Γιάννης Σκαρίμπας (1893-1984)
![Βιογραφικό σημείωμα [πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_tA_KwSapi7CNwNR29ZgGFczZsoh3XjhVJgLXN2PTqj99C6_FMj7zISEOw7OVmE8Ykzesh7Pm1h2_aRML205Bd2SWR6OCCAtiN_joBq0-QghJp9V1Lkg3zT6Be0SQ7kj5yUWhEqSUh1IpFmdi9yR3LlAbh9WT8GOPPF-7-fAjwF5A7Byh-Bir6S8vn6HWaxrMGZHPahUZd9dH_Ojz8Y=s0-d "Βιογραφικό σημείωμα [πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]")
| Χορός συρτός |
| Κάλλιο χορευταράς να 'μουνα πέρι1 κόλλες πού νά κρατῶ καί μολυβάκια,2 θά 'σερνα συρτό χορό, χέρι μέ χέρι, μ' ὅλα μας τοῦ γιαλοῦ τά καραβάκια. |
| Κι ἕν' ἀψηλό τραγούδι γιά σιρόκους3 θ' ἄρχιζα, γι' ἀφροπούλια καί γιά ἕνα γλαρό καράβι μέ πανιά καί κόντρα φλόκους4 πού θά 'ρχονταν νά μ' ἔπαιρνε καί μένα. |
| Μέ χώρις5 Καρυωτάκη, Πολυδούρη, μόνο νά τραγουδᾶν τριγύρω οἱ κάβοι,6 κι οἱ πένες μου πενιές σ' ἕνα σαντούρι7, ἄσπρα πανιά σου οἱ κόλλες μου, καράβι! |
| Γιαλό-γιαλό νά φεύγουμε καί ἄντε! Νά λέμε ὅλο γιά μάτια, ὅλο γιά μάτια, κι ἐκεῖ —λές κομφετί μές στό λεβάντε8— ὅλα μου τά γραφτά χίλια κομμάτια! |
| Καί, σάν χτισμένη ἐκεῖ ἀπό κιμωλία, βαθιά νά χάνεται ἡ Χαλκίδα9 πέρα, μ' ὅλα μου ἀνοιγμένα τά βιβλία, καθώς μπουλούκι γλάροι στόν ἀέρα... |
| (Ἑαυτούληδες, 1950) |
|
Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής
Σχόλιο Ο Σκαρίμπας στον Χορό συρτό απαντάει με τον δικό του τρόπο στο
δίλημμα ζωή ή τέχνη, εκφράζοντας μία τάση φυγής που χαρακτηρίζει
συνολικά το ρεύμα των νεορομαντικών και νεοσυμβολιστών, του
οποίου αποτελεί έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους.
Ερωτήσεις - Στον Χορό συρτό του Σκαρίμπα κυριαρχεί τάση φυγής από ένα
- πραγματικό προς ένα ιδεατό κόσμο. Συνθέστε με υλικά του
- ποιήματος τα χαρακτηριστικά των δύο αντιπαρατιθέμενων κόσμων.
