ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Νάνος Βαλαωρίτης ![Νάνος Βαλαωρίτης [πηγή: Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_sNtCHsAumDG5__S_U-kSBgL-bDzi9KlJrAepDrY8_B6L02WX52fdw67bIWWA2EtFdBf8m0ve1WPm38jPDyWwMBXSjMB8SEfC87jz2QmjzCaPUlBImzmeOvv2tVBkbZOpOAGbcikf1ifRYhuokXaUMFS-9F5_hjHHrWbIHQDEF7CSc3206oJLR1D0Pgo-EHKZgA-e08okzoq55S5ps0cNg=s0-d "Νάνος Βαλαωρίτης [πηγή: Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας]"){kind=small}
Γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921. Είναι δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.
Από το 1954-1960 ανήκε στην ομάδα του André Breton.
Εργάστηκε ως καθηγητής Λογοτεχνίας και Γραφής στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο.
Έργα στα ελληνικά:
Ποίηση,
Η τιμωρία των Μάγων (Λονδίνο 1947), Κεντρική Στοά (Αθήνα 1958), για το οποίο του απονεμήθηκε Κρατικό Βραβείο ποίησης, Ανώνυμο ποίημα του Φωτεινού Αηγιάννη (Σαν Φρανσίσκο 1974, Αθήνα 1977), Εστίες μικροβίων, (Σαν Φρανσίσκο 1977), Ο ήρωας του τυχαίου (1979), Η πουπουλένια εξομολόγηση (1982), Στο κάτω-κάτω της γραφής (1984), Ο έγχρωμος στυλογράφος (1986), Ανιδεογράμματα (1996), Ήλιος ο δήμιος μιας πράσινης σκέψης (1996).
Εξέδωσε επίσης τα:
Ποιήματα 1 και Ποιήματα 2 στα οποία περιλαμβάνεται η ποιητική του εργασία από το 1944-1974.
Πεζά:
Ο προδότης του γραπτού λόγου (1980), Ο διαμαντένιος γαληνευτής (1981), Απ' τα κόκαλα βγαλμένη (1982), Μερικές γυναίκες (1982), Η δολοφονία (1984), Ο θησαυρός του Ξέρξη (1984), Ο ομιλών πίθηκος (1986), Παραμυθολογία (1996).
Κριτική:
Ανδρέας Εμπειρίκος (1989), Για μια θεωρία της γραφής (1990).
ΔΕΣ:https://www.blogger.com/blog/post/edit/4104221877614060806/8861131382611375366 :
Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΑΝΟΥ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗ
Βαλαωρίτης Νά
νος
(1921-2019)
Σύντομο βιογραφικό για σχολική χρήση. Κατέβασε σε αρχείο 
Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λοζάνη της Ελβετίας.
Είναι δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1944
έφυγε για το Λονδίνο, όπου έζησε ως το 1952 και σπούδασε Αγγλική Φιλο
λογία. Δίδαξε Συγκριτική Λογοτεχνία και Συγγραφή στο Πανεπιστήμιο του
Σαν Φρανσίσκο, όπου. Από το 1976 ζει μόνιμα στο Παρίσι.
Την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε το 1939 με
δημοσιεύσεις ποιημάτων του στο περιοδικό "Νέα Γράμματα".
Το 1947 εξέδωσε την "Τιμωρία των μάγων", την πρώτη του ποιητική συλλογή
στο Λονδίνο. Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή
του "Μερικές γυναίκες" το 1983 (ενώ είχε αρνηθεί ανάλογη βράβευση το
1958). Το 1976 αρνήθηκε την πρόταση να γίνει αντεπιστέλλον μέλος της
Ακαδημίας Αθηνών.
Συμμετείχε στο κίνημα του υπερρεαλισμού, βούτηξε στη
μπιτ λογοτεχνία αλλά και στη γλωσσοκεντρική και πανκ ποίηση, χαρακτηρί
στηκε αιώνιος έφηβος και περιπλανήθηκε πάντοτε, με τη ζωή και με τη
γραφή του, σε χώρους νέους, πειραματικούς και περιπετειώδεις.
Η ποιητική γραφή του Νάνου Βαλαωρίτη είναι έντονα υπερρεαλιστική,
χωρίς παρεκκλίσεις. Η ποίησή του είναι επαναστατική, που αρνείται κάθε
είδους συμβατικότητα και διαβρώνει την έννοια των θεσμών.
