραφία προϋποθέτουν το σώμα και τη δοκιμασία του, αφού προέρχονται κατευθείαν από τον πόνο και την οδύνη του ορφανοτροφείου και της Αντίστασης.
Η 85χρονη Βικτωρία Θεοδώρου, κόρη πλανόδιου αγιογράφου από τη Σερβία, μετά τον πρόωρο θάνατο του πατέρα της, αναγκάστηκε να μεγαλώσει στο Ορφανοτροφείο Θηλέων Ηρακλείου. Αυτή την εμπλοκή της αποτυπώνει στο τελευταίο βιβλίο της «Δραπέτις» των εκδόσεων «Κεδρισός», με έδρα τα Χανιά. 
Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, ακολούθως τελείωσε τη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, και μετά την Απελευθέρωση, τον Μάιο του 1948, ξεκίνησε ο κύκλος των φυλακών και των εξοριών σε Χίο, Τρίκερι και Μακρόνησο. Το 1952 αποφυλακίστηκε και παρουσιάστηκε στα γράμματα από το περιοδικό «Επιθεώρη
ση Τέχνης». Το πρώτο της βιβλίο εκδόθηκε το 1957. Το σύνολο του ποιητικού της έργου συγκεντρώθηκε στον τόμο «Ποιήματα» (εκδόσεις «Διάττων»). 
 

- Η εμπλοκή σας στην Αντίσταση και ο εκτοπισμός σας σε τόπους εξορίας πώς επηρέασαν το λογοτεχνικό σας μοτίβο; 
«Στην εξορία γνώρισα όλη την Ελλάδα. Από τις ανώνυμες γυναίκες του λαού, μεταξύ των οποίων γριές μάνες ανταρτών και συγγενείς προσφύγων σε ανατολικές χώρες, μέχρι τις επώνυμες γυναίκες των γραμμάτων και της τέχνης, Ελλη Παπαδημητρίου, Αλκη Ζέη, Αλέκα Παΐζη. Είχαν διαλύσει την Αριστερά διασκορπίζοντάς την. Εγραψα, λοιπόν, γι' αυτά που είδα κι ένιωσα. Το ποίημα π.χ. "Παλιό τραγούδι" από τη συλλογή μου "Το λαγούτο" (1971) μιλάει για τη διαπόμπευση μιας νεκρής αγωνίστριας στα Χανιά από παρακρατικούς. Στην "Εκδρομή" (1973) μιλώ για τις μνήμες από το Τρίκερι. Η συλλογή "Αρειος ύπνος" (1983) γράφτηκε μετά την επίσκεψή μου στο γερμανικό νεκροταφείο στο Μάλεμε στα Χανιά». 

 

- Πώς περάσατε από τη μαρτυρία στη μυθοπλασία και πώς γονιμοποίησε το ζωντανό εμπειρικό στοιχείο το λογοτεχνικό σας πρόσταγμα; 
«Εκτός από τις μαρτυρίες μου στα "Στρατόπεδα γυναικών" (1975), κουβαλούσα στη μνήμη μου συγκλονιστικές ιστορίες ανθρώπων που γνώρισα. Δεν χρειάστηκε επομένως να επινοήσω στις νουβέλες μου που ακολούθησαν κάποιο μύθο, αφού τα θέματα υπήρχαν. Αρκούσε να καταγράψω λογοτεχνικά την αλήθεια που ζητούσε να βγει προς το φως. Σκαλίζοντας κανείς το αρχείο μου μπορεί να δει χειρόγραφα από την εποχή που ήμουν μαθήτρια. Από τότε προσπαθούσα να εκφραστώ μέσα από την τέχνη του λόγου». 

 

- Πιστεύετε σε όρους, όπως αντιστασιακή λογοτεχνία και αντιστασιακός συγγραφέας; 
«Οχι. Εκτός κι αν χρησιμοποιούμε τις ετικέτες αυτές για γρήγορη συνεννόηση. Η ηρωίδα μου στις "Δεσποινίδες της οδού Λαμψάκου" περιθάλπει πληγωμένους αριστερούς στην Αθήνα του Εμφυλίου, μοιράζει προκηρύξεις κρυφά, κάνει Αντίσταση. Αυτό, όμως, δεν χαρακτηρίζει το βιβλίο ως αντιστασιακό, ούτε εμένα, κι ας υπήρξα ένα καιρό αντιστασιακή! Σπουδαία η εποχή μου, θαυμαστή, αλλά δεν έμεινα μόνο σ' αυτά. Συνέχισα με βιβλία όπως το "Γαμήλιο δώρο" (1995) και η "Πελαγινή" (1990/2010) όπου οι ηρωίδες μου μάχονται και για άλλου είδους σκοτάδια της εποχής τους». 