- Ποιος είναι ο κυρίαρχος στο ποίημα;
- Σε ποια σημεία του κειμένου επισημαίνετε διάθεση κριτική του
- Σκαρίμπα απέναντι στους ποιητές της γενιάς του; Γιατί;
- Γράφοντας το ποίημα ο Σκαρίμπας προφανώς θα
- χρησιμοποίησε κόλλες και μολυβάκια. Αντιφάσκει αυτό με το
- περιεχόμενο του ποιήματος ή όχι;
ΕργασίαΔιαβάστε το ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη Σταδιοδρομία και εξετά
στε το συγκριτικά με τον Χορό συρτό:
Κώστας Καρυωτάκης (1896-1928)
| Σταδιοδρομία |
| Τή σάρκα, τό αἷμα θά βάλω σέ σχῆμα βιβλίου μεγάλο. |
«Οἱ στίχοι παρέχουν ἐλπίδες» |
| «Κλεαρέτη Δίπλα-Μαλάμου»1 καί δίπλα σ' αὐτό τ' ὄνομά μου. |
| Τήν ψυχή καί τό σῶμα πάλι στή δουλειά θά δίνω, στήν πάλη. |
| Ἀλλά, μέ τή δύση τοῦ ἡλίου, θά πηγαίνω στοῦ Βασιλείου.2 |
| Ἐκεῖ θά βρίσκω ὅλους τούς ἄλλους λογίους καί τούς διδασκάλους. |
| Τά λόγια μου θά 'χουν οὐσία, ἡ σιωπή μου μιά σημασία. |
| Θηρεύοντας πράγματα αἰώνια, θ' ἀφήσω νά φύγουν τά χρόνια. |
| Θά φύγουν, καί θά 'ναι ἡ καρδιά μου σά ρόδο πού ἐπάτησα χάμου. |
| (Σάτιρες, 1927) |
|
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Στο ποιητικό έργο του Γιάννη Σκαρίµπα συνυπάρχουν στοιχεία παραδοσιακής και νεωτερικής ποίησης.
Να εντοπίσετε τα στοιχεία αυτά στο ποίηµα που σας δόθηκε και να τα γράψετε.
Το ποίηµα οργανώνεται σε επιµέρους εικόνες που διατυπώνονται η καθεµιά ως ευχή.
Να επισηµάνετε τις εικόνες και να τους δώσετε από έναν τίτλο.
3. Στο ποίηµα διαφαίνεται µια τάση αυτοκριτικής του ποιητή.
Σε ποια σηµεία του ποιήµατος την εντοπίζετε και πώς αυτή συνδυάζεται µε τους ποιητές Καρυωτάκη και Πολυδούρη, καθώς και µε τον τίτλο της συλλογής Ἑαυτούληδες;
4. Στον "Χορό συρτό" του Γιάννη Σκαρίµπα κυριαρχεί µια τάση φυγής από έναν πραγµατικό προς έναν ιδεατό κόσµο.
Να δώσετε τα χαρακτηριστικά των δύο αυτών κόσµων µε βάση τις δύο τελευταίες στροφές του ποιήµατος.
Να γράψετε ποια κοινά στοιχεία υπάρχουν ανάµεσα στο ποίηµα που σας δόθηκε και στο ποίηµα που ακολουθεί, ως προς τη βασική ιδέα τους.
. Βουτιερίδης
Ποίηση
Γεµάτο το γραφείο χαρτιά, βιβλία. στης σκέψης το βασίλειο τριγυρίζω. θαρρώ µε πνεύµατα έξοχα ότι αρχίζω σπουδαία και σοβαρή συνοµιλία. Κι η Μούσα πάλι µου ζητάει φιλία. συχνά το χέρι στα µαλλιά βυθίζω. µαύρες σειρές τ' άσπρο χαρτί γεµίζω... Ιδέες και µέτρα αρχίζουν συναυλία... Εξω ήλιος λάµπει. η φύση όλη γελάει. παντού χαρά θεού. τραγούδι µοιάζει ο κάθε κρότος, που η ζωή σκορπάει.
( Πάµε, γλυκιά γυναίκα µου, να ιδούµε ολάκερο το θαύµα, που µας κράζει, και της ζωής την ποίηση να χαρούµε.