Η γλώσσα παρεκκλίνει από τη νόρμα και το ποίημα δεν έχει καθορισμένο
περιεχόμενο και μένει ανοιχτό στην ερμηνεία του αναγνώστη.
«Ο Βαλαωρίτης», όπως σημειώνει ο κριτικός Βαγγέλης Χατζηβασιλείου
«είναι ένας έντονα προσηλωμένος και ανυποχώρητος μοντερνιστής, που
εφαρμόζει με θρησκευτική πίστη τα διδάγματά του.
Και να, αμέσως αμέσως, τα υλικά της δουλειάς του: παραληρηματικός λόγος,
αιφνίδιες ανατροπές ή διολισθήσεις του νοήματος, παράλογες εικόνες, πολ
λαπλές κειμενικές παραπομπές, ασυγκράτητη ροή συμβόλων και, πρωτίστως,
δραματικό περιεχόμενο, που συνοψίζεται σε μια γενναία απόρριψη όλων
των στοιχείων του υπαρκτού κόσμου».
Για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με το βραβείο της Εταιρείας Ποίη
σης των Η.Π.Α. και με το κρατικό Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας το 2009.
Ποιήματά του έχουν επίσης μεταφραστεί στα αγγλικά, γερμανικά, δανικά,
ιταλικά, ρωσικά.
Πηγή: Ε.ΚΕ.ΒΙ, SanSimera.gr, ΠΟ.ΘΕ.Γ.
Ανθολογούνται στα σχολικά βιβλία:
Άλλα βιογραφικά
Γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921. Είναι δισέγγονος του ποιητή Αριστο
τέλη Βαλαωρίτη.
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπι
στήμιο του Λονδίνου.
Από το 1954-1960 ανήκε στην ομάδα του André Breton.
Εργάστηκε ως καθηγητής Λογοτεχνίας και Γραφής στο Πανεπιστήμιο του Σαν
Φρανσίσκο.
Έργα στα ελληνικά:
Ποίηση,
Η τιμωρία των Μάγων (Λονδίνο 1947), Κεντρική
Στοά (Αθήνα 1958), για το οποίο του απονεμήθηκε Κρατικό Βραβείο ποίησης,
Ανώνυμο ποίημα του Φωτεινού Αηγιάννη (Σαν Φρανσίσκο 1974, Αθήνα 1977),
Εστίες μικροβίων, (Σαν Φρανσίσκο 1977), Ο ήρωας του τυχαίου (1979),
Η πουπουλένια εξομολόγηση (1982), Στο κάτω-κάτω της γραφής (1984),
Ο έγχρωμος στυλογράφος (1986), Ανιδεογράμματα (1996), Ήλιος ο δήμιος μιας
πράσινης σκέψης (1996).
Εξέδωσε επίσης τα:
Ποιήματα 1 και Ποιήματα 2 στα οποία περιλαμβάνεται η ποιητική του εργασία
από το 1944-1974.
Πεζά:
Ο προδότης του γραπτού λόγου (1980), Ο διαμαντένιος γαληνευτής (1981),
Απ' τα κόκαλα βγαλμένη (1982), Μερικές γυναίκες (1982), Η δολοφονία (1984),
Ο θησαυρός του Ξέρξη (1984), Ο ομιλών πίθηκος (1986), Παραμυθολογία (1996).
Κριτική:
Ανδρέας Εμπειρίκος (1989), Για μια θεωρία της γραφής (1990).
Πηγή: Σχολικό βιβλίο γ' λυκείου
Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάννη της Ελβετίας.
Είναι δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1944 έφυγε για
το Λονδίνο, όπου έζησε ως το 1952 και σπούδασε Αγγλική Φιλολογία.
Στη συνέχεια ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε μαθήματα στην Ecole
des Hautes Etudes και μπήκε στον κύκλο των γάλλων υπερρεαλιστών, στην ομά
δα του Μπρετόν (1954-1960).
Από το 1944 ως το 1952 έζησε στο Λονδίνο, όπου εργάστηκε ως υπάλληλος ραδι
οφωνίας στο BBC και από το 1968 ως το 1975 στο Σαν Φρανσίσκο, όπου δίδαξε
Συγκριτική Λογοτεχνία και Συγγραφή στο Πανεπιστήμιο.
Από το 1976 ζει μόνιμα στο Παρίσι.