 

- Πόσο χρόνο σάς πήρε να ξανασταθείτε στα πόδια σας, μετά τη μεταπολεμική απορριπτική στάση του επίσημου κράτους απέναντι στους αγωνιστές; 
«Δύσκολοι καιροί. Ακόμα ζω με τη θλίψη της μάνας μου, που αρρώστησε περιμένοντάς με και πέθανε τόσο νέα, μόλις γύρισα. Μετά την εξορία, παντρεύτηκα τον συμπατριώτη μου Χαρίδημο Σπανουδάκη που ενήργησε να ελευθερωθώ, ως "αδειούχος εξόριστη", το 1952. Κι αμέσως ήρθαν τα δίδυμα παιδιά μου. Πολύ αργότερα πήγα στο πανεπιστήμιο για να συνεχίσω τις σπουδές μου στη φιλολογία, βρίσκοντας ένα παλιό μου συμμαθητή να έχει γίνει καθηγητής, ο Σκιαδάς. Με θυμήθηκε! Το 1981 μου χορήγησαν κάποια τιμητική σύνταξη και επί Μελίνας Μερκούρη ήμουν στην επιτροπή λογοτεχνικών βραβείων του ΥΠΠΟ. Το ένιωσα ως μια αναγνώριση». 

 

- Είχατε διαβλέψει το φαινόμενο του σταλινισμού, στην πρώην Σοβιετική Ενωση, ή περιμένατε να κάνετε κριτική στα κομμουνιστικά καθεστώτα, το έτος 1989, που σηματοδότησε την πτώση των πρώην λαϊκών δημοκρατιών; 
«Μα εκείνη τη μεταπολεμική εποχή ούτε ο ίδιος ο Στάλιν δεν το διέβλεπε! Γιατί θέλετε όμως να με εντάξετε; Εμείς οι παλιοί θλιβόμαστε να βλέπουμε την Αριστερά διασπασμένη. Θα σας απαντήσω, ωστόσο, μ' ένα ποίημα από τη συλλογή μου "Ευνοημένοι" (1998): Το "Δε θέλω να κοιτάξω". 
Δε θέλω να κοιτάξω από τη γέφυρα./ Θολό ποτάμι, μακάβριοι κορμοί/ και σαρκασμοί/ εκεί όπου/ της προσδοκίας μου οι παράδεισοι/ η άλλη ήπειρος/ με τους καλούς, δίκαιους όρμους./ Θέλω να φύγω να αναδιπλωθώ/ κι ακόμα μια φορά/ απ' της μητέρας τη σποδό/ να εκλιπαρήσω τη συγγνώμη». 

 

- Οι ομότεχνοί σας πώς σας συμπεριφέρθηκαν; Και η Αριστερά «έπασχε» από ανδροκρατία; 
«Είχα καλές σχέσεις και με συναδέλφους λογοτέχνες αλλά και καλλιτέχνες απ' όλες τις πλευρές. Με διάβαζε η Παΐζη αλλά κι ο Χορν. Δεν υπήρξα όμως φιλόδοξη. Ζούσα αρκετά απομονωμένη εδώ στη Φιλοθέη -που τότε, το 1952, ήταν μια απέραντη ερημιά- και κάποιοι καλοί φίλοι μού καταλογίζουν ότι από υπερβολική σεμνότητα δεν φρόντισα τη διάδοση του έργου μου. Δεν έχω παράπονο. Οσο για την Αριστερά, όχι, δεν έπασχε από ανδροκρατία, αφού η Αντίσταση ήταν γεμάτη με γυναίκες και παιδιά». 

 

- Πώς θα περιγράφατε το έργο σας, αν σας ζητούσε ένας ξένος μελετητής να πάρετε αποστάσεις από τον εαυτό σας και την εποχή σας; 
«Ο Jean Claude Vilain, που εξέδωσε μια ανθολογία των ποιημάτων μου στα γαλλικά, αναφέρει στον πρόλογό του ότι η ποίησή μου είναι νικήτρια (poesie victorieuse), όπως δηλώνει και... τ' όνομά μου. Θεωρώ τον εαυτό μου ευνοημένο που έζησε όλα αυτά, ξεθωριασμένα κάπως απ' τα χρόνια. Το έργο μου είναι μια συμμετοχή στην Αντίσταση. Ανήκω στην πρώτη μεταπολεμική γενιά, αλλά δεν θεωρώ ότι είμαστε η γενιά της ήττας, όπως λένε. Νικήσαμε, αφού οι σπόροι που ρίξαμε δεν έπεσαν σε άγονο χώμα. Δείτε τον αντιστεκόμενο κόσμο σήμερα, κι έξω κι εδώ». 

 

Σημείωση: Η συνέντευξη αυτή με υπότιτλο "Μιλάει η ποιήτρια και αγωνίστρια Βικτωρία Θεοδώρου" δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία", την

 Τετάρτη 20 Ιουλίου 2011. Η φωτογραφία (του κ. Βαλασόπουλου) πάρθηκε λίγες μέρες πριν στον κήπο του σπιτιού της ποιήτριας στη Φιλοθέη Αττικής.



Διαβάστε περισσότερα: https://kedrisos6.webnode.gr/products/%CE%B2%CE%B9%CE%BA%CF

%84%CF%89%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CE%B4%C

F%89%CF%81%CE%BF%CF%85/