Μονάδες 20
|
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ευχαριστίες 4
Πρόλογος 5
Μέρος πρώτο:
Κοινωνία, ιδεολογία και λογοτεχνία στον ελληνικό Μεσοπόλεμο 10
1.1. Ο ελληνικός Μεσοπόλεμος και η διάλυση του οράματος της Μεγάλης
Ιδέας 11
1.2. Η εμφάνιση της Γενιάς του Τριάντα και το ζήτημα της ελληνικότητας
34
1.2.1. Η ελληνικότητα 54
1.3. Η νεοτεριστική τάση και η «Σχολή Θεσσαλονίκης» 59
Μέρος δεύτερο:
Ο Γιάννης Σκαρίμπας ως εκπρόσωπος του μοντερνισμού 88
2.1. Η Χαλκίδα στη ζωή και στο έργο του Γιάννη Σκαρίμπα 89
2.1.1. Μερικά στοιχεία για την ακριβή χρονολογία και τον τόπο γέννησης του
Γ. Σκαρίμπα 89
2.1.2. Η Χαλκίδα ως βασική πηγή έμπνευσης του Γ. Σκαρίμπα 92
2.1.3. Η Χαλκίδα ως «μετερίζι» του Γ. Σκαρίμπα στον αγώνα «κέντρου
- περιφέρειας» 100
2.2. Το ύφος και η ιδιόρρυθμη γραφή του Γιάννη Σκαρίμπα 108
2.2.1. Το «α λα Σκαρίμπα» ύφος ως ανανεωτικό στη νεοελληνική πεζογραφία
και η καυστική γλώσσα του συγγραφέα 108
2.2.1.1. Σάτιρα 116
2.2.1.2. Ειρωνεία 119
2.2.1.3. Παρωδία 123
2.2.1.4. Χιούμορ 126
2.3. Στοιχεία μοντερνισμού:
θέματα, (μη) ήρωες, αφηγηματικές τεχνικές στα πεζογραφικά έργα του Γιάννη
Σκαρίμπα 137
2.3.1. Η αγάπη του Γ. Σκαρίμπα για τον Καραγκιόζη 137
2.3.2. Οι ήρωες ή μη άνθρωποι στο σύμπαν του Γ. Σκαρίμπα 142
2.3.2.1. Η ταυτότητα των ηρώων στα πεζογραφικά έργα του Γ. Σκαρίμπα 149
2.3.3. Η επαναληπτικότητα ως βασικό στοιχείο των πεζογραφικών έργων του
Γ. Σκαρίμπα 159
Επίλογος 169
Επιλογή βιβλιογραφίας
174 Παράρτημα
Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ )
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ
1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία
Οι µελετητές του έργου του Γ. Σκαρίµπα επισηµαίνουν ότι η ποίησή του αποπνέει µια πνευµατική και «αισθηµατική» ελευθερία και ανατρέπει την τάξη των πραγµάτων εξαρθρώνοντας την τρέχουσα λογική.
1 Μπορείτε να επισηµάνετε αυτά τα χαρακτηριστικά στο συγκεκριµένο ποίηµα;
2. Τα εκφραστικά µέσα της ποίησης του Σκαρίµπα έχουν χαρακτηρισθεί επαναστατικά και σε µερικές περιπτώσεις ακραία.
Να ελέγξετε αυτή την άποψη αντλώντας στοιχεία από το ποίηµα οµή του κειµένου, επαλήθευση ή διάψευσης µιας κρίσης µε βάση το κείµενο, εκφραστικά µέσα και τρόποι του κειµένου (υφολογική διερεύνηση, αφηγηµατικές λειτουργίες, επιλογές του δηµιουργού σε διάφορα επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης):
1. Το ποίηµα οργανώνεται στη βάση µιας κεντρικής επιθυµίας η οποία εξακτινώνεται σε επί µέρους ευχετικές διατυπώσεις. Να επισηµάνετε τα χωρία που επιβεβαιώνουν αυτή την επισήµανση.
2. Χαρακτηριστικό υφολογικό στοιχείο της ποίησης του Σκαρίµπα είναι το χιούµορ. Να αναζητήσετε το στοιχείο αυτό στο συγκεκριµένο ποίηµα και να το διακρίνετε από τη σάτιρα.
3. Ποια γνωρίσµατα του ποιήµατος το συνδέουν µε την παραδοσιακή ποίηση και ποια µε τη νεωτερική;
Η ποίηση του Γ. Σκαρίµπα έχει χαρακτηρισθεί ως φανταιζίστικη ποίηση ή Ποίηση φανταιζί, δηλαδή ποίηση η οποία εκφράζει «µιαν ευχάριστη και ευφρόσυνη διάθεση και επιτρέπει να δώσουµε στον κόσµο απρόβλεπτες διαστάσεις».