Συνεργάστηκε με τα περιοδικά "Τετράδιο", "Σήμα", "Horizon", "New Writing",
"Daylight" και υπήρξε διευθυντής και εκδότης του περιοδικού "Πάλι"
(1963-1967). Την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε το 1939
με δημοσιεύσεις ποιημάτων του στο περιοδικό "Νέα Γράμματα".
Το 1947 εξέδωσε την "Τιμωρία των μάγων", την πρώτη του ποιητική συλλογή
στο Λονδίνο.
Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του "Μερικές γυναί
κες" το 1983 (ενώ είχε αρνηθεί ανάλογη βράβευση το 1958).
Το 1976 αρνήθηκε την πρόταση να γίνει αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας
Αθηνών.
Η ποιητική γραφή του Νάνου Βαλαωρίτη είναι έντονα υπερρεαλιστική, χωρίς
παρεκκλίσεις.
Ασχολήθηκε επίσης με μεταφράσεις ελλήνων ποιητών όπως ο Ελύ
της, ο Σεφέρης και ο Εμπειρίκος στα αγγλικά, καθώς και με την παρουσίαση του
έργου τους στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια της τετραετίας 1944-1948.
Το θεατρικό έργο του "Το κούτσουρο" ανέβηκε το 1959 από το Θέατρο Τέχνης
του Καρόλου Κουν και παρουσιάστηκε με τη μορφή όπερας στο Φεστιβάλ των
δύο κόσμων του Σπολέτο το 1961. Το 1990 πραγματοποίησε παρουσίαση ελλή
νων υπερρεαλιστών ποιητών στο Centre Georges Pombidou στο Παρίσι.
Για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με το βραβείο της Εταιρείας Ποίησης των
Η.Π.Α. και με το κρατικό Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας το 2009.
Πηγή: Ε.ΚΕ.ΒΙ
Εργογραφία
Ι.Ποίηση
• Η τιμωρία των μάγων. Λονδίνο, 1947.
• Κεντρική στοά·Σχέδια της Marie Wilson. Αθήνα, 1958.
• Terre de diamant. Αθήνα, 1958.
• Hired Hieroglyphs. Kayak, 1970.
• Ανώνυμο ποίημα του Φωτεινού Άηγιάννη. Σαν Φρανσίσκο, 1974 (και Αθήνα,
Ίκαρος, 1977).
• Εστίες μικροβίων. Σαν Φρανσίσκο, Το καλώδιο, 1977.
• Ο ήρωας του τυχαίου. Θεσσαλονίκη, Εγνατία, 1979.
• Flash Bloom. Σαν Φρανσίσκο, Wire Press, 1980.
• Η πουπουλένια εξομολόγηση. Αθήνα, Ίκαρος, 1982.
• Στο κάτω κάτω της γραφής. Αθήνα, Νεφέλη, 1984.
• Ο έγχρωμος στυλογράφος. Αθήνα, Δωδώνη, 1986.
• My Afterlife guaranteed. Σαν Φρανσίσκο, City Lights, 1990.
• Ανιδεογράμματα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1996.
• Ήλιος, ο δήμιος μιας πράσινης σκέψης. Αθήνα, Καστανιώτης, 1996.
ΙΙ.Πεζογραφία
• Ο προδότης του γραπτού λόγου. Αθήνα, Ίκαρος, 1980.
• Ο διαμαντένιος γαληνευτής. Αθήνα, Ύψιλον, 1981.
• Μερικές γυναίκες. Αθήνα, Θεμέλιο, 1982.
• Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη. Αθήνα, Νεφέλη, 1982.
• Η δολοφονία· Νουβέλα. Αθήνα, Θεμέλιο, 1984.
• Ο θησαυρός του Ξέρξη. Αθήνα, Εστία, 1984.
• Ο ομιλών πίθηκος. Αθήνα, Αιγόκερως, 1986.
• Παραμυθολογία. Αθήνα, Νεφέλη, 1996.
• Ο σκύλος του θεού. Αθήνα, Καστανιώτης, 1998.
• Αλληγορική Κασσάνδρα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1998.
ΙΙΙ.Δοκίμια
• Ανδρέας Εμπειρίκος. Αθήνα, Ύψιλον, 1989.
• Για μια θεωρία της γραφής. Αθήνα, Εξάντας, 1990.
• Μοντερνισμός, Πρωτοπορία και Πάλι. Αθήνα, Καστανιώτης, 1997.
ΙV. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Ποιήματα 1 (1944-1964). Αθήνα, Ύψιλον/Βιβλία, 1983.