Βλ. σχετικά Αναγνωστάκης Μ., «Η φανταιζίστικη ποίηση και ο Γιάννης Σκαρίµπας» στο βιβλίο Τα συµπληρωµατικά, εκδ. Στιγµή, Αθήνα 1985, σσ Επίσης Πολίτης Λ., Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Ζ έκδοση, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1993, σ
Να µελετήσετε την οµοιοκαταληξία του ποιήµατος και να τη σχολιάσετε ως προς την ευρηµατικότητα και την πρωτοτυπία της.
5. Να αναφερθείτε στα µορφικά στοιχεία του ποιήµατος: επαναλήψεις, πρωθύστερα και παρέµβλητα νοήµατα, διασκελισµούς, διακοπή της λογικής ροής κ.λ.π
Σχολιασµός ή σύντοµη ανάπτυξη χωρίων του κειµένου:
1. «Κάλλιο χορευταράς νά µουνα πέρι / κόλλες που να κρατώ και µολυβάκια»: Να επισηµάνετε τις συνυποδηλώσεις των λέξεων χορευταράς και κόλλες και µολυβάκια. Ποιοι κόσµοι αντιπαρατίθενται;
2. «Γιαλό- γιαλό να φεύγουµε και άντε»: Τι είδους «φυγή» οραµατίζεται ο ποιητής;
3. «Με χώρις Καρυωτάκη-Πολυδούρη»: Να σχολιάσετε αυτόν το στίχο. Τι υπονοεί, κατά τη γνώµη σας, η αναφορά του Σκαρίµπα στα συγκεκριµένα ονόµατα;
4. Να αναζητήσετε στο ποίηµα λέξεις και φράσεις που δείχνουν τη σχέση του ποιητή µε τη θάλασσα.
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Α ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Γ. Σκαρίµπας:
Το εισιτήριο 2
Να ναι σα να µουν έτοιµος. Και να ναι σα να χω χάσει το εισιτήριο. Οι κάβοι ν αφροκοπάν, κι οι αφροί να το κουνάνε -µες στους καπνούς του, όρνιο-ένα καράβι. Κι εγώ να ψάχνοµαι εδώ χάµω. Και όλο-όλο το εισιτήριο να λέω συντρόφοι ωραίοι Και να µην έρχεται µια βάρκα έως το µώλο, να µη φαινώνται πουθενά οι βαρκαρέοι Οι βαρκαρέοι! Το εισιτήριο! Να τρέµει -ζαγάρι εντός µου- η Χαλκίδα και τα όρη, κι εκεί να το χουν συνεπάρει οι ανέµοι µετέωρο µες στις αχλές του το βαπόρι
Η Ελληνική Ποίηση, εκδ. Σοκόλη, τ. Γ, σ
Ω διάολε!
Όλα να χουν χαθεί και να χουν πάει κι οι ανθρώποι δραπετεύσει από τους τόπους, κι αυτό το πλοίο να τραβάει και να τραβάει, χωρίς µηχανικούς, χωρίς ανθρώπους Και χωρίς φώτα. Ακυβέρνητο. Και όλο Να χλιµιτράει στο χάος. Κι ως θα κλαίω, - κι όλο να ψάχνοµαι, να ψάχνοµαι στο µώλο κι όλο για κείνο το εισιτήριο να λέω
Να αναζητήσετε οµοιότητες περιεχοµένου και µορφής ανάµεσα στο παραπάνω ποίηµα και το ποίηµα Χορός συρτός.