• Ποιήματα 2 (1965-1974). Αθήνα, Ύψιλον/Βιβλία, 1987.
• Παραμυθολογία. Αθήνα, Νεφέλη, 1996 (Μερικές γυναίκες, Ο ομιλών πίθηκος,
Ο διαμαντένιος γαληνευτής).
ΕΚΕΒΙ
Βιβλιοnet
ΠΟ.Θ.Ε.Γ.
Ψηφίδες
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Εκπομπή ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Εκπομπή ΔΡΟΜΟΙ
ΔΕΣ: 4ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣhttps://blogs.sch.gr › pekmytil › files › 2014/12 PPT:
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΔΕΣ:http://proteas.greek-language.gr/files/document/arxeia/ofrydopoulou%20_yperrealismos.pdf
Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Λυκείου
Τίτλος: «Νεοελληνική ποίηση και υπερρεαλισμός»
Κείμενα Λογοτεχνικά κείμενα σχολικών εγχειριδίων
ΚΝΛ B΄ Λυκείου:
Ανδρέας Εμπειρίκος, «Τρία αποσπάσματα»
ΚΝΛ Γ΄ Λυκείου:
Νάνος Βαλαωρίτης, «Μικρός θρήνος» Επαμεινώνδας Γονατάς, «Η Άνοιξη» Έκτωρ Κακναβάτος, «Ώρα δειλινή» Δ. Π. Παπαδίτσας, «Βλαδίμηρε» Μίλτος Σαχτούρης, «Η Αποκριά» Μίλτος Σαχτούρης, «Ο στρατιώτης ποιητής
Νάνος Βαλαωρίτης
Μικρός θρήνος
Οπως Φανερωνει και ο τίτλος του, κινητήριο ερέθισμα του ποιήματος που περιλαμβάνεται στη συλλογή Κεντρική Στοά (1968), είναι η επώδυνη μνήμη.
Διαβάζοντάς το να 'χετε υπόψη σας ότι ο ποιητής είναι επηρεασμένος από τον υπερρεαλισμό και γι' αυτό ρέπει σε μια γραφή συνειρμική, που αδιαφορεί για τη λογική συγκρότηση και ανέλιξη του ποιήματος.
Έτσι, οι στίχοι γράφονται και παρατίθενται σαν ασύντακτες εκλάμψεις της μνήμης.
Στο επίκεντρο λ.χ. αυτής της μνήμης είναι τα γράμματα και τα όνειρα των νεκρών, που τώρα ανακαλούνται ή αναπλάθονται.
Γράμματα που έγραψε στο βλέμμα τους η αγάπη Όνειρα που κέντησαν στον ύπνο τους οι αράχνες
Ο θάνατος σαν ύφασμα σύρθηκε ανάμεσά τους
Έσβησαν έτσι τα λαμπρά τους μάτια σαν λυχνάρια Το δέρμα τους που ήταν σφιχτό σαν το πανί στον άνεμο Δεν νιώθει πια τη ζεστασιά που χύνουν τα κορμιά
Σαν ημερομηνίες τα ονόματά τους
Όμως καθώς χαμογελάς χαμογελούν ακόμα Τα βήματά τους αντηχούν μέσα στα βήματά μας Και στην καρδιά μας νιώθουμε το χτύπο της καρδιάς τους. |
Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής
ΕΡΓΑΣΙΑ
Βασιζόμενοι στις γενικές επισημάνσεις του εισαγωγικού σημειώματος να προχωρήσετε στην ερμηνευτική προσέγγιση του ποιήματος αντιμετωπίζοντάς το σαν μια ζωντανή πηγή από την οποία αναπηδούν και παρατίθενται αναδρομικές εικόνες μιας επώδυνης μνήμης.
ΔΕΣ:http://proteas.greek-language.gr/files/document/arxeia/ofrydopoulou%20_
(Νάνος Βαλαωρίτης, «Μικρός θρήνος»)
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γενικού Λυκείου, Ενιαίο Πλαίσιο
Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος
«Νεοελληνική Λογοτεχνία» θεωρητικής κατεύθυνσης Γ΄ Λυκείου, 2004
(ΦΕΚ 1064/2004-Αριθμ.