Ρ. Φιλύρας:
Ο πιερότος 3
Πιερότοι εσύ κι εγώ κι άλλοι κοντά του κι αυτός τόσο σωστός µ άσπρη ζακέτα! Παίζαµε µε τη φόρµα του, ρίχναµε κάτου τ οµοίωµά του χρώµα σε παλέτα Φτιάναµ εµείς τη στάση του µαζί του, ήταν τυχαία και το σύµβολό µας στο πέταγµα, στην τοποθέτησή του, είχε τον ξένο µορφασµό και το δικό µας. Ήταν ειρωνικός, µα και θλιµµένος, στο παλκοσένικο ένας µώµος τραγικός, ήταν ολοφυρόµενος, απεγνωσµένος, σαν εµπροστά σε θαύµα, εκστατικός. Ανάµπαιζε µε τη δική του κάθε πόζα, ενώ την είχε πάρει από τεχνίτη, και στα κοιτάγµατά του τα σκαµπρόζα, εµάντευες το δύσκολο και ψηλοµύτη.... (απόσπασµα)
Οι ιστορικοί της νεοελληνικής λογοτεχνίας επισηµαίνουν κοινές καταβολές και γνωρίσµατα στο έργο του Γ. Σκαρίµπα και του Ρ. Φιλύρα.
Να σχολιάσετε αυτή την επισήµανση συνεξετάζοντας τα δυο ποιήµατα.
3 Η Ελληνική Ποίηση, εκδ. Σοκόλη, τ. Γ, σ
Η. Βουτιερίδης: Ποίηση 4
Γεµάτο το γραφείο χαρτιά, βιβλία στης σκέψης το βασίλειο τριγυρίζω θαρρώ µε πνεύµατα έξοχα ότι αρχίζω σπουδαία και σοβαρή συνοµιλία. Κι η Μούσα πάλι µου ζητάει φιλία συχνά το χέρι στα µαλλιά βυθίζω µαύρες σειρές τ άσπρο χαρτί γεµίζω Ιδέες και µέτρα αρχίζουν συναυλία Έξω ήλιος λάµπει η φύση όλη γελάει παντού χαρά θεού τραγούδι µοιάζει ο κάθε κρότος, που η ζωή σκορπάει. Πάµε, γλυκιά γυναίκα µου, να ιδούµε ολάκερο το θαύµα, που µας κράζει, και της ζωής την ποίηση να χαρούµε. Ποια είναι η κοινή ιδέα, η οποία συνέχει το ποίηµα αυτό και το εξεταζόµενο ποίηµα του Σκαρίµπα;
4 ΠΑΡΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ
1. Ο Γιάννης Σκαρίµπας έµεινε όλη του τη ζωή στη Χαλκίδα αφιερωµένος στο δηµιουργικό γράψιµο. Με βάση αυτό το δεδοµένο να δώσετε τη δική σας ερµηνεία στις ευχετικές διατυπώσεις του ποιήµατος.
2. Αναπτύξτε στην έκταση και τη µορφή που εσείς θέλετε τις δικές σας επιθυµίες και σκέψεις για τη ζωή µε αφετηρία τη φράση «...πέρι κόλλες που να κρατώ και µολυβάκια...».
3. Αφού µελετήσετε τη βιογραφία του Σκαρίµπα να ανιχνεύσετε στο ποίηµα βιογραφικά στοιχεία του ποιητή.
. ΠΑΡΑΔ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
1. Ο Γ. Σκαρίµπας θεωρείται ως ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του ύστερου συµβολισµού. Σε ένα δοκίµιο 500 λέξεων να αναφερθείτε στο συµβολισµό και να επισηµάνετε ποια χαρακτηριστικά του επιβιώνουν στην ποίηση του Σκαρίµπα.
Η Ελληνική Ποίηση, εκδ. Σοκόλη, τ. Β, σ .
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Κριτήριο για ωριαία γραπτή δοκιµασία (45 λεπτά)
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...
ΤΑΞΗ...
ΤΜΗΜΑ...
ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων
Γιάννης Σκαρίµπας, Χορός συρτός
ΗΜΕΡ/ΝΙΑ:...
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Ποια ατµόσφαιρα αποπνέει το ποίηµα; Να επισηµάνετε τα εκφραστικά µέσα µε τα οποία επιτυγχάνει ο ποιητής τη δηµιουργία αυτής της ατµόσφαιρας. Μονάδες 5
2. «...µ όλα µου ανοιγµένα τα βιβλία, / καθώς µπουλούκι γλάροι στον αέρα». Να σχολιάσετε τους στίχους νοηµατικά και εκφραστικά.
Μονάδες 4
3. Εάν υποθέσουµε ότι το ποιητικό υποκείµενο ταυτίζεται µε τον ποιητή, ποιες πληροφορίες για τη ζωή του Γ. Σκαρίµπα µπορούµε να αντλήσουµε από το ποίηµα;
Μονάδες 5
4. Οι µελετητές του ποιητικού έργου του Σκαρίµπα επισηµαίνουν κυρίως τη πρωτότυπη χρήση του λεκτικού.
Να βρείτε και να σχολιάσετε τρία παραδείγµατα που να πιστοποιούν αυτή την επισήµανση.
Μονάδες 6
Τhttp://lyk-esp-ampel.thess.sch.gr/exams/LogotexniaEsp.pdf
ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ
ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ∆΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
∆ΕΥΤΕΡΑ 28 ΜΑΪΟΥ 2001
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ :
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ∆ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
Α΄. ΚΕΙΜΕΝΟ
Γιάννης Σκαρίµπας
Χορός συρτός
Κάλλιο χορευταράς νά 'µουνα πέρι
κόλλες πού νά κρατῶ καί µολυβάκια,
θά 'σερνα συρτό χορό, χέρι µέ χέρι,
µ'ὅλα µας τοῦ γιαλοῦ τά καραβάκια.
Κι ἕν' ἀψηλό τραγούδι γιά σιρόκους
θ' ἄρχιζα, γι' ἀφροπούλια καί γιά ἕνα γλαρό καράβι µέ πανιά
καί κόντρα φλόκους
πού θά 'ρχονταν νά µ' ἔπαιρνε καί µένα.
Μέ χώρις Καρυωτάκη, Πολυδούρη,
µόνο νά τραγουδᾶν τριγύρω οἱ κάβοι ,
κι οἱ πένες µου πενιές σ' ἕνα σαντούρι
, ἄσπρα πανιά σου οἱ κόλλες µου, καράβι!
Γιαλό-γιαλό νά φεύγουµε και ἄντε!
Νά λέµε ὅλο γιά µάτια, ὅλο γιά µάτια, κι ἐκεῖ
- λές κοµφετί µές στό λεβάντε
- ὅλα µου τά γραφτά χίλια κοµµάτια!
Καί, σάν χτισµένη ἐκεῖ ἀπό κιµωλία, βαθιά νά χάνεται ἡ Χαλκίδα
πέρα,
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ
µ'ὅλα µου ἀνοιγµένα τά βιβλία, καθώς µπουλούκι γλάροι στόν ἀέρα...
(Ἑαυτούληδες, 1950) 1. πέρι . παρά. 2. σιρόκος. νοτιοανατολικός άνεµος.
φλόκος. τριγωνικό ιστίο που προεξέχει από την πλώρη του καραβιού.
χώρις. χωρίς.
. κάβος. ακρωτήριο.
σαντούρι . έγχορδο παραδοσιακό µουσικό όργανο.
λεβάντες. ανατολικός άνεµος.
Η Χαλκίδα είναι ο τόπος όπου έζησε ο Γιάννης Σκαρίµπας.
Β΄. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Στο ποιητικό έργο του Γιάννη Σκαρίµπα συνυπάρχουν στοιχεία
παραδοσιακής και νεωτερικής ποίησης.
Να εντοπίσετε τα στοιχεία αυτά στο ποίηµα που σας δόθηκε και να τα
γράψετε.
Μονάδες 15
2. Το ποίηµα οργανώνεται σε επιµέρους εικόνες που διατυπώνονται η
καθεµιά ως ευχή. Να επισηµάνετε τις εικόνες και να τους δώσετε από έναν
τίτλο.