63803/Γ2). http://ebooks.edu.gr/courses/DSGLC132/document/4e5c93237eke/4e5d5cdedvkd/
4e7a0742s5g8.pdf
Η κριτική για το έργο του
ΠΗΓΗ:https://latistor.blogspot.com/2010/06/blog-post_1120.html
Η κριτική για το έργο του
« … Δεν αρνούμαι ότι η μουσική και η οπτική έχουν τη δυνατότητα να προ
(Νάνος Βαλαωρίτης, “Ποιητική”, Η λέξη, 157, 2000,
«Οι υπερρεαλιστές ζητούν να διεισδύσουν στα βαθύτερα μυστικά της
Οι υπερρεαλιστές, όπως είπαμε, επιδιώκουν την καθολική απελευθέρω
(Ερατοσθένης Καψωμένος, “Η αλχημεία των λέξεων”, Μανδραγόρας,
«Ακολούθησε η δεύτερη ποιητική συλλογή του Νάνου Βαλαωρίτη Κεντρι
(Σωτήρης Λιόντος, “Η υπερκαινοφανής επέκταση. Υπερρεαλιστικοί μετα
ΔΕΣ:http://www.pi-schools.gr/download/lessons/hellenic/lykeio/neoel_logo/kath_c.pdf
ΚΕΙΜΕΝΑ Ν . ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Γ. ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ-
ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ-γενικο-
ΔΕΣ:https://babisvourlidas.files.wordpress.com/2015/12/unnamed-file6.pdf -εκδ.ΒΟΛΟΝΑΚΗ-
ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ :σελ.15-19
«Μικρός θρήνος »-Ερμηνευτική προσέγγιση-
ΠΗΓΗ :http://katerinapothou.blogspot.com/2019/07/blog-post.html
Το εισαγωγικό σημείωμα αναφέρει ότι κινητήριο ερέθισμα του ποιήματος είναι
η επώδυνη μνήμη.
Ο ποιητής θυμάται, αλλά επηρεασμένος από τον υπερρεαλισμό ρέπει σε μια γραφή
συνειρμική, που αδιαφορεί για τη λογική συγκρότηση του ποιήματος.
Οι στίχοι, δηλαδή, θυμίζουν τις εκλάμψεις του νου και της μνήμης.
Άλλωστε, στο επίκεντρο της μνήμης είναι τα όνειρα των νεκρών που τώρα
αναπλάθονται και αναβιώνουν.
Το ποίημα όπως προαναφέρθηκε ανήκει στη συλλογή Κεντρική Στοά, που
δημοσιεύτηκε εννέα χρόνια μετά τη λήξη του Εμφυλίου.
Πυρήνα του ποιητικού προβληματισμού του Βαλαωρίτη αποτελούν οι τραυματικές
καταστάσεις του εθνικού διχασμού.
Με βάση, αυτή τη διαπίστωση, η επώδυνη μνήμη (το επίκεντρο του
ποιήματος) Του Μικρού Θρήνου, μετουσιώνεται σε μνήμη για τους νεκρούς της
τραγικής αναμέτρησης.
Ο ποιητής με τρόπο απλό αλλά και αρκούντως λυρικό, εκφράζει την άποψή του.
Πώς είναι δυνατόν τα όνειρα, οι πόθοι και το συγκεκριμένο
-για κοινωνική δικαιοσύνη- πάθος τους να παγώσει κάτω από το βαρύ πέπλο του
θανάτου;
Ο Νάνος Βαλαωρίτης οδηγείται σε μία συνειδητή επιλογή.
Στέκεται στο πλευρότων ηττημένων και επομένως περισσότερων νεκρών.
Ο Στρατής Τσίρκας στον επίλογο της Νυχτερίδας (που αποτελεί και επίλογο της Τριλογίας του, ΑκυβέρνητεςΠολιτείες) γράφει:
«Ποιους ζωντανούς μωρέ!... Έχει πιο ζωντανούς από τους
αποθαμένους μας;»
Και ο Βαλαωρίτης σε διαλεκτική σχέση -θα τολμούσαμε να
πούμε- μαζί του απαντά: «Όμως καθώς χαμογελάς χαμογελούν ακόμα, Τα βήματά
τους αντηχούν μέσα στα βήματά μας και στην καρδιά μας νιώθουμε το χτύπο της
καρδιάς τους».
Η ήττα και η ανώμαλη μετεμφυλιακή πολιτική κατάσταση, που ακολούθησε, δε
στέκεται εμπόδιο για τον ποιητή.
Πιστεύει ότι ο αγώνας των νεκρών, δίκαιος καθώς ήταν, εξακολουθεί να ζει και να
εμπνέει τους επιζήσαντες και τους νεότερους.