Μονάδες 20
3. Στο ποίηµα διαφαίνεται µια τάση αυτοκριτικής του ποιητή.
Σε ποια σηµεία του ποιήµατος την εντοπίζετε και πώς αυτή συνδυάζεται µε
τους ποιητές Καρυωτάκη και Πολυδούρη, καθώς και µε τον τίτλο της
συλλογής Ἑαυτούληδες;
Μονάδες 20
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ
Στον "Χορό συρτό" του Γιάννη Σκαρίµπα κυριαρχεί µια τάση φυγής από
έναν πραγµατικό προς έναν ιδεατό κόσµο.
Να δώσετε τα χαρακτηριστικά των δύο αυτών κόσµων µε βάση τις δύο
τελευταίες στροφές του ποιήµατος.
Μονάδες 25
5. Να γράψετε ποια κοινά στοιχεία υπάρχουν ανάµεσα στο ποίηµα που σας δόθηκε και στο ποίηµα που ακολουθεί, ως προς τη βασική ιδέα τους.
Η. Βουτιερίδης Ποίηση Γεµάτο το γραφείο χαρτιά, βιβλία. στης σκέψης το
βασίλειο τριγυρίζω. θαρρώ µε πνεύµατα έξοχα ότι αρχίζω σπουδαία και
σοβαρή συνοµιλία. Κι η Μούσα πάλι µου ζητάει φιλία. συχνά το χέρι στα
µαλλιά βυθίζω. µαύρες σειρές τ' άσπρο χαρτί γεµίζω... Ιδέες και µέτρα
αρχίζουν συναυλία... ΄Εξω ήλιος λάµπει. η φύση όλη γελάει. παντού χαρά
θεού. τραγούδι µοιάζει ο κάθε κρότος, που η ζωή σκορπάει. Πάµε, γλυκιά
γυναίκα µου, να ιδούµε ολάκερο το θαύµα, που µας κράζει, και της ζωής την
ποίηση να χαρούµε.
Μονάδες 20
ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ
µ'ὅλα µου ἀνοιγµένα τά βιβλία, καθώς µπουλούκι γλάροι στόν ἀέρα... (Ἑαυτούληδες, 1950)
1. πέρι . παρά.
2. σιρόκος. νοτιοανατολικός άνεµος.
3. φλόκος. τριγωνικό ιστίο που προεξέχει από την πλώρη του καραβιού.
4. χώρις. χωρίς.
5. κάβος. ακρωτήριο.
6. σαντούρι . έγχορδο παραδοσιακό µουσικό όργανο.
7. λεβάντες. ανατολικός άνεµος.
8. Η Χαλκίδα είναι ο τόπος όπου έζησε ο Γιάννης Σκαρίµπας.
Β΄. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Στο ποιητικό έργο του Γιάννη Σκαρίµπα συνυπάρχουν στοιχεία
παραδοσιακής και νεωτερικής ποίησης. Να εντοπίσετε τα στοιχεία αυτά στο ποίηµα που σας δόθηκε και να τα γράψετε.
Μονάδες 15
2. Το ποίηµα οργανώνεται σε επιµέρους εικόνες που διατυπώνονται η
καθεµιά ως ευχή. Να επισηµάνετε τις εικόνες και να τους δώσετε από έναν
τίτλο.
Μονάδες 20
3. Στο ποίηµα διαφαίνεται µια τάση αυτοκριτικής του ποιητή. Σε ποια σηµεία
του ποιήµατος την εντοπίζετε και πώς αυτή συνδυάζεται µε τους ποιητές
Καρυωτάκη και Πολυδούρη, καθώς και µε τον τίτλο της συλλογής
Ἑαυτούληδες;
Μονάδες 20
http://archeia.moec.gov.cy/sm/16/anthologio_keimenon_logot_prosanatolismou.pdf
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ Β΄- Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ (Ανθολόγιο κειμένων) Ειδική έκδοση
https://www.filologos-hermes.info/2013/02/blog-post_13.html
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ
